“Em là gái trời bắt xấu” (Bửu Hồng Sưu tầm)

L Khánh. “Em là gái tri bt xu”

Em la gai troi bat xau

1. MỞ BÀI:  (Bài do Bửu Hồng sưu tầm)

Vào nhng năm ca thp niên 60, trên thi đàn xut hin nhng bài thơ ca mt n sĩ làm xôn xao dư lun trong gii văn ngh và đc gi yêu thơ. Đó là L Khánh vi nhng bài thơ Em là gái tri bt xu” 

LeKH_3_zps2fffc1c0

“Em là gái tri bt xu là tiếng than não nùng ca nhng mi tình tan v và ngang trái. Cũng là lý do đưa đến tan v. L Khánh ngm ngùi than th:

“Chuyn thy chung biết ly gì đi chác
Khi tôi nghèo, bng cp trng bàn tay
. 

Mt ln tình yêu chp cánh bay đi, người tình li l tràn chia ly. Mi tình sau cùng ca L Khánh là nhà thơ kiêm nhc sĩ Thc Vũ, Vũ Văn Sâm. Thơ và nhc quyn vào nhau, cun hút gii yêu thơ và người ngưỡng m mt thi trước kia. 

Mi tình trái ngang, là yêu mt người không phi ca mình, mt người đã có v con.

Cuc sng ngoài đi ca L Khánh cũng đy gian nan. Tù ti vì làm thơ. Vt v trong khu kinh tế mi. Bàn tay cm viết làm thơ, thơ đã chết, nên bàn tay yếu đui ca mt tiu thư khuê các phi ch tre đn ci đ được chén cơm manh áo.

Ni đau ny không phi là ch riêng ca n sĩ mà là ni đau ca c đng bào min Nam Vit Nam đy mt mát, mt tài sn, mt t do dân ch, nói chung là mt tt c vì chế đ Cng Sn.

2. NHỮNG MỐI TÌNH DANG DỞ CỦA LỆ KHÁNH:

21. Người tình Alpha Đ.

Người tình đu tiên ca L Khánh là anh chàng Alpha Đ, sinh viên sĩ quan khóa 17 Võ B Quc Gia (Đà Lt), tên là Phm H. Th. (H.n.L.) Người sĩ quan ny phc v trong binh chng Bit Đng Quân.

Vết thương tình đu đi đã phá nát tm lòng ca nhà thơ n ln đu tiên biết yêu.

Mi tình dang d gây nhiu đau kh cho L Khánh, đó là ông Alpha Đ  kết hôn vi người bn ca cô.

Có phi Em là gái tri bt xu? 

Ni đau ny khiến cho L Khánh có nhng bài thơ da diết trên thi đàn ca mt thi trước kia.

22. Dang d ln th hai

Sau khi chia tay vi người yêu đu đi, mt thi gian sau L Khánh có mi tình vi nhà văn M Đ Hoàng Ngc Liên, cu trung tá binh chng Nhy Dù.

Ông nhà văn m đ ny thường hay bay đi, bay li Sài Gòn-Đà Lt hàng tun. Khi ông làm bài thơ K nim sinh nht em, thì L Khánh có ngay bài K nim sinh nht anh đ đáp li.

L Khánh có bài thơ cho người tình mũ đ.

     HỜN DỖI 

Đã ba ngày em đi thư anh đó
Th năm bun úp mt khóc biết không?
Em gin anh, tc quá mun ly chng
Cho xong chuyn đ đng thương vi nh

Anh kiêu lm c tưởng mình mũ đ
Đi úy to ri quên con bé Cao Ngyên
Đang ch thư anh, viết mãi mt tên
Tên anh đó, người chi lười ra đó

Em nht đnh mai không thèm trông ngóng
Đi úy gì lười hơn hi na cơ
Ba ngày ri con bé ch làm thơ
Tc ra đó, đ bi ch em li khóc.

L Khánh.

Hai người cp kè bên nhau mt thi gian dài, L Khánh biết được ông ny quá bay bướm, có nhiu b nhí Sài Gòn, nên chia tay. Li mi ln tình yêu chp cánh bay đi, người tình li l tràn chia ly.

Li thêm mt vết thương trong lòng nhà thơ L Khánh. Có phi vì Em là gái tri bt xu?. Nếu L Khánh là mt tuyt sc giai nhân thì ra sao?

