RỒI 45 NĂM SAU

Lê Phương Lan

          Từ thuở còn cắp sách đến trường, khi được học về lịch sử của nước nhà tôi đã biết được rằng phương bắc của đất nước Việt Nam là một vùng đất rộng, người đông. Trong đó tầng lớp lãnh đạo của dân tộc đó với danh xưng tên nước là “Trung Hoa” hay “Trung Quốc” đã mang đầy tính chất kiêu ngạo, muốn thống trị những dân tộc sống chung quanh họ. Do đó,  lịch sử của dân tộc Việt là những trang sử đấu tranh không ngừng để chống giặc phương bắc.

          Khi được học về địa lý, tôi cũng đã hiểu biết rằng đất nước tôi là một giải đất giàu đẹp có một vị trí chiến lược quan trọng như một bao lơn nhìn ra biển Thái Bình Dương.

          Trong thời Đệ Nhất Cộng Hòa, khi Tổng thống Ngô Đình Diệm có ban hành sắc lệnh hạn chế người Trung Hoa tham gia trong một số ngành nghề đồng thời với việc phải giảng dạy môn Việt Ngữ trong các trường học tại vùng Chợ Lớn. Tôi có thắc mắc hỏi bố tôi về việc này thì được ông cho biết: “Tổng thống làm vậy vì ông biết rằng người Trung Hoa rất giỏi về thương mại. Họ luôn luôn có ý định tranh giành để chiếm độc quyền về kinh tế và dùng đồng tiền để khuynh đảo chính trị.”

          Lúc bấy giờ với lòng ngây thơ của tuổi trẻ, tôi một chút nào đó đã cảm thấy hơi bất công trong sự nghi ngờ đối với người Trung Hoa. Nhưng thực tế đã dần làm sáng tỏ vấn đề. Chắc những người cao niên là cư dân Sài Gòn hẳn còn nhớ trong thời gian ông Nguyễn Cao Kỳ làm chủ tịch Ủy Ban Hành Pháp Trung Ương đã rất mạnh tay với gian thương Chợ Lớn đầu cơ tích trữ hàng hóa. Điển hình là vụ xử bắn Tạ Vinh tại pháp trường cát chợ Bến Thành. Tính đầu cơ trục lợi bất chính của các thương buôn Hoa Kiều dưới thời Đệ Nhị Cộng Hòa cũng đã từng làm người dân Sài Gòn điêu đứng trong vụ đẩy giá “trứng cút” cao ngất ngưởng để lường gạt khiến nhiều gia đình công chức, quân nhân Sài Gòn lúc đó đã bị vỡ nợ!

          Trong chiến tranh chống lại sự xâm lăng của quân cộng sản miền bắc, tôi đã ý thức rằng khi chủ thuyết cộng sản hoang tưởng và chủ trương chuyên chính vô sản tàn bạo được Mao Trạch Đông vận dụng để áp đặt lên đất nước Trung Hoa đã kéo theo một số nước chư hầu đi vào vòng ảnh hưởng của họ. Trong đó vận mệnh đất nước tôi đã bị đưa vào tay Hồ Chí Minh mà sau này được cho chính là thiếu tá Hồ Quang của Trung Cộng và miền bắc Việt Nam đã bị nhuộm đỏ bằng chủ thuyết hoang tưởng và chủ trương tàn bạo này!

          Rồi… vào đúng thời gian này của 45 năm về trước, tháng Tư 1975! Đó chính là những ngày hấp hối của miền nam Việt Nam. Những hình ảnh kinh hoàng, thảm thương của hàng ngàn, hàng vạn đồng bào tôi phơi thây đầy trên các quốc lộ, trên những con đường trong các thành phố bị thất thủ khi quân đội cộng sản Bắc Việt tràn vào từ miền Trung qua vùng cao nguyên để tiến vào Sài Gòn.

          Tôi lúc bấy giờ là một thiếu phụ mới ngoài hai mươi, ôm ba đứa con thơ, mẹ ruột bị trọng thương do đạn pháo kích của Việt cộng. Cha và chồng là sĩ quan của chính quyền Việt Nam Cộng Hòa bị bắt đi vô định trong các trại tù. Tôi biết những ngày đau thương của miền nam Việt Nam đã đến khi người cộng sản miền bắc đã dùng vũ khí của Nga sô và Trung cộng để chiếm đoạt phần đất tự do còn lại của chúng tôi. Trong nỗi đau thương, tuyệt vọng ấy tôi đã không thấy sự hiện diện của Chúa! Nhưng sau này nhìn lại những biến cố trong cuộc đời tôi đã hiểu ra được thật sự đã có Chúa cùng đi với tôi. Tôi đã thấy được bàn tay nâng đỡ của Chúa đưa  những ân nhân đến để dẫn dắt, giúp đỡ tôi tìm cách mưu sinh, kiếm sống. Ngài đã che chở tôi qua những chuyến thăm nuôi lội suối, băng rừng đầy gian khổ, hiểm nguy. Và thật sự là tôi có nằm mơ cũng không bao giờ tưởng tượng đến một ngày toàn thể gia đình tôi được đưa đến tái lập lại cuộc đời tại xứ sở tự do, thịnh vượng này bằng phi cơ dân sự! Không hao tốn một chỉ vàng! Không mất một sinh mạng nào trên đường vượt biên, vượt biển!

          Những ngày đầu bỡ ngỡ tại Mỹ tiến trình trở lại nghề dạy học của tôi không thể xem như một sự tình cờ nếu không có sự định hướng của Thiên Chúa.

          Rồi … giờ này,  45 năm sau! Những ngày của tháng Tư, 2020! Tập đoàn lãnh đạo Trung cộng! Nỗi lo sợ đã nằm sâu trong tiềm thức tôi đã trở lại như hiện thân của một gã phù thủy độc ác, nham hiểm! Lần này tôi không nghe có tiếng đạn nổ, bom rơi! Không có người chết phơi thây trên những đại lộ kinh hoàng! Đặc công Trung cộng không cần gài mìn, ôm bom tự sát mà đã và đang lạnh lùng giết người thật âm thầm, tàn nhẫn!

          Tay phù thủy luyện âm binh cứ cho là chúng đã vô ý để tuột tay lọt ra khỏi phòng thí nghiệm sinh học Vũ Hán! Những âm binh này đã tàn sát dân Trung Hoa một con số phải là rất lớn nhưng không bao giờ được phép tiết lộ! Chúng đã tràn qua biên giới các quốc gia, vượt qua các đại dương, len lỏi từng ngõ ngách của những thành phố vào tận gia đình, nơi cư ngụ của  người dân để cướp đi sinh mạng của hàng trăm ngàn người, làm tê liệt gần như sụp đổ nhiều nền kinh tế trên khắp thế giới!

          Tay phù thủy này thật quá nham hiểm! Chúng đã cầm giỏ trái táo đỏ được tẩm bằng máu của người dân Tây Tạng, Duy Ngô Nhĩ, nội tạng của những tín đồ Pháp Luân Công. Trong đó cũng có cả mồ hôi và sức lao động của người dân nghèo khổ tại đất nước Trung Hoa nữa – để phân biệt, danh từ Trung cộng tôi dùng xin được hiểu là để chỉ tập đoàn lãnh đạo Trung quốc – Những giỏ táo độc này  đã được đem đi mời chào những nàng Bạch Tuyết của thời đại. Dùng đồng tiền để làm vỏ bọc, những trái táo độc này đã được mời tới các nước nghèo dưới dạng hợp tác, dăng những bẫy nợ để khai thác tài nguyên, nhân lực. Những trái táo độc cũng là những khoản tiền hối lộ kếch xù cho đám lãnh đạo tham nhũng tại các quốc gia độc tài để vắt kiệt tài nguyên, biến đất nước họ thành bãi rác chứa đựng những chất độc hại giết sinh mạng của chính người dân trong nước. Giỏ táo độc này cũng đã mời chào các đại công ty, giới tài phiệt, tập đoàn kỹ nghệ lớn, những nhân vật quan trọng của các quốc gia tiên tiến. Vì lòng tham, vì lợi nhuận họ đã để vòng tay bạch tuộc thọc sâu vào mọi cơ cấu tổ chức trọng yếu của quốc gia. Giờ đây bản chất “bình thiên hạ” đã lộ rõ trong chủ trương, đường lối của hoàng đế Tập Cận Bình!

          Từ ngày trở thành công dân Hoa Kỳ chúng tôi đã chăm chỉ đi bầu. Tôi ưa thích chủ trương “bảo vệ dân nghèo” của đảng Dân Chủ. Tôi đã bỏ phiếu cho người tổng thống đẹp trai Bill Clinton để sau này ông ta dắt tay Trung cộng vào Tổ Chức Thương Mại Thế Giới (WTO). Tôi cũng đã bầu cho Al Gore vì chủ trương bảo vệ môi trường của ông. Đến khi Tổng thống George W Bush đưa quân đội Mỹ vào rồi bị sa lầy tại Afghanistan và Iraq. Cho nên dù có hơi ngần ngại về cái gốc Hồi giáo của ông Barack Obama, tôi đã chọn người tổng thống da đen đầu tiên này. Tuy nhiên, điều làm tôi là một công dân Mỹ, thấy bị tổn thương nhất là khi ông đã phải đi xuống phi trường bằng cửa sau phi cơ khi đến thăm Bắc Kinh! Sau cùng tôi cũng đã bỏ phiếu cho Hillary Clinton khi không nhận thấy kinh nghiệm chính trị gì nơi tổng thống Donald Trump!

          Thật tình mà nói tôi cũng không ưa cái điệu bộ ngang tàng, lối nói chuyện  “Quân tử nói lại là quân tử khôn” của ông. Nhưng càng ngày tôi càng thấy bất mãn với những đòn thù đánh phá ông đến tơi tả của đảng Dân Chủ. Điểm vô cùng quan trọng là như “con chim bị đạn nên sợ cả làn cây cong”, khi tôi đã từng chứng kiến hàng vạn sinh linh dân Việt đã chết trong trận chiến, trên đường đi tìm tự do, trong các trại tù “cải tạo” man rợ, tất cả đều do đảng cộng sản Việt Nam gây ra. Cho đến hiện nay cái quái thai Xã Hội Chủ Nghĩa vẫn còn đang làm cả dân tộc tôi điêu đứng thì khi cái đuôi XHCN ló dạng từ một số chính khách của đảng Dân Chủ khiến cho tôi nghĩ đến bài học của miền nam Việt Nam, đến thân phận của đám trí thức trong Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam Việt Nam. Quan trọng không kém là tôi nhận định rằng tổng thống Trump và những cộng sự viên của ông đã biết rất rõ thế nào là “Death by China” và đang ra sức chống trả rất quyết liệt.  Trong niềm đau của nước Mỹ trong cơn đại dịch này tôi thấy thái độ mỉa mai “Make America Great Again!” của vị cựu đệ nhất phu nhân là không thể chấp nhận được! Khi đất nước đang trong cảnh nguy khốn trước kẻ thù hung ác, nham hiểm như vậy mà vẫn không ngừng bàn tay ném đá vào người đang chịu trách nhiệm lãnh đạo!

