LÀM SAO BÁO ĐỀN

Bên ngoài kia tưng bừng lễ mẹ
Con lại ngồi lặng lẻ sầu vương
Tâm tư nặng trĩu nhớ thương
Mẹ trên cõi ấy bốn phương mây ngàn.

Tình yêu mẹ tuôn tràn như suối
Vỗ về con từ buổi nằm nôi
Lớn lên trong tiếng à ơi
Trong vòng tay mẹ một trời thương yêu

Bởi khó nghèo nên nhiều vất vả
Lo áo cơm tất tả ngược xuôi
Nuôi con ăn học nên người
Khó khăn cực khổ một đời mẹ mang

Như cánh chim nhẹ nhàng tung cánh
Tuổi thanh xuân lấp lánh trăng sao
Mang theo tình mẹ dạt dào
Ơn sâu nghĩa nặng con nào dám quên .

Biết làm sao báo đền ơn mẹ
Con trưởng thành mẹ đã đi xa
Xót thương môi đẫm lệ nhòa
Chẳng ngày phụng dưỡng mẹ già báo ân.

TPK  (Mùa từ mẩu 2026)

KHÓC TIỂN THẦY

Em viết bài thơ, khóc tiễn Thầy,
Trăm năm thôi hết kể từ đây!
Dáng xưa Trường Luật hằng ghi nhớ,
Lời giãng thân thương vẫn giữ đầy.
Đông Hải, Hoàng Trường Sa* tuyệt phẫm,
Tiên Rồng Dân Tộc*, áng văn hay.
Thầy ơi! An giấc nghìn thu nhé,
Em gởi vần thơ, khóc tiễn Thầy!

Lệ-Khanh Trần-Bửu-Giao

* Hoàng Sa, Trường Sa và Chủ Quyền Dân Tộc
* Dân Tộc Tôi

VĨNH BIỆT THẦY CANH

Thôi thế từ nay vĩnh biệt Thầy!
Bao nhiêu kỷ niệm vẫn đâu đây
Sinh viên Học Viện năm châu đủ
Môn đệ Luật Khoa thế giới đầy
Sách báo lưu truyền bao nhiệt huyết
Văn từ thuyết giảng vạn điều hay
Trời cao mây trắng Thầy an nghỉ
Thôi thế từ nay vĩnh biệt Thầy!

Toàn Như – Nhữ Đình Toán (K1-HVCSQG)

THƯƠNG TIẾC THẦY

Nay cỏi trần gian vắng bóng thầy
Tuổi tên mãi mãi vẫn còn đây
Sĩ Quan Học Viện luôn ghi nhớ
Môn đệ Luật Khoa cứ đong đầy
Viết Sách lưu truyền ngàn việc tốt
Thuyết trinh để lại vạn điều hay
Đến ngày nhắm mắt theo Tiên Tổ
Người nước Việt Nam thương tiếc Thầy./-

TQN.

Trân trọng kính báo tin buồn:

GS Nguyễn Văn Canh, Cựu Phụ Tá Khoa Trưởng Đại Học Luật Khoa Sài Gòn, Thuyết Trình Viên Trường Chỉ Huy và Tham Mưu và Trường Cao Đẳng Quốc Phòng, Giảng Sư Đại Học Vạn Hạnh và Học Viện CSQG VNCH, Học Giả Viện Nghiên Cứu Hoover về Chiến Tranh, Cách Mạng và Hòa Bình, Cố Vấn Tổng Hội CSQG và Hội CSQG VNCH Bắc CA, đã từ trần lúc 2 giờ 30 sáng ngày 13 tháng 05 năm 2026 tại Bệnh Viện Kaiser,  Redwood City, California, hưởng thọ 93 tuổi.Chúng tôi sẽ gởi Cáo Phó sau khi Tang Quyến đã sắp xếp với nhà Quàn về Chương Trình Tang Lễ.Kính đề nghị Quý Vị gởi lời chia buồn, phân ưu sau khi đã có Cáo Phó của Tang Quyến. Việc này nhằm giúp Tang Quyến dễ dàng theo dõi và cám ơn vì email của Tang Quyến sẽ được chúng tôi “add” trong các Group Mail của CSQG về sự kiện đau buồn này.