3. MỐI TÌNH NGANG TRÁI VỚI NHẠC SĨ THỤC VŨ:

31. Vài nét v nhc sĩ Thc Vũ

LeKhanh_ThucVu_zps84fff873

Nhc sĩ Thc Vũ, tên tht là Vũ Văn Sâm, sinh năm 1932 ti xã Trc Tun, huyn Trc Ninh, tnh Nam Đnh. Tt nghip khóa 4 ph Đà Lt năm 1954.

Bước đu binh nghip. Thc Vũ phc v Đà Nng, và sau đó là Sư Đoàn 5 B Binh. Sau thi gian tu nghip Hoa K, ông được b nhim làm Trưởng Khi Chiến Tranh Chính Tr Trung tâm Hun luyn Quang Trung. đó ông sáng tác bn nhc “Quang Trung hành khúc” . 

Đơn v sau cùng ca Trung tá Thc Vũ là làm trưởng khi Chiến tranh Chính tr ca trường B Binh Long Thành.

Sau khi min Nam sp đ, Thc Vũ b tù ci to. Lúc đu tp trung Long Khánh, ri sau đó v tri Tân Hip, Biên Hòa. Gia năm 1976 b đưa đến Sơn La, là nơi rng thiêng nước đc, sơn lam chướng khí. Bnh đau gan mà không có thuc cha tr, mt vào ngày 15-11-1976, đ li v và 5 đa con, mt người yêu bé nh vi đa con trai, Dương Khánh Thc.

Khi tri Sui Máu, Biên Hòa, Thc Vũ sáng tác bn nhc “Sui máu” vi nhng câu thơ cũng ca Thc Vũ :

Anh Đây

“Anh đây, bn bè anh cũng đây
Áo rách xác xơ vai gy
Cùng chung kiếp sng lưu đy
Anh đây, ngày này cơm chưa đy chén

Anh đây, bn bè anh cũng đây
Vn giếng nước sâu bên cu
Tìm trăng, trăng vướng dây gàu
Anh đây, ngày này bên trong rào st
Hn thù ưu tư chng cht
Gia lòng núi cũ sông xưa.

image3image2

 

 32. Mối tình ngang trái.

Thc Vũ là mt nhc sĩ cũng là nhà thơ. Vn cùng ngh sĩ nên h đng cm, đng điu nhau qua li thơ tiếng nhc.

Mi tình ngang trái vì Thc Vũ đã có v con. Tình trường li tiếp tc ln đn. S phn hm hiu. L Khánh đã yêu mt người không phi ca mình.

Tình ngang trái được L Khánh din đt qua nhng li thơ trong bài:

Vòng Tay Nào Cho Em

“L yêu người có v con
Thì đng nói chuyn sc son mà bun
Vòng tay nào ôm v
Còn vòng tay nào anh ôm em?”

“Anh hãy v đi vi v hin
Và đàn con nh còn ngây thơ
Phn em ch sng bơ vơ
Tình ta đành l duyên nhau
Thì xin hãy hn mai sau…”

“Vòng tay” là c ch yêu đương qua 4 câu dưới đây.

“Vòng tay anh chc gi đây quá cht?
Ôm v hin, ôm con di còn đâu
Vâng. Còn đâu người con gái đến sau
Thương, nh, tiếc sao ng ngàng biết my?
 

L Khánh din đt tình yêu bng nhng c ch c th, là s hòa hp chuyn hơi m gia hai thân xác, Vòng Tay. Ôm nhau thì phi hôn nhautun t hành đng th hin tình yêu theo lut t nhiên.

Người con gái đến sau chu nhiu thit thòi, gi nh đến bài:

“Ly chng chung ca H Xuân Hương.

“K đp chăn bông k lnh lùng,
Chém cha cái kiếp ly chng chung.
Năm thì mười ho hay chăng ch,
Mt tháng đôi ln có cũng không.

4. Bài thơ “EM LÀ GÁI TRỜI BẮT XẤU”

Tho Lk

Chiu chúa nht đi ch anh mãi mãi
Sao tr gi cho chua xót anh ơi
Hn hò chi ? Ch l d c ri
Tình mi chm đã vi vàng lm tt 

Tôi yêu anh nhưng hoài hoài thc mc
Liu người ta đáp tr li hay không.
Đến bao giờ dẵm được xác pháo hồng
Áo cưới đ cười vui cô dâu mi

Anh hn đúng hai gi anh s ti
Nhưng sao ch tri đã ti… anh đâu?
Mưa hôm nay êm như tiếng mưa ngâu
Anh li hn nên chiu bun ra đ 

Tôi gc mt khóc thm bên ca s
Mà cô đơn tri hi vn cô đơn
Nơi xa xôi, anh có biết tôi bun
Anh có biết tôi cười mt ngn l?