Với niềm tin mãnh liệt vào Thiên Chúa, người đã che chở tôi, giúp tôi định hướng cuộc đời, tôi tha thiết cầu xin Ngài qua cơn đại dịch này đánh thức lương tâm của cả nhân loại; xin cho những người có trách nhiệm làm ra những của cải, cơ sở vật chất đừng vì lòng tham mà giết hại dân lành, xin cho những nhà lãnh đạo quốc gia nhận thấy rõ dã tâm của Trung cộng đừng như những nàng Bạch Tuyết tiếp tục vô tư ăn những trái táo độc của bè lũ Tập Cận Bình.

Lê Phương Lan

Viết trong mùa đại dịch Vũ Hán tháng Tư, 2020 và cũng là để tưởng niệm 45 năm quốc hận.

Duyệt lại giá trị pháp lý
của công hàm Phạm Văn Đồng 

                         Luật sư Đào Tăng Dực

..Khi thủ tướng nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa ký công hàm 1958 thì văn kiện này gặp trở ngại lớn lao về pháp lý. Đó là nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa, như một quốc gia, không có tư cách pháp lý, nhường một phần lãnh thổ (Hoàng Sa và Trường Sa) thuộc chủ quyền của một đệ nhị quốc gia là nước Việt Nam Cộng Hòa, cho một đệ tam quốc gia là nước Cộng Hòa Nhân Dân Trung Hoa…

Đại dịch Vũ Hán đang tàn phá Trung Hoa Lục Địa và toàn thể nhân loại. Tuy thế, tai họa này vẫn không giảm thiểu tham vọng bá quyền xâm lược của đảng CSTQ đối với Việt Nam qua các hoạt động tập trận, xâm phạm lãnh hải và vùng kinh tế cũng như hiếp đáp gây thiệt hại cho ngư dân Việt Nam.

Nhà cầm quyền CSVN gần đây đã gởi 3 công hàm (30/3, 10/4 và 14/4) cho Liên Hiệp Quốc khẳng định chủ quyền Việt Nam tại Hoàng Sa và Trường Sa.

Phía Trung Quốc trả đũa bằng cách trưng ra Công Hàm của cố thủ tướng CSVN Phạm Văn Đồng ký ngày 14 tháng 9 năm 1958 như là một biện minh cho chủ quyền TQ tại Hoàng Sa và Trường Sa.

Hầu đả phá toàn diện biện minh này của TQ, chúng ta cũng phải duyệt lại một lần nữa giá trị pháp lý của công hàm Phạm Văn Đồng. Tôi đã nêu ra lập luận này ngày 3/8/2016:

Nội dung của công hàm này là gì?

Công hàm của thủ tướng Phạm Văn Đồng ký ngày 14 tháng 9 năm 1958, gởi cho Chu Ân Lai, Tổng Lý Quốc Vụ Viện, tương đương thủ tướng Trung Quốc, nội dung như sau:

“Thưa Đồng chí Tổng lý, 

Chúng tôi xin trân trọng báo tin để Đồng chí Tổng lý rõ: Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ghi nhận và tán thành bản tuyên bố, ngày 4 tháng 9 năm 1958, của Chính phủ nước Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa, quyết định về hải phận 12 hải lý của Trung Quốc.

Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tôn trọng quyết định ấy và sẽ chỉ thị cho các cơ quan Nhà nước có trách nhiệm triệt để tôn trọng hải phận 12 hải lý của Trung Quốc trong mọi quan hệ với nước Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa trên mặt biển. Chúng tôi xin kính gửi Đồng chí Tổng lý lời chào rất trân trọng.

Phạm Văn Đồng
Thủ tướng chính phủ
Nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa”.

Câu hỏi mà mọi công dân Việt Nam yêu nước luôn nêu ra là: liệu công hàm Phạm Văn Đồng có giá trị pháp lý, trước một pháp đình nghiêm chỉnh hay không?

Để trả lời câu hỏi này, chúng ta phải qua một quá trình phân tách như sau.

Trước hết, người CSVN cho đến bây giờ, vẫn luôn biện minh rằng, công hàm này chưa từng nhắc đến Hoàng Sa và Trường Sa. Vì thế không thể kết luận rằng công hàm xác nhận hai quần đảo này thuộc TQ.

Tuy nhiên người TQ sẽ phản biện rằng, công hàm này tán thành tuyên bố ngày 4 tháng 9 năm 1958 của Trung Quốc “quyết định về hải phận 12 hải lý” của họ. Tuyên bố của TQ ghi rõ:

Chính phủ nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa nay tuyên bố:

“Bề rộng lãnh hải của nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa là 12 hải lý. Ðiều lệ này áp dụng cho toàn lãnh thổ nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, bao gồm phần đất Trung Quốc trên đất liền và các hải đảo ngoài khơi, Ðài Loan (tách biệt khỏi đất liền và các hải đảo khác bởi biển cả) và các đảo phụ cận, quần đảo Bành Hồ, quần đảo Đông Sa, quần đảo Tây Sa, quần đảo Trung Sa, quần đảo Nam Sa, và các đảo khác thuộc Trung Quốc.”

Hoàng Sa thì TQ gọi là Tây Sa và Trường Sa thì TQ gọi là Nam Sa.

Người CSVN có thể lập luận rằng, công hàm này chỉ giới hạn ở vấn đề hải phận 12 hải lý.

Trong khi đó, người CSTQ sẽ lập luận rằng, trong một văn kiện quan trọng như thế, nếu muốn giới hạn thì ông Phạm Văn Đồng đã ghi rõ rằng Hoàng Sa và Trường Sa là thuộc chủ quyền của Việt Nam. Khi Phạm Văn Đồng không làm điều đó thì đã chứng minh sự công nhận chủ quyền TQ trên hai quần đảo này.

Điểm thứ nhì cần phân tích là một văn kiện nhường chủ quyền của một thành phần máu huyết của tổ quốc, cho một ngoại bang như TQ, như công hàm này, đã thông qua những thủ tục hiến định cần thiết hay chưa?

Để giải quyết vấn nạn này, chúng ta cần duyệt lại nội dung hiến pháp có hiệu lực vào thời điểm ông Phạm Văn Đồng ký công hàm. Người CSVN kinh qua nhiều hiến pháp khác nhau. Hiến pháp 1946, 1959, 1980, 1992 và 2013.

Thời điểm ký phù hợp với Hiến Pháp 1946 vì Hiến Pháp 1959 chỉ được Quốc Hội thông qua ngày 31 tháng 12, 1959 và Ông Hồ Chí Minh công bố ngày 1 tháng 1, năm 1960.

Khi phân tích Hiến Pháp 1946, thì Nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa theo quốc hội chế. Quốc hội lúc đó gọi là Nghị Viện Nhân Dân và theo điều 23 có trách nhiệm chuẩn y các hiệp ước ký với nước ngoài. Theo điều 32 Những việc quan hệ đến vận mệnh quốc gia sẽ đưa ra nhân dân phúc quyết, nếu hai phần ba tổng số nghị viên đồng ý. Sau cùng theo điều 49 chỉ có chủ tịch nước, tức ông Hồ Chí Minh mới có quyền “ký hiệp ước với các nước”.

Trong Hiến Pháp 1946, chức vụ thủ tướng hoàn toàn chịu sự lãnh đạo của chủ tịch nước và không có quyền ký một văn bản quan trọng liên hệ đến vận mệnh hoặc chủ quyền quốc gia. Ngay cả trong trường hợp ông Hồ Chí Minh đích thân ký công hàm này, cũng không thể có hiệu lực vì nhân dân chưa có phúc quyết theo điều 32 và Nghị Viện Nhân Dân chưa chuẩn y.

Dĩ nhiên cả hai ông Hồ Chí Minh, Phạm Văn Đồng và Bộ Chính Trị lúc đó đều ý thức điều này. Nếu muốn công hàm có hiệu lực, họ phải khơi động (invoke) các điều khoản hiến pháp liên hệ và thông qua những thủ tục hiến định. Sau đó đích thân ông Hồ Chí Minh, thừa ủy nhiệm của Nghị Viện Nhân Dân, theo điều 49 hiến pháp, ký vào công hàm. Tuy nhiên, một là lãnh đạo các đảng CS kể cả CSTQ có thói quen coi thường hiến pháp. Thói quen này này của họ vô hình trung trở thành một lợi điểm pháp lý cho chúng ta. Hai là cả Hồ Chí Minh lẫn Phạm Văn Đồng muốn lập lờ đánh lận con đen với cả Trung Quốc lẫn nhân dân Việt Nam, hầu nhận sự Viện trợ của Trung Quốc.

Dĩ nhiên Trung Quốc có thể vin vào điều 27 của Công Ước Vienna về Luật các Hiệp Ước (Vienna Convention on the Law of Treaties) quy định rằng một quốc gia không thể viện dẫn một luật nội địa để không thi hành một hiệp ước. Tuy nhiên điều 27 có thể bị điều 46 phủ quyết và điều 46 ghi rõ như sau:

“Một quốc gia không thể viện dẫn sự kiện rằng sự đồng ý của mình để bị ràng buộc bởi một hiệp ước đã được thể hiện qua sự vi phạm một điều khoản của luật nội địa liên hệ đến thẩm quyền ký kết hiệp ước, như là yếu tố vô hiệu hóa sự đồng ý này, trừ khi sự vi phạm là hiển nhiên và liên hệ đến một quy luật nội tại có tầm mức quan trọng nền tảng”.
(A State may not invoke the fact that its consent to be bound by a treaty has been expressed in violation of a provision of its internal law regarding competence to conclude treaties as invalidating its consent unless that violation was manifest and concerned a rule of its internal law of fundamental importance.)

Hiến pháp 1946 là luật nền tảng và sự vi phạm nó là là hiển nhiên và sẽ bị điều 46 Công Ước nêu trên chế tài và sẽ bị cho là vô hiệu lực.

Đó là chưa kể lập luận của chúng ta sẽ là: vì vi phạm những nguyên tắc căn bản nêu trên, không có một hiệp ước nào được thành lập ngay từ khởi thủy (ab initio) nhường Hoàng Sa và Trường Sa cho Trung Quốc cả.

Tức là lập luận của chúng ta sẽ vững chãi trên cả hai bình diện nêu trên và một bình diện quan trọng thứ 3: 

1. Một là không có hiệp ước công nhận Hoàng Sa và Trường Sa là của Trung Quốc ngay từ đầu;

2. Hai là nếu có, thì sẽ bị vô hiệu hóa chiếu theo điều 46 của Công Ước Vienna nêu trên;

3. Điểm thứ ba vô cùng quan trọng là vào thời điểm đó, Việt Nam Cộng Hòa là một quốc gia có cương thổ, quân đội, chủ quyền pháp lý lẫn thực tế trên Hoàng Sa và Trường Sa. VNCH được Hoa Kỳ và 87 quốc gia khác công nhận. Nếu Liên Bang Xô Viết không phủ quyết thì năm 1957, VNCH đã trở thành một quốc gia thành viên của LHQ. Tuy thế VNCH đã là thành viên của nhiều Ủy Ban của Liên Hiệp Quốc.