Trân trọng,Thái Văn Hòa

Xin bấm vào link để xem:

https://www.facebook.com/share/v/1AzAtQBTtU/

 THÁNG 4 ĐẪM LỆ

Tháng 4 về những đôi mắt đẩm lệ
Từng giọt buồn nhỏ xuống trên quê hương
Suốt 10 năm ghì chặt đôi tay súng
Bỗng một chiều mất trắng cả non sông

Em yêu ơi đừng khóc người chiến bại
Khóc cho mình tan tác cả đời hoa
Thân trai nào quản giam cầm đày đoạ
Hận cho mình không giữ được Nước Nhà

Tháng 4 về phượng hồng đã nở thắm
Bao lâu rồi như còn mới hôm qua
Tiếc cho em cả một thời xuân sắc
Vết thương lòng hằn nét chẳng phai nhòa

Em ở đâu giờ này nơi xứ lạ?
Hay lạc loài chốn quê Mẹ đơn côi?
Chúc cho người với tình yêu lý tưởng
Nỗi niềm Non Nước chẳng thể nào nguôi

Phiến Nguyễn

NHỚ THỦA ĐĂNG TRÌNH

NHỚ THỦA ĐĂNG TRÌNH

Trời rũ lạnh chiều rơi
Thương nhớ đã lên rồi
Chuyện lòng ngần ngại nói
Sợ lạc lối đường đời
Đối mặt mà không lời
Mắt ngấn lệ xa vời
Ngoài kia sương xuống lạnh
Bao nỗi niềm chơi vơi
Theo tiếng gọi quê hương
Ngày mai tôi lên đường
Tình yêu không dám ngỏ
Sợ làm khổ người  thương
Bàn tay nắm bàn tay
Hơi ấm tỏa vai gầy
Tâm tình xin giữ lại
Lặng thầm gởi gió mây
Đẹp sao buổi xuân thì
Buồn nào hơn chia ly
Nói gì thêm sầu nhớ
Tôi lạnh lùng ra đi 

Phiến Nguyễn

NƯỚC CỜ OAN NGHIỆT

Tháng tư về lụi tàn cơn lạnh giá
Nắng chan hòa soi bóng lá hàng cây
Hoa muôn màu khoe sắc dưới trời mây
Bướm dập dìu vờn bay trong cõi mộng

Giờ bên nhà nắng hè lên lồng lộng
Người đi đường tìm bóng mát dừng chân
Phượng trên cành phun lửa hạ mênh mông
Hoàng hôn xuống thuyền ra sông hóng mát

Ngày lại ngày mái đầu ta thêm bạc
Vẫn nhớ hoài thuở tan tác bi ai
Khắp nẻo đường người rồng rắn kéo dài
Bồng bế nhau miệt mài đi chạy giặc

Cuối tháng tư tiếng giao tranh im bặt
Lịnh đầu hàng lính ngơ ngác bàng hoàng
Súng trên tay mà đạn dược không còn
Bởi đồng minh xoay nước cờ oan nghiệt

Nén trong tim nỗi oán hờn khôn xiết
Bao nhiêu người chết tức tưởi đau thương
Bị lưu đày biệt xứ giữa quê hương
Niềm bi hận vương hoài trên đất mẹ

Tháng tư về ta ngồi nhìn nắng nhẹ
Lòng miên man nghe khe khẽ u buồn
Quê hương mình vẫn nắng cháy mưa tuôn
Vẫn lặng lẻ tìm đường đi lánh nạn.