Anh li hn hay là anh đến tr
Cho chiu nay đường ph lnh mưa thu
Và đêm nay thành th ướt sương mù
Người con gái gc đu thương mnh bc? 

Chuyn thy chung biết ly gì đi chác
Khi tôi nghèo, bng cp trng bàn tay
Sao yêu anh cho đau kh thế này
Thà câm nín như ngày xưa anh nh ?

 Vì Thượng Đế đày tôi làm Thi-Sĩ
Nên tâm tình trào ngn bút thành thơ
Dâng riêng anh anh nhn ly, hng h
Tôi h thn bc mình đem đăng bá 

Thiên h đc bo nhau rng tôi láo
Đp như tiên v nói xu vô duyên
Bun không anh? Mt s kiếp truân chuyên
Làm con gái không bc vàng nhan sắc 

Tôi yêu anh nhưng hoài hoài thc mc
Người ta sao ? Không nói chuyn ân tình
Hn hò ri còn n đ mt mình
Tôi đng đi sut chiu mưa chúa nht 

Ln sau nhé bn gì anh c kht
Xin sn sàng đng đi vn mùa đông
Bn bè đi qua trao vi thiếp hng
Tôi vn mc đ ch anh trn kiếp

L Khánh 1965

Bài ny được Thanh Ngc & Hng Lâm ph nhc, qua tiếng hát ca Thanh Thúy.

41. Tâm s ca L Khánh qua bài thơ Em là gái tri bt xu

Cô gái Huế có bút hiu rt là đnh mnh. L Khánh. Vì vy mà c đi cô đm l vì khóc, nước mt nhiu hơn n cười.

Trong khi ch đi người tình tr hn, cô gái miên man nghĩ ngi. Nhiu câu hi được đt ra: Không biết người ta có đáp tr li tình mình hay không? 

Mình có được cái dim phúc tr thành cô dâu vi áo cưới đ, đp lên xác pháo hng, hân hoan bước lên xe hoa cùng người yêu đi trn đường tình, đến bến b hnh phúc?

“Đến bao gi dm được xác pháo hng
Áo cưới đ cười vui cô dâu mi.

Đa s nhng câu thơ ca L Khánh cn phi đc liên tiếp t câu trên xung câu dưới thì nghĩa mi liên tc. Không ngt câu.

Ngày ch nht, trông ch người tình li hn, người thiếu n ny phân vân, thc mc miên man nghĩ ngi trong nhiu câu hi.

“Tôi yêu anh nhưng hoài hoài thc mc
Liu người ta đáp tr li hay không?
 

Cái mc cm ca người con gái b tri bt xu th hin như sau.

“Hn hò chi? Ch l d c ri
Tình mi chm đã vi vàng lm tt

“Mưa hôm nay êm như tiếng mưa ngâu
Anh li hn nên chiu bun ra đó”

Mưa trong cnh đi ch bun như mưa ngâu, p xung c bui chiu x lnh, sương mù. Đà Lt. 

“Mưa ngâu xut x t câu chuyn trên thiên đình, là Ngưu Lang và Chc N. Ngưu Lang là v thn chăn trâu ca Ngc Hoàng, vì say mê tiên n đt vi tên Chc N.

C hai b bê vic làm nên b Ngc Hoàng pht hai người phi xa nhau, người bên nây sông Ngân, người bên kia b sông.  Sau đó, Ngc Hoàng thương tình, cho hai người gp nhau ch mt ln vào ngày mùng 7 tháng 7 âm lch. Đàn qu bt cu cho hai người gp nhau. Cu Ô Thước.

Sau khi gp nhau, lúc chia tay, Ngưu Lang và Chc N khóc sướt mướt, nước mt bun chia ly tràn xung trn gian bng nhng cơn mưa. Mưa ngâu. 

“Tháng sáu tri mưa, tri mưa không ngt
Tri không mưa anh cũng ly tri mưa

(Nguyên Sa)

Git Mưa Thu (1942) là bn nhc ni tiếng ca Đng Thế Phong, làm rung đng trái tim ca nhiu thế h.

L Khánh nghĩ đến ni đau bun ca cp tình nhân trong khi chia xa.