Bắc Việt tức nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa bị phần lớn các quốc gia tự do tẩy chay. Chỉ được các nước cộng sản khác công nhận.

Chính vì thế khi thủ tướng nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa ký công hàm 1958 thì văn kiện này gặp trở ngại lớn lao về pháp lý. Đó là nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa, như một quốc gia, không có tư cách pháp lý, nhường một phần lãnh thổ (Hoàng Sa và Trường Sa) thuộc chủ quyền của một đệ nhị quốc gia là nước Việt Nam Cộng Hòa, cho một đệ tam quốc gia là nước Cộng Hòa Nhân Dân Trung Hoa.

Phán quyết ngày 12 tháng 7, 2016 của Tòa Trọng Tài Thường Trực tại The Hague, Hà Lan, chiếu theo Công Ước Liên Hiêp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) trong cuộc tranh chấp giữa Trung Quốc và Philippines, vô hiệu hóa Đường Lưỡi Bò 9 đoạn của Trung Quốc và giới hạn các quyền lợi liên hệ đến các quần thể trên Biển Đông trong vòng hải phận 12 hải lý, cũng là một án lệ quốc tế vô cùng thuận lợi cho Việt Nam.

Với các lý do nêu trên, chúng ta có thể kết luận rằng, trước một pháp đình có thẩm quyền nghiêm chỉnh, công hàm liên hệ đến chủ quyền Hoàng Sa và Trường Sa của cựu thủ tướng CSVN Phạm Văn Đồng ký ngày 14 tháng 9 năm 1958 sẽ không có giá trị pháp lý và nhà cầm quyền CSVN cần phải đưa Trung Quốc ra tòa càng sớm càng tốt, hầu bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của tổ quốc Việt Nam.
Năm nay và một vài năm sắp tới sẽ là thời điểm mà uy tín trên chính trường cũng như vũ trường công pháp quốc tế của đảng CSTQ sẽ suy yếu rõ rệt và sẽ là thời điểm tốt nhất để khởi kiện CSTQ.

22.04.2020

Luật sư Đào Tăng Dực

Tháng 1 năm 2020, Trung Quốc oằn mình trong đại dịch Covid-19, số người chết tăng vọt mỗi ngày, thành phố đóng cửa, không khí tang tóc bao trùm khắp nơi. Mỹ và châu Âu lập tức gửi hàng trăm ngàn khẩu trang, hàng trăm triệu USD và trang thiết bị cho Trung Quốc.

Cuối tháng 3 năm 2020, Mỹ và châu Âu là trung tâm đại dịch. Nhà hàng Trung Quốc lập tức trương bảng chúc “Đại dịch Covid-19 đã đến Mỹ và ở lại lâu”. Trung Quốc hăm dọa cắt cung cấp thuốc cho Mỹ trong cơn nguy khốn (90% thuốc trụ sinh tại Mỹ cần các thành phần sơ chế từ Trung Quốc). Sau đó Trung Quốc “gửi” viện trợ cho châu Âu hàng trăm ngàn test thử nghiệm sai lỗi và hơn nửa triệu khẩu trang hư.

Tưởng là sự mất tình người này chỉ đến từ một số ít người Trung Quốc nào ngờ cũng có từ một số rất ít người Việt.

Gần đây, vài bài viết online và trên Facebook hả hê khi thấy nhiều người Mỹ – Âu chết, chê sự “bảo thủ của người Mỹ – Âu” trong đại dịch, không chịu nghe theo lời khuyên đeo khẩu trang, không bắt chước theo kiểu “chống dịch toàn dân” cho nên giờ chết nhiều là phải” và nước Mỹ “lo gom xác thôi”. Nguy hiểm hơn, đây là comment từ những người tự nhận mình là bác sĩ tốt nghiệp từ Việt nam và học thêm ở nước ngoài.

Câu chuyện khẩu trang vốn là chủ đề nhạy cảm vì liên quan đến văn hóa chính trị vùng miền và cách tuân thủ ở người dân. Nhưng có một điểm rõ ràng là một mạng người, dù là ở đâu, ở nước nào, cũng đều vô giá.

Nước Mỹ không phải là hoàn hảo, hệ thống Y tế Mỹ chưa phải là tốt nhất, nhưng tình người nước Mỹ luôn luôn có. Thống kê từ MarketWatch cho thấy nước Mỹ là nước cho tiền từ thiện nhiều nhất trên thế giới. Người dân Mỹ đóng góp 428 tỉ đô la cho từ thiện trong năm 2018. Năm nay, Mỹ hỗ trợ Việt Nam 3 triệu USD để chống dịch Covid-19, chưa kể khoản tiền hàng triệu USD từ tổ chức USAID hằng năm cho Việt Nam để chữa trị 180,000 người đang mắc lao phổi do hơn 17,000 chết mỗi năm do bệnh này tại Việt Nam.

Covid-19 xảy ra, là phép thử lớn nhất cho sự tử tế, tình thương, và cũng là cơ hội cho những người không tử tế lên tiếng chê trách. Trong khi hàng triệu người Mỹ ở nhà giúp đỡ bác sĩ, hàng trăm ngàn người Mỹ đăng ký thiện nguyện giúp đỡ bệnh viện và các cơ sở y tế, hàng ngàn công nhân nhà máy xe hơi làm việc ngày đêm để chế tạo máy thở, hàng trăm công ty chuyển đổi kinh doanh sang sản xuất hậu cần hỗ trợ y tế, thì có những người ngồi bàn phím cười chê.

Đại dịch rồi sẽ qua.

Chúng ta có thể mất việc. Chúng ta có thể mất nhà. Chúng ta có thể mất mạng. Nhưng chúng ta đừng mất tình người, đừng mất đi sự tử tế, nhất là khi chúng ta tự nhận mình là bác sĩ.

Bài học đầu tiên cho sinh viên Y khoa tại Mỹ là sự tử tế và lòng thương người, vì đấy chính là vũ khí hiệu quả nhất của một BS có được khi đối diện với các bệnh nan y hay cơn đại dịch. Không có hai đức tính quan trọng này, bạn sẽ không được nhận vào trường Y, và dĩ nhiên không bao giờ là bác sĩ.

Tác giả B/S Wynn Trần.

 Los Angeles, USA

(Người chuyển bài: Hạp Đinh)

QUÀ TẶNG GIỮA MÙA DỊCH

Lê Hữu

“Thật xui xẻo! Đúng là thứ Sáu 13.” Sue tặc lưỡi, liếc nhìn kính chiếu hậu. Viên cảnh sát bước xuống, đóng sập cửa xe, tiến về phía xe cô. Dãy đèn xanh, đỏ trên mui xe tuần tra chớp sáng liên tục. Sue đặt hai tay lên tay lái, cố tỏ ra bình thản. Viên cảnh sát hiện ra, ra dấu cho cô hạ cửa kính xe xuống.

“Xin chào. Cô vui lòng cho xem bằng lái, giấy chủ quyền xe.”

Sue lúi húi mở túi xách tay trên ghế bên cạnh trong lúc viên cảnh sát chống hai tay bên hông, mắt không rời động tác lục lọi túi xách của cô.

“Thẻ ID này là của tiểu bang Massachusetts,” Sue nói trong lúc đưa giấy tờ xe cho anh ta.

Viên cảnh sát nói cám ơn, liếc sơ qua tấm thẻ lái xe.

“Có chuyện gì cần mà cô lái xe xuyên bang đến Minnesota trong lúc có lệnh hạn chế đi lại?”

“Tháng nào tôi cũng đi Minnesota cả,” Sue trả lời. “Tôi có một việc làm không chính thức trong một bệnh viện kiểm dịch ở Duluth.”

“Cô là bác sĩ?” viên cảnh sát nhướng mắt nhìn Sue. “Cô cũng điều trị cho người nhiễm coronavirus chứ?”

“Tôi làm việc ở khoa tim mạch,” Sue nói. “Khi có người nhiễm bệnh thì tôi cũng chăm sóc. Tháng này có rất nhiều người bệnh, bác sĩ, y tá làm đủ mọi việc.”

Viên cảnh sát gật gù.

“Cô chạy hơn 85 miles/giờ, vượt quá tốc độ quy định trên xa lộ này là 70 miles/giờ.”

“Oh…, vậy sao?” Sue làm ra vẻ ngạc nhiên. “Tôi thực tình không biết.”

“Cô ngồi yên đấy, đợi một lát.” Viên cảnh sát nói, quay đi, bước về chiếc xe tuần tra màu đỏ bordeaux vẫn đang chớp chớp đèn.

“Anh chàng trông cũng cao ráo, điển trai mà mặt mũi thì lại khó đăm đăm, không có nổi một nụ cười,” Sue nghĩ bụng. Cô không lo lắm, anh ta sẽ thấy là trước giờ cô chưa hề bị cái ticket nào. Xa lộ I-35 vắng hẳn tiếng xe từ ngày dịch bệnh bộc phát, mọi khi thì xe cộ chạy vùn vụt mấy làn đường. Một hàng chữ điện tử chạy nhấp nháy trên tấm biển lớn dọc xa lộ, “Limit Travel – Stay Home – Save Lives – Beat Covid 19”. Đây là lần đầu tiên Sue lái xe xuyên bang từ Boston đi Minnesota, trước giờ cô chỉ đi máy bay nhưng vào mùa dịch này thì lái xe lại thoải mái hơn.

Viên cảnh sát quay trở lại, vẫn vẻ mặt lành lạnh.

“Cô chạy đi đâu mà nhanh thế?” anh ta hỏi.

“Tôi không biết mình đang chạy quá nhanh,” Sue lúng túng. “Tôi chỉ muốn về nhà sớm để nghỉ ngơi và lấy lại sức sau những ngày làm việc khá căng thẳng ở bệnh viện.”

“Đấy là lối suy nghĩ vô trách nhiệm”, viên cảnh sát lắc lắc đầu, nhìn thẳng vào mắt Sue. “Cô muốn về sớm nhưng có sớm được đâu, cô đang phải ngồi đây. Thế cũng là may cho cô đấy, cứ chạy xe với tốc độ ấy thì có khi cô chẳng về tới nhà được đâu mà còn gây tai nạn dọc đường, và xe cứu thương sẽ phải đưa cô trở vào bệnh viện. Khi ấy người ta sẽ phải điều trị cho cô thay vì cô điều trị cho bệnh nhân, trong lúc nhiều bệnh viện và nhiều người bệnh đang cần bác sĩ hơn bao giờ hết. Nếu cô nghĩ cho người khác thì cô phải hết sức bảo trọng.”