TPK

LẠI MỘT LẦN

Hội ngộ 60 năm K1/HVCSQG
1966-2026

Lại một lần chúng mình về hội ngộ
Anh chị em từ khắp chốn tới đây
Trời Houston giá lạnh vẫn còn đầy
Mà tình bạn ôi ngất ngây đầm ấm
Sáu mươi năm mãi tình sâu nghĩa đậm
Trải một thời chiến trận lắm thương đau
Rời Học Viện đường muôn nẻo xa nhau
Từ Bến Hải đến Cà Mau giữ nước
Bởi tà tâm làm sao mình lường được
Tháng Tư buồn bước xuống kiếp ngựa trâu
Bao nhiêu năm thăm thẳm tận rừng sâu
Nhiều người chết nơi cuối nguồn đầu núi
Giờ gặp nhau cứ mừng mừng tủi tủi
Tuổi xế chiều ngại dong ruổi đường xa
Mái đầu xanh nay sương tuyết nhạt nhòa
Mắt nhìn nhau lòng chan hòa xúc cảm
Nghiêm tay chào lá cờ vàng tươi thắm
Đứng cúi đầu tưởng niệm vạn anh linh
Nghe xướng tên lòng thương cảm bạn mình
Đã đi vào cõi an bình muôn thuở
Dù đường đời có khó khăn cách trở
Vẫn gắng về với khoá một năm xưa
Chia tay nhau mà tâm sự chưa vừa
Hẹn gặp lại mặc nắng mưa ngăn lối .

TPK
Tháng Tư 2026

Các bạn K1 thân mến,

Thể theo yêu cầu của nhiều bạn, tôi xin thông báo (nhắc lại) để các bạn rõ:
Nhân dịp 60 Năm Thành Lập HVCSQG (1966-2026), Hội Cựu SVSQ-HVCSQG Bắc California sẽ tổ chức một Đại Hội để kỷ niệm dấu mốc đáng ghi nhớ này đối với các Cựu SQ đã xuất thân từ ngôi Trường Mẹ thân yêu HVCSQG.
Đại Hội sẽ diễn ra trong 2 ngày 9 và 10 tháng 8 năm 2026 tại San Jose, Bắc CA
(Xin xem chi tiết trong Thông Báo số 4 của Ban Tổ Chức đính kèm).
Đây là một sự kiện rất đáng để cho các Khóa HV chúng ta tham dự, nhất là Khóa 1 chúng ta là Khóa đầu đàn nên mọi người tuổi đời nay đều đã lớn, hầu hết ai cũng đều đã trên dưới “8 bó” nên chúng ta khó có một lần gặp gỡ, hội ngộ đông đảo một lần nữa, nên rất mong được các bạn (K1) hưởng ứng đông đảo lần này.
Rất mong!!!

Thân mến,
Nhữ Đình Toán

Xin đính kèm Thông Báo số 4 của Ban Tổ Chức
TB SỐ 4 CHƯƠNG TRÌNH VÀ GHI DANH-EDIT (1)

Mời các bạn thưởng thức giọng ca vượt thời gian cùa K1 Lê Quang Phú trong ngày Hội Ngộ K1 tại Houston TX

CỰU SVSQ KHÓA 1 HỌC VIỆN CSQG
HỘP MẶT TẠI HOUSTON TEXAS 28/3/2026

Chiều ngày 28/3/2026 chính thức khai mạc buổi lễ Họp Mặt Các Cựu SVSQ Khóa 1 Học Viện CSQG VNCH tại thành phố Houston Texas. Căn Nhà Nhỏ chưa có đầy đủ tin tức từ Houston gởi về, nhưng cũng có được một số hình ảnh qua album cùa K1  Tuyến Dinh. Mời các bạn ở nhà theo dỏi và chung vui với tất cả.

Screenshot

MỘT ĐIỆP VỤ KINH THIÊN ĐỘNG ĐỊA

Từ năm 2016, tình báo Mossad đã phát giác ra một kho lưu trữ tất cả tài  liệu về nghiên cứu và phát triển vũ khí nguyên tử bí mật của Iran đặt tại một nhà kho trông rất giống như vựa ve chai vừa bụi bặm, vừa cũ kỹ bề bộn  ở khu công nghiệp Shorabad, ngoại ô Tehran.

Để tránh bị phát hiện,Iran không hề điều lính gác vũ trang hay các biện pháp an ninh lộ liễu tại đây và ban đêm chỉ giám sát bằng hệ thống camera.

Vào đêm ngày 31 tháng 1 năm 2018, nhóm đặc vụ Mossad của Israel (khoảng 20 người) đột nhập lúc 10 giờ 30 tối và bắt buộc phải rút lui trước 5 giờ sáng để có 2 tiếng đồng hồ kịp tẩu thoát trước khi lính canh ca sáng đến vào lúc 7:00 sáng.