Hn mà không đến làm cho người yêu nh khóc thm trong cô đơn và ngóng ch bên khung ca. Thc Vũ ln hơn L Khánh mt con giáp, 12 tui. (1932-1944)

Trong ni bun ch trông, L Khánh nghĩ đến thân phn mình, nghèo mà không có bng cp.

“Chuyn thy chung biết ly gì đi chác
Khi tôi nghèo, bng cp trng bàn tay

Bun không anh? Mt s kiếp truân chuyên
Làm con gái không bc vàng nhan sc
“Em là gái tri bt xu

Xu đây không có nghĩa là hoàn toàn xu, mà là đ so sánh vi cái sc đp dim kiu, quyến rũ như mt điu kin đ thu hút và cm gi người đàn ông.

Người ph n có hai điu kin đ làm tm ngm ca đàn ông đó là sc đp nghiêng thành đ nước. Nht c khuynh nhân thành, tái c khuynh nhân quc hay Nht tiếu khuynh nhân thành. Tái tiếu khuynh nhân quc. Sc đp làm chết đng người anh hùng vì tay m nhân.

Điu kin th hai là tài năng.

V tài năng, c th là bng cp và đa v. Trong h thng hành chánh ca chính ph thì đa v bao gm nhng chc v như: ch s phòng, chánh s v s, giám đc nhaNgoài xã hi thì phi là bác sĩ, k sư, lut sư, giáo sư

L Khánh ch có chc v tm thường là thơ ký. 

L Khánh có tài làm thơ, n sĩ chiếm đa v công chúa, hoàng hu trong lòng người yêu thơ. Thơ văn là món ăn tinh thn, nên không làm no bao t được.

42. Vài nét v L Khánh

Nhà thơ L Khánh tên tht là Dương Th Khánh sinh năm 1944 ti Tha Thiên – Huế. Con ca Phó Trưởng ty Cnh sát Đà Lt.

Tác phm đã xut bn:

Em là gái tri bt xu (thơ tp 1, 2, 3, 4, 5) Khai Trí Sài gòn xut bn: 1964- 1965- 1966.
.Vòng tay nào cho em (thơ 1966)
Nói vi người yêu (thơ 1967).
Nhà xuất bản Khai Trí đã in 5 tp thơ Em là gái tri bt xu, 2 tp thơ Vòng tay nào cho em, và Nói vi người yêu, đã có mt s đc gi khng l.

L Khánh hin ở số 71 đường 3 tháng 2, thành phố Đà Lạt.

5. CUỘC ĐỜI LẬN ĐẬN CỦA LỆ KHÁNH:

Nhà văn nữ Hoài Linh Phương (Minneapolis, MN) thân tình vi L Khánh như ch em rut, c gia đình Hoài Linh Phương cũng xem L Khánh như người thân trong gia đình.

Hoài Linh Phương thut li cuc đi ln đn ca L Khánh bên ngoài nhng vn thơ.

“Thân hình ch đp, nếu không nói là hp dn. Tôi nhn ra ch rt mượt mà, có gì đâu mà gi là Em là gái tri bt xu? như ch thường than th. Nhìn khuôn mt ca ch tôi không thy có điu gì khuyết đim c. L Khánh không tuyt đp nhưng không có nghĩa là xu như ch thường hay than th.

L Khánh làm công chc tòa Hành chánh th xã Đà Lt, ri sau đó chuyn v Sài Gòn, làm công chc ti tòa Hành chánh tnh Gia Đnh. Chị liều lĩnh đắm  mình  trong mối tình ngang trái. Câu chuyện một màu Alpha đỏ khi xưa đã là quá khứ. Và cháu Dương Khánh Thục ra đời. 

51. Sao không thy bóng dáng ca nhc sĩ Thc Vũ?

Nhà văn Hoài Linh Phương viết trong tùy bút, k v cô Khánh như sau. 

“Ch không có ai là h hàng thân thuc Sài Gòn c. Mi ngày tôi vào thăm ch nhà bo sanh Đc Chính, đường Cao Thng, Sài Gòn, tôi mang theo nhng th cn thiết, ru cháu Thc.

Người đàn ông ca ch, tôi ch gp mt ln trước kia, khi tôi mi quen ch. Ý mun nói là hin ti chưa gp li mt ln nào c.