Sue im lặng trong lúc anh ta tuôn ra một hơi dài. Cô từng nghe cách nói này, nhưng đây lại là một viên cảnh sát nói với cô. Liệu anh ta có quyền “lên lớp” cô như vậy? Sue vừa cố nén bực bội vừa cảm thấy lạ lùng.

“Cô không phải nhận giấy phạt đâu,” anh ta nói tiếp. “Tôi chỉ muốn nhắc cô như thế.”

“Cám ơn anh,” Sue bối rối. “Tôi xin lỗi…, thường thì tôi không chạy nhanh như vậy.”

Viên cảnh sát bước lại gần hơn, chìa ra vật gì đó, đưa qua cửa xe cho Sue.

“Cô giữ lấy cái này mà dùng.”

Sue đón lấy, cô nghĩ anh ta trả lại cô giấy tờ xe, nhưng không chỉ có vậy. Trong tay cô là một bọc gì cồm cộm.

“Không nên dùng lại những khẩu trang đã dùng rồi,” viên cảnh sát nói trong lúc Sue vẫn đang ngỡ ngàng.

Khi nhận ra trên tay mình là những chiếc khẩu trang y tế thì cô hiểu ra.

“Nhưng… đấy là của anh,” Sue ngập ngừng. “Anh cần nó mà.”

“Cô cần thứ này hơn tôi.”

Sue lặng người… Trong tay cô là 5 chiếc khẩu trang N95. Cô không biết nói gì, nước mắt cô muốn ứa ra. Cô ngước nhìn viên cảnh sát. Trong làn gió se se lạnh thổi vào qua cửa kính xe, cô thấy dường như mắt anh cũng rưng rưng như mắt cô.

“Chúc cô một ngày bình an. Chạy xe cẩn thận nhé!” Viên cảnh sát quay lưng, bước vội đi.

Dãy đèn chớp chớp trên mui xe tuần tra phụt tắt, chiếc xe cảnh sát bò ra đường lane ngoài cùng rồi phóng vụt đi. Sue vẫn còn ngồi đó, gục đầu lên tay lái. Xa lộ vẫn trống vắng, mênh mông.

Bên dưới là những dòng Sue viết trong FB của cô 

Sau cùng thì tôi cũng biết tên anh ta, Bryan Swanson, một cái tên lạ hoắc. Tôi đã kể lại trong Facebook câu chuyện về “món quà” đặc biệt tôi nhận được ở anh. Câu chuyện được nhiều người chia sẻ và rồi cũng phổ biến trong Facebook của Minnesota State Patrol (MSP), và tôi gặp lại Bryan trong đó. Trông anh chàng tươi tỉnh chứ không còn bộ mặt hình sự như hôm ấy.

Trong một video clip, khi được hỏi về 5 chiếc khẩu trang N95 đã cho đi, Bryan nói đấy là chuyện nhỏ mà ai khác cũng làm như anh thôi. Bryan kể lúc tôi mở túi xách để lấy giấy tờ xe, anh nhác thấy hai chiếc khẩu trang đã dùng rồi và anh nghĩ tôi cần có khẩu trang mới. “Như thế tốt cho cô ấy hơn,” anh nói với các đồng nghiệp. “Cô ấy có một gia đình, có những người thân yêu luôn lo lắng mỗi khi cô ấy rời nhà đến làm việc ở bệnh viện. Tôi cũng vậy, các bạn cũng vậy, chúng ta đều có những người thân lo lắng mỗi khi chúng ta rời nhà vì công vụ. Mọi người đều cần được chia sẻ.”

Một lần nữa, Bryan làm tôi muốn ứa nước mắt.

Bryan, tôi không hề quen biết anh chàng cảnh sát này. Anh ta cũng chẳng nợ nần gì tôi, và tôi cũng chẳng yêu cầu anh giúp đỡ chuyện gì. Sao anh ta làm vậy? Anh ta đâu cần phải làm vậy. Bryan nói tôi cần những khẩu trang ấy hơn anh ta, điều này không đúng. Trong lúc tôi làm việc trong điều kiện được bảo vệ, che chắn cẩn thận thì anh tiếp xúc với đủ mọi đối tượng với nhiều rủi ro, bất trắc. Anh phải cần những khẩu trang ấy hơn tôi chứ.

Bryan, tôi chắc mình chỉ gặp anh ta một lần duy nhất trên con đường đời. Có những người ta chỉ gặp có một lần đâu đó trong đời này, nói dăm ba câu chuyện rồi đường ai nấy đi và chẳng bao giờ còn gặp lại lần thứ hai. Như cơn gió thoảng qua vậy.

Dịch bệnh vẫn chưa có dấu hiệu nào là suy giảm. Mỗi ngày mỗi thêm những tin xấu. Con virus ấy đã lấy đi mạng sống của không ít đồng nghiệp tôi, những người tôi quen và không quen, những bác sĩ, y tá và nhân viên y tế bị lây nhiễm trong lúc điều trị, chăm sóc người bệnh. Tôi có sợ không? Sợ chứ. Ai mà chẳng sợ, nhưng không ai bỏ cuộc cả, trong lúc các thiết bị và dụng cụ bảo hộ y tế như khẩu trang thì vẫn thiếu thốn, vẫn phải dùng đi dùng lại.

Mọi người vẫn nói là chúng tôi đang ở những tuyến đầu. Chúng tôi có chọn “tuyến đầu” này đâu. Nói cho cùng, chúng tôi đâu có sự lựa chọn nào. Nếu có, chỉ là chúng tôi đã tự chọn lấy nghề nghiệp, tự chọn lấy công việc mình yêu thích ngay từ những buổi đầu, và chúng tôi sẽ còn ở lại mãi với công việc của mình. Chỉ đơn giản là vậy.

Những chiếc khẩu trang N95 mà tôi cầm trên tay hôm ấy là của Bryan, của sở cảnh sát cấp phát cho anh để anh tự bảo vệ. Anh cầm lấy chúng, và anh đưa cho tôi, nói rằng tôi cần chúng hơn anh. Những khẩu trang ấy là quý như vàng trong lúc này đây. Ai cũng cần cả, Bryan à. Con virus ấy đâu có chừa anh ra.

Mùa dịch này rồi sẽ đi qua. Nhiều người sẽ không bao giờ quên, là những người phải chịu đựng những tổn thất vì nó, chịu đựng những mất mát, khổ đau mà nó mang đến cho gia đình mình, cho những người thân yêu. Những người sống sót qua mùa dịch này cho là mình may mắn. Có bao giờ họ nghĩ rằng trong những may mắn của họ có một phần đến từ những người sẵn sàng hứng chịu cái phần rủi ro.

Loài virus quỷ quyệt ấy vẫn không lấy đi được những tình cảm gắn bó và tương trợ giữa những con người đang phải vật lộn, chống trả với chúng.

Hơn lúc nào hết, tôi cảm thấy bình thản khi đương đầu với những thử thách của cuộc sống. Liệu có phải những chiếc khẩu trang tôi nhận được nơi Bryan đã làm dịu bớt những căng thẳng và âu lo, tôi không biết chắc, nhưng tôi tin rằng đi bên tôi vẫn không thiếu những người bạn đồng hành.

Vẫn không thiếu những anh chàng Bryan như thế trong cuộc sống quanh ta.

Lê Hữu

(Viết phỏng theo bản tin NBC News, March 31, 2020)