Thay vì cắt đường cáp truyền, che ống kính camera…thì trước khi đội đặc nhiệm tiếp cận cổng kho, các chuyên gia mạng của Mossad đã “hack” vào hệ thống điều khiển camera của nhà kho.

Với kỹ thuật “Video Looping” ghi đè tín hiệu, họ thu hình khoảng vài phút cảnh  nhà kho đang yên tĩnh, không có bóng người; rồi phát lại đoạn video đó liên tục (loop) lên màn hình của trung tâm giám sát từ xa của Iran. 

Nên khi các đặc vụ hành động thì nhân viên trực tổng đài của Iran vẫn chỉ thấy một khung cảnh nhà kho vắng lặng, bình yên như mọi đêm khác.

Họ tấn công “Man-in-the-Middle” vào cảm biến. 

Mossad biết là nhà Kho không chỉ có camera mà còn có các cảm biến nhiệt, cảm biến chuyển động và cảm biến từ tính trên cửa két sắt nên họ dùng chiêu  đánh lừa tín hiệu. 

Thay vì cắt đứt dây điện (việc này sẽ làm kích hoạt báo động ngay lập tức do mất tín hiệu), Mossad sử dụng các thiết bị kẹp vào đường truyền để duy  trì một dòng điện giả lập.

Thiết bị này gửi tín hiệu về trung tâm báo rằng “Cửa vẫn đóng” và “Nhiệt độ phòng ổn định”, 

ngay cả khi cánh cửa két sắt đang bị nung chảy ở nhiệt độ tới 3600 độ C.

Đội đặc nhiệm thiết lập một vùng gây  nhiễu sóng hẹp (Signal Jamming) xung quanh khu vực nhà kho. 

Mọi thiết bị điện thoại di động hay bộ  đàm của địch đều bất khiển dụng, ngay cả khi có ai đó tình cờ phát hiện  ra điều bất thường, họ cũng không  thể thực hiện một cuộc gọi khẩn cấp  ra bên ngoài.

Mossad còn cẩn thận tự trang bị cho mình “đôi mắt” từ trên cao. 

Nếu có bất kỳ xe tuần tra nào của cảnh sát hay quân đội Iran vô tình đi ngang qua, đội đặc nhiệm sẽ nhận được cảnh báo trước ít nhất 5-10 phút để tạm dừng mọi hoạt động và ẩn nấp.

Biện pháp an toàn đã gần như tuyệt đối.

Tiếp theo họ dùng một loại đèn xì oxy-axetylen đặc biệt có khả năng cắt thép  dày trong vài phút bằng nhiệt độ lên tới hơn 3600 độ C. 

Cả nhà kho rực sáng ánh lửa xanh và  bụi kim loại bay mù mịt, các điệp viên phải làm việc trong điều kiện nóng như  lò bát quái nhưng vẫn phải rất chính xác để không làm cháy xém các tài liệu giấy bên trong.

Họ đã làm việc đến tận phút chót. 

Khi những chiếc xe tải chở tài liệu vừa lăn bánh khỏi khu công nghiệp  Shorabad, họ lấy đi toàn bộ tài liệu  gốc bao gồm khoảng 55.000 trang giấy và 183 đĩa CD là đúng với giờ quy định.

Phần gay cấn nhất của kế hoạch là  rút quân.

Ngay khi phát giác ra kho lưu trữ bị trống rỗng, Iran đã huy động một lực lượng khổng lồ gồm cảnh sát, lực lượng IRGC và hàng loạt drone để phong tỏa biên giới.

Đặc nhiệm Mossad đã tung ra hàng chục phương tiện “chim mồi” chạy theo nhiều hướng khác nhau hướng về các biên giới Azerbaijan, Iraq và Afghanistan. 

Trong khi an ninh Iran mải mê truy đuổi những chiếc xe tải trống rỗng, thì số tài liệu thật sự lại được chuyển đi bằng đường biển qua vịnh Ba Tư).

Mossad đã không chọn cách “gom trứng vào một giỏ”. Họ chia nhỏ số tài liệu này ra thành nhiều phần.