“Ch sng mt mình vi con trên căn gác nh, mái lp tôn, con hm sâu trong đường Nguyn Hu, Gia Đnh. Căn gác nóng hm hp vào mùa hè, nóng như đ la.

Ch cô đơn trong cnh đi phn hoa xa l. Cô đơn, xót xa nhìn con khóc mà không thy cha. Thơ ch phn pht tiếng th dài:

“Bây gi m ch có con
Con thơ thơm sa, m mòn tui yêu

Trong cnh phn hoa náo nhit mà L Khánh cm thy rt cô đơn vì thiếu vng người tình, thiếu hơi m ca tình yêu lúc ban đu. Người cha phi nhìn mt con mình. Con thơ cn phi có cha chăm sóc. Nhưng không thy nhc sĩ Thc Vũ đó. thi đim sinh con, người chng phi có mt bên v trong lúc sinh đ.

Đàn ông đi bin có đôi
Đàn bà đi bin m côi mt mình.

“Tôi thương cm s nhn nhc ca ch. Cơn mê đã tàn, tình yêu đã tt. T mt tiu thơ, con gái ca mt Phó ty Cnh Sát Đà Lt, vi nhà cao ca rng, ch theo đui mt hnh phúc mong manh. Yêu mt người không phi ca mình đ bt đu mt đi bc phn, long đong”.

L Khánh mun v Đà Lt đ gn cha m và cho con được thy ông bà ngoi và các cu, dì. Cm s v lnh thuyên chuyn trong tay, chưa kp trình din nhim s thì Đà Lt mt. C nhà li di tn v Sài Gòn vi hai bàn tay trng. Tt c sng trong căn nhà gn như b hoang mà người cha đã mua trước kia.

T đó, cuc sng ca L Khánh hoàn toàn bt đnh nhiu nơi khác nhau. Mun gp cũng khó.

52. L Khánh b tù

Sau đó được tin L Khánh b bt b tù, nm trong s 200 nhà văn, nhà báo, b ghép ti là thc hin văn hóa đi try, gi bài ra ngoi quc bôi bác chế đ, nói chung là Nhng tên bit kích cm bút.

Thành phn b bt giam gm có: Vũ Hoàng Chương, Doãn Quc Sĩ, H Hu Tường, Nguyn Sĩ Tế, Dương Nghim Mu,  Phan Nht Nam, Thanh Tâm Tuyn, Duyên Anh, Khut Duy Trác, Hiếu Chân Nguyn Hot, Trn Ngc Tư và Lý Thy Ý…và L Khánh.

53. B đi kinh tế mi

Ra tù. Vì không có h khu thường trú nên phi đi kinh tế mi. Nhìn chung quanh ch thy rng núi. Đêm đêm nghe tiếng gió hú. Ban ngày phi đi đn tre, x g làm ci đem v Sài Gòn bán đ tìm chén cơm, manh áo.

T gi vùng kinh tế mi, L Khánh tr v Sài Gòn nhưng cuc sng bt đnh, lang thang, rc rày, lam lũ…

Có mt ln bn bè phát hin ra L Khánh bán nhng r chanh t, kim ch bến xe Ch Ln. Ch đi cái nón lá sâu, rng vành, sp xung đ tránh mt người quen  

54. Tr v Đà Lt

C gia đình tr v Đà Lt. L Khánh bán qun áo cũ. Bán ch không có khách hàng, cho nên ch phi trèo đèo, leo núi, quy cái túi qun áo cũ trên vai, đi vào nhng buôn Thượng xa xôi. Khi v đến nhà, tay chân rã ri. Mi người yên giấc.

6. KẾT LUẬN:

Người con gái Đà Lt, x sương mù thơ mng, đã đ li cho đi nhng vn thơ gây xao xuyến lòng người ca mt thi trong quá kh. N sĩ L Khánh, mt bút hiu đnh mnh, bun nhiu hơn vui. Nước mt nhiu hơn n cười.

Yêu thơ ca n sĩ L Khánh, quý trng tài năng và tri lòng chia x nim đau bc phn do s đi đi vĩ đi trong lch s Vit Nam.

Cám ơn n sĩ đã đ li cho đi nhng vn thơ hay, trong mt đon đường ca lch s thi ca Vit Nam.

Xin chúc sc khe và cu mong vn s an lành cho nhà thơ quý mến L Khánh.

Trúc Giang
Minnesota 27/6/2020.

 

Bài này đã được đăng trong Tin Tuc Nội Bộ. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

Trả lời

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s