Kirstie Brewer (BBC News): Virus corona khiến cả thế giới lâm vào trạng thái hoang mang. Trong khi đó, tin tức về đại dịch dường như cứ liên tu bất tận.
Tất cả những chuyện đó đang ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần của tất cả chúng ta, nhất là những người sống trong tâm trạng lo lắng và bị rối loạn ám ảnh cưỡng chế (Obsessive-Compulsive Disorder – OCD). Vậy chúng ta phải làm gì để bảo vệ sức khỏe tâm thần của chúng ta?
Rất dễ hiểu là trong tình cảnh này, hầu như tất cả mọi người đều quan tâm đến những tin tức liên quan dến đại dịch. Nhưng với nhiều người, những thông tin dồn dập như vậy có thể làm các vấn đề sức khỏe tâm thần mà họ đang dối diện trở nên tồi tệ hơn.
Những người sử dụng mạng xã hội đặc biệt hoan nghênh Tổ chức Y tế Thế giới khi đưa ra lời khuyên về cách bảo vệ sức khỏe tâm thần của chúng ta trong đợt bùng phát virus corona.
Như Nicky Lidbetter thuộc Anxiety UK – một tổ chức nhân đạo trợ giúp những người gặp nỗi lo lắng – giải thích, sự lo âu quá mức trước một tình huống không thể kiểm soát và không chắc chắn là đặc điểm chung của chứng rối loạn lo âu. Bởi vậy, có thể thấy rằng, tại thời điểm này, những người mắc chứng lo âu đang đối mặt với nhiều thách thức nhất. Rosie Weatherley, phát ngôn viên của tổ chức từ thiện về sức khỏe tâm thần cho biết: “Rất nhiều lo âu bắt nguồn từ những lo lắng về những điều mà ta chưa biết và đang trong tâm trạng đón đợi một điều gì đó xảy ra – virus corona chính là một điều như vậy, nhưng ở quy mô rất lớn”.
Vậy làm thế nào để có thể bảo vệ sức khỏe tâm thần của chúng ta?
Hạn chế đọc tin và cẩn trọng với những gì đọc được
Đọc quá nhiều tin về virus corona đã khiến Nick – cha của hai đứa con nhỏ đến từ Kent – hoảng loạn. Nick vốn đang sống trong tình trạng đầy lo âu.
“Khi lo lắng, suy nghĩ của tôi có thể vượt khỏi tầm kiểm soát và tôi bắt đầu nghĩ về những hậu quả thảm khốc sẽ xảy đến”, anh nói. Nick rất lo lắng về cha mẹ và những người cao niên khác mà anh biết. “Thông thường, khi chịu đựng điều gì đó, tôi có thể tránh xa tình huống đó. Nhưng lần này lại vượt ngoài tầm kiểm soát của tôi”, anh nói.
Ngưng đọc tin tức trên web và phương tiện truyền thông xã hội một thời gian dài đã giúp Nick trở nên bình tâm hơn. Anh cũng đã tìm được số điện thoại của các đường dây tư vấn hỗ trợ rất hữu ích, do các tổ chức từ thiện về sức khỏe tâm thần như Anxiety UK điều hành.
• Hạn chế thời gian đọc hoặc xem những tin tức mà chúng không khiến ta cảm thấy tốt hơn lên. Có lẽ, bạn chỉ nên đặt một thời điểm cụ thể nhất định trong ngày để xem tin tức
• Có rất nhiều thông tin sai lệch. Hãy tiếp nhận thông tin từ các nguồn đáng tin cậy như các trang web của chính phủ và cơ quan y tế quốc gia.
• Ngưng truy cập mạng xã hội, tắt các thông báo cập nhật
Alison, 24 tuổi, đến từ Manchester, sống trong tâm trạng lo âu về tình hình sức khỏe của mình và luôn thấy có nhu cầu được cập nhật thông tin về vấn đề này. Cô cũng biết rằng, mạng xã hội có thể là một nguồn kích hoạt cho tâm trạng ấy. “Một tháng trước, tôi đã nhấp vào hashtag và nhìn thấy những thuyết âm mưu rác rưởi, chưa được kiểm chứng. Chúng khiến tôi thực sự lo lắng. Tôi thấy tuyệt vọng và đã khóc”, cô nói. Bây giờ, cô đã cẩn trọng hơn khi cài đặt tài khoản mạng xã hội của mình, tránh nhấp vào hashtags ‘coronavirus’. Cô cũng cố gắng hết sức để có những khoảng thời gian không truy cập vào mạng xã hội, thay vào đó là xem truyền hình hay đọc sách.
• Tắt các từ khóa có thể được kích hoạt trên Twitter; hủy theo dõi hoặc bỏ nhận thông báo về việc cập nhật • Tắt âm báo từ các nhóm WhatsApp, ẩn các bài đăng và nguồn cấp dữ liệu trên Facebook nếu thấy nó quá nhiều
Rửa tay – nhưng không quá mức
Tổ chức OCD Action nhận thấy rằng, gần đây đã có sự gia tăng số lượng các đề nghị được hỗ trợ từ những người vốn có ám ảnh sợ hãi, tập trung vào đại dịch virus corona. Với những người bị rối loạn ám ảnh cưỡng chế và một số dạng lo âu khác, việc thường xuyên được yêu cầu rửa tay có thể khiến họ đặc biệt khó chịu.
Đối với bà Lily Bailey, tác giả của ‘Because We Are Bad’ – cuốn sách nói về việc sống chung với rối loạn ám ảnh cưỡng chế (OCD) – nỗi sợ bị nhiễm bẩn là một khía cạnh trong chứng rối loạn ám ảnh cưỡng chế của bà. Bà nói rằng, những lời khuyên về rửa tay có thể kích hoạt nỗi lo lắng với những ai đã hồi phục từ chứng này. “Điều đó thực sự khó khăn vì bây giờ, tôi phải thực hiện một số hành vi mà tôi đã cố tránh xa”, bà Bailey nói. “Tôi muốn nghe theo lời khuyên cứng nhắc như vậy, nhưng điều đó thật khó, bởi đối với tôi, xà phòng và chất khử trùng là những thứ gì đó giống như bị nghiện.”
Tổ chức từ thiện OCD cho biết, vấn đề cần chú ý là chức năng của hành động, chẳng như việc rửa tay được thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định được đề xuất, nhằm giảm nguy cơ lây lan virus; hay được tiến hành chỉ như một thứ nghi thức để cảm thấy an tâm hơn mà thôi. Bailey chỉ ra rằng, với nhiều người mắc OCD, việc có thể ra khỏi nhà đồng nghĩa với việc họ đã cảm thấy tốt hơn lên. Vì vậy, việc phải tự cách ly cũng có thể là một thách thức khác. “Nếu chúng tôi bị buộc phải ở trong nhà, chúng tôi sẽ có nhiều thời gian và sự nhàm chán có thể làm cho OCD trở nên tồi tệ hơn”, bà nói.
Kết nối và làm điều gì đó mới mẻ
Ngày càng có nhiều người phải tự cách ly. Bởi vậy, giờ có thể là thời điểm tốt để bảo đảm rằng bạn có số điện thoại và địa chỉ email của những người mà bạn quan tâm, quen biết. “Hãy kiểm tra chúng thường xuyên để cảm thấy được kết nối với những người xung quanh,” Weatherley nói. Nếu bạn phải tự cách ly, hãy cân bằng giữa việc duy trì những thói quen, với việc bảo đảm rằng mỗi ngày qua đi, bạn lại làm được điều gì đó mới mẻ hơn. Điều đó có thể thực sự sẽ khiến bạn cảm thấy như mình vừa có hai tuần làm việc hiệu quả. Bạn có thể tạo ra danh sách những việc cần làm và làm theo đó; hay bỏ thời gian đọc một cuốn sách mà bạn muốn đọc.
Hãy đừng để mình bị kiệt sức
Dịch sẽ còn tiếp diễn trong hàng tuần hay hàng tháng nữa, nên điều quan trọng là hãy sống chậm lại. Và bất cứ lúc nào có thể, hãy đến với thiên nhiên và tiếp xúc với ánh sáng mặt trời. Hãy tập thể dục, ăn uống điều độ và uống nước. Để đối phó với sự lo âu và sợ hãi, Anxiety UK đề nghị mọi người thực hành kỹ thuật mà họ gọi là “Apple” – từ tạo thành từ chữ cái đầu tiên của các từ sau:
• Acknowledge (Công nhận): Để ý và ghi nhận mỗi khi có sự hoang mang xuất hiện trong tâm trí bạn.
• Pause (Tạm dừng): Không phản ứng như bình thường. Đừng phản ứng gì cả. Chỉ tạm dừng và thở.
• Pull back (Kéo lại): Hãy tự nói với bản thân rằng, đây chỉ là nỗi lo âu mà thôi. Lo lắng như vậy là không ích lợi gì và không cần thiết. Đó chỉ là một ý nghĩ hay cảm giác. Đừng tin vào tất cả những gì bạn nghĩ. Và suy nghĩ không đồng nghĩa với việc điều đó thực sự điều hiện hữu.
• Let go (Buông bỏ): Hãy buông bỏ những suy nghĩ hoặc cảm giác. Nó sẽ đi qua. Bạn không cần phải phản ứng lại với chúng. Bạn có thể tưởng tượng như chúng đang bay đi như bong bóng hoặc trôi qua như đám mây.
• Explore (Khám phá): Khám phá hiện tại trong từng phút giây, bởi ngay trong thời khắc hiện tại, tất cả đều ổn. Hãy chú ý đến hơi thở và cảm giác của hơi thở của bạn. Hãy nhìn mặt đất dưới chân, hãy nhìn ra xung quanh và chú ý đến những gì bạn thấy, những thanh âm bạn nghe, những gì bạn có thể chạm vào, hay những gì bạn ngửi thấy. Hiện tại. Sau đó, chuyển sự tập trung chú ý của bạn sang thứ khác – như những gì bạn cần làm, những gì bạn đang làm – trước khi để cho sự lo lắng xâm chiếm tâm trí bạn. Tỉnh thức trong phút giây hiện tại.

(Nguồn: https://www.bbc.com/vietnamese/world-51903787)

Tránh dịch Coronavirus : Quốc vương Thái Lan bao khách sạn Đức để cách ly với 20 thê thiếp

Vua và Hoàng hậu Thái Lan trong lễ đăng quang ở cung điện hồi tháng 5/2019. Ảnh: AP.
Theo truyền thông châu Âu, Vua Maha Vajirusongkorn, hay Rama X, được cho là đã bao trọn gói khách sạn Grand Sonnenbichl ở Bavaria, với sự chấp thuận của hội đồng địa phương. Quốc vương Thái Lan đã đưa cả hậu cung gồm 20 thê thiếp và đoàn tuỳ tùng đến ở tại khách sạn hạng sang ở miền nam nước Đức cùng ông, nhằm tự cách ly giữa lúc Covid-19 bùng phát ở quê nhà cũng như trên toàn thế giới.
Hiện chưa rõ Hoàng hậu Thái Lan có ở cùng khách sạn với Vua Rama X hay không. Tuy nhiên, 119 hầu cận của nhà vua đã bị điều về Thái Lan do lo ngại họ có thể đã nhiễm nCoV. Ngoài ra, Quốc vương 67 tuổi cũng có một ngôi nhà thứ hai ở Đức, nơi ông dành phần lớn thời gian nghỉ dưỡng. Kể từ tháng 2, Vua Vajirusongkorn không xuất hiện công khai lần nào trước dân chúng ở quê nhà Thái Lan.
Chính vì vậy, nhiều người dân Thái Lan đã tỏ ra tức giận với nhà vua. Một hashtag bằng tiếng Thái có nghĩa #whydoweneedaking? (Tại sao chúng ta cần một vị vua?) đã trở thành một trong những chủ đề có xu hướng hàng đầu trên Twitter ở Thái Lan vài ngày qua.
Chỉ trong ngày 21/3, dòng hashtag trên được sử dụng 1,2 triệu lần, theo dữ liệu trên Twitter. Cung điện hoàng gia Thái Lan không bình luận về bài viết. 

Tuy nhiên, Bộ trưởng Kinh tế và Xã hội Kỹ thuật số Puttipong Punnakanta đã đăng một cảnh báo kèm hình ảnh bàn tay bị còng phía sau bàn phím, cho biết chủ nhân các bài viết “không phù hợp” có thể bị đi tù bởi ở Thái Lan, xúc phạm chế độ quân chủ bị coi là tội ác, bị phạt 15 năm tù.

Tin tức vua Thái tự cách ly được đưa ra sau khi Vua Abdullah Ri’ayatuddin và Hoàng hậu Tuanku Azizah Aminah Maimunah Iskandariah của Malaysia phải cách ly sau khi 7 nhân viên cung điện có kết quả dương tính với nCoV hôm 25/3. Cả hai hiện đều đã xét nghiệm âm tính với nCoV nhưng cung điện vẫn thận trọng để họ cách ly đúng 14 ngày.
Malaysia hiện ghi nhận gần 2.500 ca nhiễm nCoV, 35 người chết. Trong khi đó, Thái Lan có gần 1.400 ca mắc và 7 trường hợp tử vong. Hiện Covid-19 đã ảnh hưởng tới gần 200 quốc gia và vùng lãnh thổ trên toàn thế giới với hơn 700.000 người nhiễm bệnh và 33.000 người mất mạng.

TUYÊN BỐ RÚNG ĐỘNG – KHOA HỌC GIA LÃNH GIẢI NOBEL 2008 – GS LUC MONTAGNIER – VỪA CÔNG BỐ: VÍRUS CÚM VŨ HÁN CHẮC CHẮN LÀ NHÂN TẠO !

Hôm nay cả Thế giới rung chuyển vì Giáo sư Luc Montagnier – Nhà Vi Rút học nổi tiếng hàng đầu Thế giới, được trao giải Nobel Y học năm 2008, Viện sĩ Viện Hàn Lâm Khoa Học Pháp – và là nhà Khoa học thuộc Viện Pasteur Pháp, người vào năm 1983, đã cùng 2 nhà khoa học cộng sự nghiên cứu và tìm ra virus HIV gây bệnh SIDA .Và ông đã được trao giải Nobel Y Học năm 2008 cho công trình này.

GS Montagnier vừa công bố kết quả nghiên cứu của ông là vírus Cúm Vũ Hán ( COVY 19) chắc chắn là NHÂN TẠO, do con người chế tạo ra bằng các kỹ thuật chuyên môn.

Ông đã tìm ra một đoạn gen của Vírus HIV trong Vírus COVY và ông nói việc gen vírus HIV xâm nhập vào vírus Covy là không thể tự nhiên mà diễn ra được, chỉ trừ khi do chính con người cố tình và chủ ý tạo ra !