Theo nhiều nguồn tin tình báo sau này, phần lớn số tài liệu quý giá nhất đã được đưa xuống phía Nam, tới các thành phố cảng ven Vịnh Ba Tư.

Trong khi vừa đào thoát các đặc vụ vừa sử dụng thiết bị quét scanner, vừa chuyển đi các dữ liệu qua vệ tinh về thẳng trụ sở Mossad ở Tel Aviv chỉ trong vài phút.

 Nghĩa là ngay cả khi đặc vụ bị bắt trên đường chạy trốn, Israel cũng đã nắm trong tay “linh hồn” của kho tài liệu đó rồi.

Tại các bến tàu, tài liệu được chuyển lên các con tàu chở hàng cỡ nhỏ hoặc tàu đánh cá – loại phương tiện xuất hiện hàng nghìn chiếc mỗi ngày trên biển.

Tài liệu chứa gì? Trong số 183 đĩa CD, có những đoạn video ghi lại cảnh các nhà khoa học Iran thực hiện các thí nghiệm kích nổ mô phỏng nguyên tử tại các địa điểm. Những hình ảnh này sống động đến 

mức không ai có thể chối cãi được nữa.

Tháng 4 năm 2018, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã tổ chức một buổi họp báo quốc tế, trình bày những bằng chứng thu được từ “Dự án Amad”  tức là chương trình vũ khí nguyên tử bí mật của Iran. 

Những tài liệu này cho thấy Iran đã có kế hoạch chế tạo đầu đạn “hạt nhân”, trái ngược với những cam kết hòa bình trước đó.

Họ đã nhận diện linh hồn của chương trình vũ khí nguyên tử của Iran chính là Mohsen Fakhrizadeh, ông không chỉ là một nhà khoa học, mà là Giám đốc điều hành của Dự án Amad, dẫn đến vụ Mossad lấy mạng ông, gây chấn động bằng súng máy AI vào tháng 11/2020 mà tôi đã ghi trong bài trước.

Từ đó Israel và Mỹ đều muốn đeo đuổi biện pháp tiêu diệt nguyên tử của Iran. 

Nhưng muốn …mà bị bận đi tắm biển Delaware không làm gì hết như ông cựu TT Biden thì chỉ có nước chờ chết.

TH (St)

XUẤT CẢNG hay XUẤT KHẨU

Đỗ Văn Phúc

Trước 1975, ở miền Nam chỉ nghe các chữ Xuất Cảng, Nhập Cảng; từ sau khi CS chiếm miền Nam, chúng ta không còn nghe những chữ trên nữa, mà thay vào là các chữ Xuất khẩu, Nhập Khẩu.

Trước khi có nhận xét đúng sai, xin phép tìm nghĩa từng chữ một.

Xuất, nhập là ra vào; ai cũng biết, khỏi mất công giải thích. Nhưng xuất và nhập trong nhóm chữ này còn có ý nghĩa là sự giao thương, gửi hàng hóa, bán hàng hóa ra nước ngoài; và mua vào, nhận vào hàng hóa từ nước ngoài. Sự xuất, nhập phải diễn ra ở một nơi có đủ cơ sở, nhân viên, kho hàng, phương tiện bốc vác, chuyên chở. Nơi đó gọi là cửa (khẩu) hay là bến (cảng).

Khẩu là cửa sông dùng cho đường thủy, cửa ải cho đường bộ. Khẩu là một vị trí thiên nhiên ở bất cứ nơi nào mà dòng sông đổ ra biển. Việt Nam có hàng chục cửa sông. Sông Mekong có chín cửa, tỉnh Quảng Trị có hai cửa Tùng và cửa Việt, Thừa Thiên có cửa Thuận An. Nhưng các cửa sông này không có cơ sở nào để thực hiện việc xuất nhập hàng hóa (trừ phi hàng chuyển lậu).