Nếu con người lén lút nghiên cứu tạo ra loại vírus có khả năng hủy diệt cả bao nhiêu mạng sống trên khắp toàn cầu như thế này ,thì dù cho ngay cả họ không cố tình gieo rắc nhưng do sơ xuất mà thành đại dịch như hiện nay thì cũng đủ nguy hiểm đến mức nào!

Trước đây người ta cũng nêu ra chuyện này nhưng không có cơ sở, chỉ là nghi vấn thôi nên không đáng tin cậy và không chính phủ nào thực sự có phản ứng.

Còn đây là công bố kết quả nghiên cứu với đầy đủ cơ sở khoa học và bằng chứng của nhà vi rút học nổi tiếng, đã từng tìm ra virus HIV, và đã nhận giải Nobel Y học nên mang tính xác quyết rất cao không dễ dàng phủ nhận. Không biết mọi việc sẽ tiếp diễn ra sao.

Hiện giờ Giáo sư Montagnier đang bị tấn công sức ép tứ bề, bị phản bác, chửi bới và xúc phạm, tất nhiên rồi, nhưng mình tin một nhà Khoa học và Y khoa người Pháp, người dành cả cuộc đời cho các công trình khoa học để cống hiến cho nhân loại, sẽ giữ đúng đạo Đức Khoa học và không thoả hiệp Chính trị hay bất cứ thế lực nào, không lùi bước trước sự tấn công của những nhà khoa học cơ hội, đố kỵ đang tìm cách phủ nhận bịt miệng ông bằng mọi giá…

Trong video này Giáo sư Montagnier nói rằng ông là nhà khoa học và không đứng về phe nào hay có chủ ý nói ai là người đã tạo ra virus này với mục đích gì ,mà chỉ xác quyết COVY 19 là nhân tạo.

Ông cũng nói trước ông ,đã từng có 1 nhóm nhà Khoa học người Ấn độ đã nghiên cứu COVY 19 và tiến rất gần đến cùng kết quả này, và khi nhóm nhà Khoa học đó công bố thì đã bị sức ép bắt rút lại.

“Tuy nhiên tôi là nhà nghiên cứu Tự do, tôi cũng từng được trao giải Nobel Y Học nên tôi không dễ bị sức ép” Giáo sư Mongtanier nói.

Ông cũng nói thêm là cũng có thể do người ta muốn nghiên cứu ra một loại virus để chữa bệnh SIDA nên cấy ghép như vậy nhưng đây chỉ là 1 trong những giả thuyết có thể thôi?

Ông cũng nói khi dịch COVY 19 xuất hiện thì đã có giả thuyết nó là nhân tạo, và khoảng tháng 1/2020 rất nhiều nhà Khoa học đã bắt tay vào nghiên cứu và họ hầu như không tin vào giả thuyết trên. Nhưng cho đến hiện nay thì các nhà khoa học lại đang nghiên cứu về con virus COVY 19 này ,càng ngày càng nhiều ,và nhiều người có xu hướng tin vào điều đó , nên ông tin rằng sẽ có nhiều nghiên cứu tiếp tục khẳng định việc COVY 19 là Virus NHÂN TẠO!

Câu nói trong avatar của video: “Sự lừa dối đi bằng thang máy còn sự thật thì leo thang bộ. Tuy cần thời gian nhưng cuối cùng thì sự thật sẽ luôn luôn đến đích”

( Clare Huynh lược dịch ) Kèm theo video nầy, bạn nào giỏ tiếng Pháp thì có thể hiểu lời ông nói. Và nếu được dịch sang tiếng Việt cho bà con cùng hiểu thêm. Cám ơn

Vừa qua, nhân lúc đại dịch Covid-19 đang hoành hành tại USA, một số bạn trong nhóm thơ Cóc K1 đã xướng họa mấy bài thơ Đường để giải khuây cho quên dịch bệnh.  Như thường lệ có bạn đã trổ tài bắt chước nữ sĩ Hồ Xuân Hương sử dụng mấy từ ngữ nói lái theo kiểu “tục mà thanh, thanh mà tục” cho vui, không ngờ việc này đã làm một chị ngoài nhóm xem thấy không vui  và … mắng vốn. Thôi thì đó cũng là một kinh nghiệm cho Nhóm Thơ Cóc để từ nay sẽ thận trọng hơn. Dưới đây là một đôi lời trần tình của một số bạn trong Nhóm Cóc mong được mọi người thông cảm:

NGỘ

Chủ yếu mua vui có tuổi rồi
Phe ta nói lái giỡn chơi thôi
Vô tình sụp lỗ gây tai nạn
Nên phải san bằng ngăn nổi trôi
‘Lựu Đạn’ quan tâm tình bạn hữu
Đồng môn chiếu cố chén ly bôi
Từ đây hy vọng say hòa thuận
Sống trọn cùng nhau đến cuối đời/.-

TQN

CHỈ TẠI CÔ VI

 Xướng họa Đường thi đã dặn rồi
Chỉ khoe trong nhóm Cóc mà thôi
Ai kia sơ ý đưa lên nét
Cụ Chát bị la nuốt khó trôi
Cơm nguội chẳng như tô phở chín
Rượu ngon nay giống chén ly bôi
Vì đâu gà mái la oai oái
Chỉ tại Cô Vi chắc nhớ đời.

CX

BUÔNG

Quý lão nhà ta tuổi lớn rồi
Ngồi buồn xướng họa để chơi thôi
Người nào thích phở: khen hay quá
Kẻ nọ thèm cơm: nuốt chẳng trôi
Xả xả đi: nhìn đời bớt khổ
Buông buông hết: cạn chén ly bôi
Phương châm khóa một luôn đoàn kết
Tương trợ yêu thương đến trọn đời.

Cóc Nhà

 NẾU LỠ VẤP CHÂN

Chúng mình Khoá một nghỉ hưu rồi
Xướng họa cho vui có thế thôi
Tình nghĩa bao la như biển rộng
Lợi danh bàng bạc tựa mây trôi
Anh em cư xử đều chân thật
Bạn hữu tâm giao chẳng đãi bôi
Nếu lỡ vấp chân xin đỡ dậy
Tấm gương thật đẹp giữa người đời

Cóc Huế

DĨ HÒA VI QUÝ

Lời qua tiếng lại cảm thông rồi
Ngăn cản kiệp thời việc đã thôi
Nhã nhặn tâm tình mong thả lỏng
Ôn hòa giải thích muốn buông trôi
Bạn bè kết nghĩa không bêu xấu
Huynh đệ tâm giao chẳng đãi bôi
Hết giận dĩ hòa chung Học Viện
Bình minh thức dậy thấy vui đời

ĐOÀN NGỌC NAM

LỆNH CÁCH LY

Cái lệnh cách ly đã đủ rồi
Bửu Hồng bóp bụng phải ngừng thôi
Mai Hương thủ thỉ ngồi than thở
Hai thước thế này khó nuốt trôi
Đêm xuống tuân hành xa sáu feet
Ngày về chấp lịnh dạ phai bôi
Mong sao dịch bệnh càng qua sớm
Chồng vợ bên nhau suốt cuộc đời

NHA

(HNPĐ): Vài tháng nay, chuyện khẩu trang vẫn cứ là vấn đề khó hiểu cho biết bao bà con thắc mắc lúc nào đeo, lúc nào không đeo, đeo cái nào, tại sao đeo, tại sao không đeo, thiệt là rối rắm!

Trước tiên, cần xác định vài điều cho rõ ràng:

– Khẩu trang bằng vải thường, khẩu trang tự may ở nhà, khăn mùi xoa, áo thun … có ngăn được Coronavirus xuyên qua hay không ? KHÔNG.

– Khẩu trang y tế (khẩu trang phẫu thuật, surgical mask) có ngăn được Coronavirus xuyên qua hay không? CÓ

Nhưng khi khẩu trang bị ướt từ hơi thở của bạn thì không còn tác dụng. Cho nên sau 1 lúc đeo thì bạn phải vứt đi và thay cái mới.

– Khẩu trang N95 có ngăn được Coronavirus xuyên qua hay không? CÓ

Nhưng đeo vào mặt phải thật khít khao và nó khiến người đeo rất khó thở, khó chịu nên đeo khoảng chừng 1 tiếng đồng hồ thì phải tháo ra để thở.

Bây giờ nói tới chuyện tại sao lúc đầu mùa dịch thì CDC không muốn dân chúng đeo khẩu trang mà tới giữa mùa dịch thì CDC lại khuyên dân chúng đeo khẩu trang?

– Lúc đầu mùa dịch, chưa ai hiểu biết cách lây lan bệnh Covid-19 ra sao, mà thông thường thì các khẩu trang vải không có tác dụng chống virus nếu như virus bay được trong không khí, hay các droplets chứa virus bắn vào.

– Trong khi đó, khẩu trang y tế được chế với phần microfibers là nhằm cho người bệnh đeo để bảo vệ cho những người chung quanh, chứ không phải để bảo vệ người đeo.

– Kế nữa, khẩu trang y tế và N95 là làm tại Trung Cộng, không phải sản xuất tại Mỹ, do đó vào đầu tháng Giêng, khi hãng 3M muốn mang 1 tỷ khẩu trang xuất khẩu trở lại Mỹ thì Trung Cộng cấm không cho mang ra khỏi China, do đó tạo ra một tình trạng khan hiếm khẩu trang trầm trọng trong nước Mỹ.

– Trong bối cảnh đó, hãy tưởng tượng: Người dân đã đổ xô đi mua và tích trữ khẩu trang tại nhà và thực sự đã không sử dụng đúng chức năng của khẩu trang, cho nên các bệnh nhân và các nhân viên y tế lâm vào tình cảnh thiếu thốn khẩu trang.

Ví dụ: vào đầu mùa dịch, giả sử chỉ có 100 cái khẩu trang và chỉ có 5 người bị bệnh, 1 bác sĩ, và 95 người khỏe mạnh. Thay vì chỉ cần 6 khẩu trang là đủ cho 5 người bệnh và 1 bác sĩ, thì những người khỏe mạnh đã dùng 95 khẩu trang để đeo theo kiểu phòng ngừa, sau đó vứt đi.

Thế là khẩu trang tiêu hao nhanh hơn một cách vô ích. Và vì không còn khẩu trang cho người bệnh dùng, nên những người bệnh này dễ lây lan cho những người khác chung quanh…

– Đến lúc giữa mùa dịch, đó là lúc dịch đã tới từng cộng đồng, từng thành phố, và không còn biết ai có nhiễm virus hay ai không nhiễm, do đó, chiến tuyến không còn là ở trong bệnh viện, mà chiến tuyến chính là ý thức của mỗi cá nhân trong các cộng đồng.

– Đồng thời, kiến thức về SAR-2-nCov cũng có nhiều thông tin hơn.