Cảng, theo nghĩa chính là sông nhánh; nơi sông lớn có dòng nước chảy qua mà thuyền có thể đi được. Cảng cũng là cửa biển. Sau này cảng được định nghĩa là bến tàu biển (VN Tự Điển Tín Đức), là một nơi được chọn để tàu thuyền đến cho người và hàng hóa được đưa lên bờ hay xuống thuyền. Nước ta có các hải cảng Cam Ranh. Sài Gòn, Hải Phòng… Sau này người ta dùng chữ cảng cho đường hàng không như phi cảng Tân Sơn Nhứt, phi cảng Đà Nẵng.

Những bến lớn (cảng) lớn có đủ cơ ngơi; từ nhà kho, máy móc bốc dỡ hàng hóa, có cơ sở tiếp liệu bảo trì cho tàu bè, văn phòng các công ty xuất nhập cảng với từng đoàn nhân công, , cơ quan chính phủ như Quan thuế, Cảnh sát, y tế, kiểm dịch … Thương cảng (như Thương Cảng Sài Gòn) cũng là hải cảng, là nơi đủ rộng cho các loại tàu bè qua lại; là nơi để gửi hàng hóa ra ngoại quốc, và ngược lại, nhận hàng hóa từ ngoài vào sau khi qua những thủ tục nhiêu khê.

Chúng ta thấy khuynh hướng ghép hai chữ Hán và Việt đồng nghĩa: Bến Cảng, Cửa Khẩu! Đã bến, còn cảng; đã cửa còn khẩu. Cũng là cách nói để nghe êm tai hơn; như in ấn, sầu bị, lo âu.

Trong Tự Điển Việt Nam của ông Lê Ngọc Trụ và Lê Văn Đức đều có cả 4 chữ trên. Như thế, xét về bề thế, thì xuất cảng, nhập cảng hợp lý hơn. Chính quyền Việt Nam ngày nay gọi các cửa ải biên giới Mộc Bài ở Tây Ninh, Lao Bảo ở Quảng Trị, Hữu Nghị ở Lạng Sơn, và Móng Cái ở Quảng Ninh là cửa khẩu, và các phi trường Nội Bài, Cam Ranh, Tân Sơn Nhứt, và Cát Bi… cũng là cửa khẩu.

Vì Việt Nam ngày nay dùng chữ “cửa khẩu’ chung cho cả ba ngành thủy, bộ, hàng không nên họ dùng các chữ xuất khẩu, nhập khẩu.

Cơ Cấu 機 構 và Cơ Chế 機 制 

Hiện nay, có sự dùng lầm lẫn giữa hai chữ cô cấu và cơ chế. Khi nói về các thành phần của một tổ chức nào đó, thay vì dùng chữ “cơ cấu,’ người ta sính dùng hai chữ “Cơ Chế.” Việc dùng sai và bừa bãi này bắt nguồn từ trong nước Việt Nam và người ở hải ngoại lại vô tình học theo.

Ví dụ: Trong một tập san mới đây của một tổ chức lớn, khi giới thiệu thành phần nhân sự của hội, người ta đã viết với tựa đề như sau: “Ba Cơ Chế của Hội Ái Hữu Đồng Hương X là Hội Đồng Chấp Hành, Hội Đồng Giám Sát, và Hội Đồng Cố Vấn…”

Ba thành phần của tổ chức như ông vừa nêu là Cơ Cấu, không phải Cơ Chế.

Xin giải thích sự khác biệt như sau:

CƠ 機 là cái máy, là một hệ thống được ráp lại bởi nhiều thành phần..

CẤU 構 là cấu trúc, 彀 là thành phần tạo nên cỗ máy.

CHẾ 制 là thể lệ, qui định, là cách vận hành.

Theo tự điển Tín Đức trang 93, có cả một tá những nghĩa khác nhau; Xin dẫn ra hai định nghĩa khá gần gũi là:

1. CƠ là “máy, với nghĩa rộng là những gì có dường (sic) mối.” Đi đôi với chữ “Cơ” này là Cơ Khí, Động Cơ, Cơ Học, Phi Cơ, Cơ Hành.

Cơ Quan là cái then máy được định nghĩa là “bộ phận quan yếu trong một công cuộc gì.”

Ví dụ: Các chính đảng thường có một tờ báo để làm cơ quan. Nguyệt San Chiến Sĩ Cộng Hoà và nhật báo Tiền Tuyến là hai cơ quan ngôn luận chính thức của Quân Lực VNCH.