Theo bác sĩ David Price, một bác sĩ làm việc tại một bệnh viện tại New York nơi có nhiều ca nhiễm Covid-19 thì để khiến bị nhiễm virus này cần phải có một sự tiếp xúc va chạm lâu chứ không phải là thoáng qua. Ví dụ như bắt tay nhau, ôm hôn, sờ đụng trúng bề mặt của vật dụng và sau đó dụi mắt, rờ mũi hay quệt miệng, hoặc đứng nói chuyện trong khoảng cách gần dưới 6 ft…

Và đa số các bệnh nhân nhiễm bệnh là từ đôi tay bị dính virus rồi họ dụi mắt, mũi, miệng và từ đó virus chui vào được cơ thể.

– Vì thế, bác sĩ David Price khuyên mọi người nên đeo khăn mùi xoa, khẩu trang vải để tạo một hàng rào cản phản xạ tự nhiên của đôi tay khi giơ lên dụi mắt, mũi, miệng.

Bao năm nay bạn vẫn giơ tay lên dụi mắt mũi miệng mà không để ý vì nó đã trở thành quán tính hay phản xạ tự nhiên đến nỗi chính bạn cũng không biết bạn dụi mắt mũi miệng bao nhiêu lần trong 1 tiếng đồng hồ.

Nhưng khi bạn đeo 1 vật gì như khăn mùi xoa, hay khẩu trang vải thì khi bạn giơ tay lên để xoa mặt, dụi mắt, rờ mũi, tự dưng bàn tay của bạn sẽ chạm trúng cái khẩu trang vải hay khăn mùi xoa, khiến cho óc bạn tỉnh lại và khiến bạn nhận thức ra bạn đang xoa mặt, thế là bạn sẽ dừng tay lại.

Chứ không phải khẩu trang vải có tác dụng gì ngăn virus gì cả .

Tuy nhiên vì bạn đang đứng cách xa người khác 6 ft (tức khoảng 2 mét) thì bạn đang ở khoảng cách an toàn, cho nên dù bạn có đeo khẩu trang vải, bạn cũng sẽ không bị nhiễm virus.

– Tất nhiên là nếu bạn giàu có, dư giả khẩu trang y tế hay N95 thì bạn cứ việc đeo, nhưng nên cẩn thận là không chạm tay vào phần bên ngoài của khẩu trang rồi sau đó lại dụi mắt .

– Đối với những ai không có nhiều khẩu trang y tế hay N95 thì thực sự không nên stress và khổ sở vất vả đi lùng kiếm nó. Bởi vì sao? Bởi vì khi bạn stress và lo lắng, khổ sở, bạn đang tự hại bản thân vì bạn tự khiến kháng thể của bạn giảm đi rất nhanh! Mà trong tình trạng này, vũ khí duy nhất giết được SAR2-nCov chính là kháng thể của bạn !

Cho nên, bằng mọi cách bạn cần giữ kháng thể tốt để chiến đấu với virus này. Chỉ cần bạn rửa tay thường xuyên với xà bông, cảnh giác không dụi tay vào mắt mũi miệng, uống Airbone hay Vitamin C mỗi ngày, giữ khoảng cách 6 ft với người khác, tránh ra đường và nơi công cộng, không giao tiếp với ai cả, thì bạn sẽ giảm thiểu đi rất nhiều việc bị nhiễm virus này.

– Tại sao các nhân viên y tế cần đeo khẩu trang N95 trong giữa mùa dịch?

Có hai lý do:

1) Vì thực sự là họ tiếp xúc trực tiếp với bệnh nhân trong một khoảng cách rất gần, hầu như là chạm vào cơ thể bệnh nhân thường xuyên, không có phải là 6 feet khoảng cách gì cả, cho nên xác xuất lây nhiễm rất cao, thậm chí bệnh nhân hắt xì, ho ngay ở khoảng cách sát mặt của các nhân viên y tế.

2) Một lý do khác là vì khi nhân viên y tế bị nhiễm mà không có triệu chứng thì nếu họ không đeo khẩu trang N95 hay khẩu trang y tế thì họ có thể lây sang cho một người bệnh nhân bình thường khác.

Do đó vì để bảo vệ an toàn cho các bệnh nhân khác mà chưa bị Coronavirus thì các nhân viên y tế phải đeo khẩu trang khi tiếp xúc với bệnh nhân, trong mùa dịch này, đó là vấn đề ngừa sự lây lan từ bác sĩ cho các bệnh nhân khác.

– Khi vào giữa mùa dịch, khi sự lây lan đã xuất hiện ở mọi thành phố, mọi cộng đồng, không biết ai là người bệnh, ai là người khỏe, thì việc khuyên nên đeo khẩu trang là hợp lý.

Cộng thêm là một số công ty Mỹ đã sản xuất khẩu trang trong nước Mỹ và một số khẩu trang của 3M đã xuất khẩu từ Trung Cộng để nhập trở lại Mỹ thì lượng khẩu trang đã có cho các nhân viên y tế và bệnh nhân trong các bệnh viện.

Rồi sẽ có trong các thị trường cho dân chúng, thì chuyện CDC khuyên đeo khẩu trang vào lúc này là hợp lý.

– Nếu các bạn để ý, khi họp báo mỗi ngày với các ký giả, toàn thể các nhân viên chính phủ từ Tổng Thống Trump, Phó Tổng Thống Mike Pence, các Tướng lãnh tới bác sĩ Fauci và các viên chức của Tòa Bạch Ốc, không ai đeo khẩu trang cả. Vì sao?

Vì họ đã tested negative Coronavirus, tức họ đã thử nghiệm và họ không nhiễm Coronavirus, thì không có lý do gì để họ phải đeo khẩu trang cả.

Và bỏ nhỏ với các bạn, trừ khi lúc tiếp xúc trực tiếp với bệnh nhân thì mình đeo khẩu trang, còn khi đi lại trong nơi làm việc, hay khi vào phòng nghỉ giải lao, mình đâu có phải đeo khẩu trang gì.

Đối với các bạn ở nhà, tránh ra đường trong 2 tuần này, thì bạn sẽ không phải lo lắng về chuyện khẩu trang gì cả!

Chúc mọi người an vui và khỏe mạnh ! Bình tĩnh, cảnh giác và ý thức trách nhiệm với cộng đồng. Chúng ta sẽ chiến thắng Covid-19 trong vài tháng ! Bình an trong tâm hồn! (St)

Không biết đây là lời của TT Trump nói với con thật hay là “fake news” nhưng dù sao cũng là lời khuyên hữu ích của một người cha cho những người con :

“Con trai yêu dấu!

Đời người phúc họa vô thường! Không một ai biết trước mình sẽ sống được bao lâu, sống một cuộc đời sau này sẽ như thế nào? Có một số việc tưởng nên sớm nói ra thì hay hơn.

Tháng Tư Đen “đổi đời”, người ra đi, kẻ ở lại

(Sổ Tay Ký Thiệt 145)

Trong những bài viết về Tháng Tư Đen năm nay, có bài của một nhân viên Bộ Y Tế VNCH (1975) về mấy ngày cuối cùng ở Sài-Gòn mà ông ta tìm đường ra đi và những ngày đầu tiên nơi ông ta đến, kể lại những điều mình thấy và mình nghĩ. Ai không trải qua kinh nghiệm ấy, đọc xong, có thể nhắm mắt tưởng tượng cảnh nước mất nhà tan nó hãi hùng, kinh khủng, tuyệt vọng, điên khùng, thê lương…ra sao:

Tối 27/4 chúng tôi vào Tân Cảng nằm chờ tầu đi Phú Quốc. Vào đến nơi đã thấy cả trăm người nằm ngồi la liệt ở trại, sau một đêm nằm trong connex, được xem lén T.V. thấy cụ Hương quần áo trắng, rút khăn trắng lau nước mắt trao quyền cho tướng Minh, cụ run run nói: “Tôi xin hỏi Đại tướng giờ đây Đại tướng lấy thế gì để nói chuyện với bên kia ? Thế này là thế mất nước”. Cụ Trần Văn Hương tốt nghiệp Cao Đẳng Sư Phạm đồng môn với thân phụ tôi ở Hà Nội thời 1925- 26. Có lẽ cụ là nhà chính trị hiếm hoi trong lúc này còn giữ được lòng yêu nước yêu dân, hình ảnh một ông già khóc vì vận nước là hình ảnh một thuở Chiến Quốc đẹp bi hùng nhất sử Việt mà mấy chục năm sau tôi vẫn không quên được và vẫn thấy rung động như đọc truyện ĐCLQ!

Không như tên dân biểu B. nước sắp mất còn thèm cái ghế bộ trưởng, thì thọt hão huyền “Bảo Đại về là xong hết, cụ Huyền làm Thủ Tướng, tướng Kỳ làm Quốc Phòng..v.v…” Giữa cuộc tranh đấu sống còn mà trong đầu sẵn một chữ Hoà, thì ắt là phải Thua. Nói chung, rất nhiều thanh niên sinh viên xuất thân từ các địa phương nghèo, tỉnh nhỏ, muốn vùng lên tìm cho chính mình một chiếc chiếu danh dự trong xã hội, họ rất dễ ngả sang tả phái, ngỡ đây là môi trường tiến thân, sôi nổi phá phách nền móng cũ, tiêu diệt đối thủ, rút cuộc chẳng thấy xây dựng được chút gì khả dĩ gọi là cách mạng ngoại trừ thỏa mãn cái Tôi vọng động, ghen ghét khả ố của chính mình. Chống đối để xác định một cái Tôi mù mờ chưa khôn lớn chín chắn, chính là ngọn lửa sân hận oan oán trùng trùng duyên khởi ác nghiệp đốt cháy thế gian. Oái oăm thay, không ít các chú tụng một bồ Các Mác dại dột chơi lửa hận ấy, và chính mấy gã di cư chạy CS 1954 cũng bị mê hoặc vào mấy chữ hoà bình thống nhất, một số vẫn mang mặc cảm thầm kín tự trị, nghênh ngang riêng một góc trời, rút cuộc mắc vào tròng bịp bợm quốc tế, anh chạy trối chết, anh kẹt như “gái ngồi phải cọc”, ông bạn đồng nghiệp của tôi, Nguyễn v. T. gặp lại ở Philadelphia cúi gầm, than : hành động của chúng tôi trong quá khứ sớm làm mất miền Nam, một lời sám hối nửa vời, thành thử vì óc phân hoá mà miền Nam mắc bẫy, vì lý tưởng hoà bình hão huyền mà người ta trao trứng cho ác, vòng ngoài lũ nặc nô Âu Mỹ Do Thái lấy nước nhược tiểu làm bãi chơi, miệng hút cần sa, lưỡi phun độc tố !