2. Nghĩa thứ hai của CƠ là cái nền tảng. Ví dụ: các chữ Cơ Đồ, Cơ Ngơi, Cơ Nghiệp, Cơ Sở, Cơ bản. 

Tra trong các tự điển Hoa Ngữ, Anh Ngữ, và Pháp Ngữ; chúng tôi ghi nhận ba định nghĩa tương tự nhau:

1. Theo Tự điển Thiều Chửu, CƠ (còn gọi là KY) 機 là cái máy, ráp lại bởi nhiều bộ phận để làm một việc gì đó. Cấu (彀), danh từ, là khuôn mẫu để tạo nên một thứ gì đó, Cấu (構), động từ, là xây nên, cấu tạo. Trong khi Chế (制) là những thể lệ, qui định để làm theo.

2. Tự điển Larousse của Pháp định nghĩa tương tự. CƠ là “cái máy ráp bởi các phần lệ thuộc vào nhau  để làm được một việc ấn định.” (Dispositif constitué par des pièces assemblées ou reliées les unes aux autres et remplissant une fonction déterminée). Ví dụ: entraînement, freinage, verrouillage, etc.

3. Trong Anh Ngữ, chữ Mechanism có ý nghĩa vừa về cấu trúc, vừa về cách vận hành.

Theo Merriam Webster và The Free Dictionary by Farlex, Mechanism là “một hệ thống nhiều bộ phận ráp với nhau để cùng vận hành trong một cỗ máy” (a system of parts working together in a machine; a piece of machinery). Đó là nói về cấu trúc. Các thí dụ là: apparatus, machine, appliance, tool.

Ngoài ra còn thêm định nghĩa “là một diễn trình tự nhiên hay được sắp xếp nhờ đó mà làm được việc gì đó” (a natural or established process by which something takes place or is brought about). Đây là nghĩa của sự vận hành; tức là sự tác động hỗ tương giữa những bộ phận (elements) của một cấu trúc. Đây là về Cơ Chế tức là cái nội dung, thể thức để điều hành một cỗ máy, một đoàn thể, tổ chức…

Trong lãnh vực chính trị, Cơ Cấu là các chính thể tức hình thái của chính quyền – quân chủ hay cộng hoà trong khi Cơ Chế có thể ví với chế độ tức nội dung, sự vận hành của chính quyền ra sao – độc tài hay dân chủ…

1. Cơ cấu 機 彀. Tổ chức của Chính phủ Hoa Kỳ gồm Hành Pháp, Quốc Hội Lưỡng Viện và Tối Cao Pháp Viện. Cơ cấu tổ chức của Cộng Đồng Người Việt Quốc Gia Hoa Kỳ gồm có ba hội đồng là Hội Đồng Quản Trị, Hội Đồng Chấp Hành, và Hội Đồng Giám Sát.

Cơ Chế 機 制.  Nước Cộng Hoà Nhân Dân Trung Hoa có một cơ chế chính trị độc tài so với nước Trung Hoa Dân Quốc có cơ chế dân chủ.

2. Về những vật cụ thể, chúng ta lấy thí dụ một chiếc xe hơi mà cơ cấu của nó gồm khung xe, thân xe, bánh xe, cỗ máy, vân vân; trong khi cơ chế sự vận hành thế nào, nổ máy bằng xăng hay dầu, hay dùng điện; sang số tay hay số tự động…

Cơ Hội

Nhân đây, xin nhắc lại cách dùng chữ cơ hội. Chúng tôi có đọc nhiều câu như: “ăn uống những thức ăn nhiễm độc, có cơ hội nhập viện cao.”

機會 Cơ Hội, cơ may, cơ duyên đều có nghĩa là cái dịp, nhưng nó mang tính chất tích cực, là điều tốt, mong đợi. Ví dụ: “Cháu học giỏi như thế có nhiều cơ hội được cấp học bổng vào các trường lớn.” Trong những trường hợp tiêu cực như trên, chỉ cần nói “ăn uống những thức ăn nhiễm độc, có thể mang bệnh, phải vào bệnh viện.