Cho đến sáng 28/4, sau đêm chứng kiến cảnh thả bom dinh Độc Lập và súng Hải quân bắn lên ầm ầm, cũng chưa ai dám nghĩ là Sàigòn có thể mất nhanh thế. Ngồi ở vọng canh xem binh sĩ Dù xả súng bắn đại đội VC về gần xa lộ và thấy trực thăng còn quần thảo trên trời, bên trong Tân Cảng người Mỹ mở kho P.X. cho ai muốn vào lấy gì thì lấy, tôi bỗng thấy lòng quặn đau trước cảnh tao loạn: dưới quân sĩ ghì súng chặn địch, trên nóc nhà mấy ông phóng viên ngoại quốc thâu hình như quay ciné, trong trại dân chúng nằm chờ tầu ra đi! Giữa lúc hỗn loạn một số người bỏ ra về, trở lại Sàigòn. Chúng tôi, 3 người, một dược sĩ quê Sóc Trăng, một bác sĩ quê Bến Tre, và tôi dân di cư Hà nội 1954,  nghĩ có về cũng kẹt thà cố ở lại chờ xem sao, may ra có tầu đi, con tầu Đại Hàn Pioneer Boohung vẫn nằm kia chưa tách bến, còn hy vọng…

Đúng 11 giờ sáng 29/4 chừng mươi người Mỹ lên tầu và sửa soạn cho tầu rời bến, dân chúng chờ đợi suốt đêm được lần lượt leo lên tầu, mấy thủy thủ Đại Hàn nhìn chúng tôi ái ngại thông cảm trong khóe mắt. Tầu ra tới gần Vũng Tàu mới có khoảng hai ba trăm người nên hầm tầu rộng rãi thoải mái.

Đáng lẽ chỉ mất có hai, ba ngày là tới Phi Luật Tân nhưng tầu dừng lại 10 ngày để vớt các thuyền nhỏ, đa số là dân chúng từ Phước Tỉnh, Phước Hải leo dần lên tầu, tới 3000 người. Một chiếc xuồng chở cả xe Citroen của một vị linh mục, xe gắn máy… bị ném xuống lòng biển cả.

Sau mấy ngày lênh đênh, ngủ ngồi, ăn cơm khô của lính, sáng ngồi boong tầu nhìn sóng, mặt biển đầu tháng Năm thật êm, chúng tôi tới Subic Bay Phi Luật Tân ngày thứ Ba 6 tháng 5. Tới đây mới thấy cơ quan Mỹ đã lập trại tỵ nạn sẵn sàng từ bao giờ. Một anh lính Mỹ vui đùa “cười lên tí nào” (smile, smile) thật hỗn hào vô duyên, cái hỗn hào vô ý thức của đám dân văn minh Coca Cola mà Bác sĩ Rankins, tân Giám Đốc WHO không hết lời chửi rủa. Nhưng sau nghĩ lại, dân Mỹ là dân rất mới, lập quốc 200 năm trong những điều kiện khác hẳn các nước khác, xã hội tổ chức tử tế, ăn mặc dư thừa, sang xứ khác, đầy sân hận lạc hậu nhỏ nhen, họ không thể hiểu được và không thể thông cảm được.

 Sau 5 tuần chúng tôi lên máy bay đi đảo Guam ngày 7/6, ở đây trại tràn đầy ánh nắng chói chang bụi bậm không như ở Subic Bay, may thay ở một ngày đã được rời vào Anderson Airport chờ chuyến bay vào Mỹ. Trại của Không quân, rất sạch sẽ, nên ai nấy đều thoải mái.

Trong trại tôi gặp lại Giáo sư Lê Trung Nhiên, quyền Khoa Trưởng Văn Khoa, tháng trước còn gặp ông ở Văn Khoa xin ký giấy tờ tài liệu, gặp thêm cả một cô sinh viên Minh Đức mấy tuần trước thầy trò còn ngồi trong lớp học hành thi cử như thuở thanh bình!

Chờ tới một tuần sau, ngày thứ Sáu 13/6 chúng tôi lên máy bay vào Indiantown Gap, tiểu bang Pensylvania, một trại binh rộng rãi, quy củ, bỏ trống, ở đây ăn ngủ dưỡng sức bắt đầu đời mới. Bạn bè cũ lác đác gặp nhau thật quý hóa, đúng với cái câu “tha hương ngộ cố tri”, tưởng đâu màn sắt đã buông xuống thì chẳng bao giờ còn gặp lại bạn bè thân nhân nữa!

Trong trại nhìn ông hổ tướng Nguyễn Đức Thắng đi xếp hàng ăn cơm, ông không cần trốn tránh, một quân nhân được đồng bào yêu mến kính trọng, một ông tướng đúng mặt tướng.

Cơ quan bảo trợ Tolstoi xếp đặt đưa tôi lên Boston cuối tháng 6, do một cô bạn học Mỹ cũ bảo lãnh, năm sau gặp vị cựu Tổng trưởng Y Tế, bác sĩ Trần Minh Tùng lên nội trú bệnh viện ở Boston, ông nhận định “ở xứ người, mình chỉ dùng được sở đoản chứ không dùng được sở trường”, một vị bác sĩ nguyên Giám đốc trường Quân Y, một cựu Tổng Trưởng Y tế, cựu Thượng nghị sĩ, nay sáng sáng đi tập lấy tuỷ sống ! Gần đây khi đọc bài cụ Nguyễn Mạnh Tường nhận định: “chỉ ở trên mảnh đất quê hương mình mới có sức mạnh… chỉ có quê hương mới là sân khấu của mình…”. Thế hệ I di dân chẳng giữ vai nào trên sân khấu mới, dù là vai nhắc tuồng kín đáo dưới gầm sân khấu, và có lẽ đúng hơn, thế hệ từng gắn bó với quê hương, chẳng thấy hào hứng gì trên sân khấu với đám khán giả xa lạ, lạc lõng, với thời, thế, cơ, khác hẳn, như Trạng Trình từng tiên tri:

Bấy giờ kẻ Tấn người Tần

Người Ngô kẻ Sở khôn bề tựa nương!

Hạ Long Lưu Văn Vịnh)

(ngưng trích)

Và, đây là cuộc “đổi đời” vào ngày 30.4.1975 của một kẻ ở lại, một luật sư tại Sài-Gòn:

Cuối tháng 3.1975, dân Sài-Gòn đã rục rịch lo chạy. Vậy mà  khi ấy tôi chẳng nghĩ đến đi đâu. Không phải tôi thích cộng sản hay không sợ cộng sản. Nhưng tôi có vài lý do để quyết định “ở lại”. Một là tôi tin tưởng Quân đội VNCH không thể tan hàng một cách dễ dàng và mau chóng sau hai mươi năm chiến đấu vẫn giữ vẹn toàn lãnh thổ miền Nam, nhất là qua hai trận Tết Mậu Thân 1968 và “Mùa hè đỏ lửa” 1972, “thiên tài quân sự” Võ Nguyên Giáp của “Quân đội Nhân dân” CSBV đã lợi dụng yếu tố bất ngờ đánh úp, tung toàn lực tổng tấn công định “dứt điểm” miền Nam Việt Nam, nhưng cuối cùng đã đại bại. L‎ý do thứ hai là nhiều người thân của tôi, trong đó có em ruột và em rể tôi, còn đang ở ngoài mặt trận, họ đang đổ máu vì mình, họ nghĩ gì nếu biết mình đang tìm đường bỏ chạy ra ngoại quốc?

Sự tin tưởng của tôi đã trở thành mù quáng khi vẫn bình tâm ở Sài-Gòn trong lúc vợ và đứa con trai nhỏ của tôi còn ở Đà-Lạt. Trước khi trở thành một luật sư, tôi làm công chức và sống với vợ con ở Đà-Lạt. Khi đổi nghề, tôi về Sài-Gòn một mình trước vì vợ dạy tại Trường Nữ Trung Học Bùi Thị Xuân, chưa xin thuyên chuyển được, định hai tháng nữa, mãn niên học, tôi sẽ lên Đà-Lạt đón vợ con về Sài-Gòn luôn.

Một hôm, Đại tá Đỗ Tùng, nguyên Đổng lý Bộ Quốc Phòng, gặp tôi ở Văn phòng luật sư, hỏi thăm vợ con tôi. Khi biết họ còn ở Đà-Lạt, ông đã trợn tròn đôi mắt, nói lớn như ra lệnh: “Anh phải bay ngay lên Đà-Lạt đưa chị và cháu về đây!”

Tôi gọi điện thoại ngay cho người quen làm trong Air Việt Nam nhờ mua vé lên Đà-Lạt ngày hôm sau và trở về Sài-Gòn sớm nhất cho cả gia đình.

Thành phố Đà-Lạt an bình suốt những năm tháng trong cuộc chiến dài, đang rúng động, xao xác, sau khi Ban-Mê-Thuột thất thủ. Nhiều người đã bỏ đi, cửa đóng then cài. Gặp Luật sư Hoàng Huân Long (Hoàng Cơ Long), “Tư lệnh Sư đoàn Nhân dân bảo vệ TP Đà-Lạt” (do tỉnh trưởng mới thành lập), trước Chợ Hòa Bình, tôi hỏi tình hình ra sao. Ông cười gượng gạo: “Hôm nay còn bình an!”

Ngày hôm sau, chúng tôi đóng cửa nhà, với đồ đạc y nguyên bên trong, xách mấy va-li quần áo lên máy bay về Sài-Gòn. Mấy ngày sau, Đà-Lạt rút quân, di tản, bỏ ngỏ thành phố.

Không bao lâu sau, Sài-Gòn bắt đầu lên cơn sốt với dân tị nạn từ miền Trung tiếp tục đổ vào và tiền quân CSBV đã áp gần thủ đô, trên Xa-lộ Biên Hòa đã thấy xuất hiện nhiều nút chặn chống xe-tăng với sinh viên các quân trường cũng được đưa ra ứng chiến, sẵn sàng cho trận đánh đầu tiên và cuối cùng. Mọi người quay cuồng tìm đường ra đi, và nhiều người đã ra đi. Tại Tòa án Sài-Gòn đã vắng mặt một số thẩm phán, luật sư, biện l‎ý…

Văn phòng Pháp Lý do Ls Nguyễn Phượng Yêm làm chủ cũng đã ra đi một nửa, trong đó có Ls Phạm Kim Vinh và Thẩm phán Nguyễn Hữu Dương. Một hôm ông Yêm hỏi tôi: “Mét” (Maitre, theo tập quán xưng hô với đồng nghiệp của giới luật gia thời Pháp) có định đi không?” Tôi đáp: “Không.”

Ông cầm tay tôi, nhìn tôi với đôi mắt mỏi mệt, cố giữ cho giọng nói đừng run: “Mét’ ở lại chắc là không sao. Tôi thì khác. Chúng nó mà vào đây thì chúng ‘bụp’ tôi ngay. Tôi phải cố tìm đường đem vợ con đi. Mẹ tôi không chịu đi. Nhờ ‘mét’ giúp tôi lo cho cụ. Nếu còn làm ăn được, xin ‘mét’ mỗi tháng cho cụ ít tiền đủ sống tạm trong lúc loạn lạc. Nếu chúng nó cướp được miền Nam này thì nhờ ‘mét’ đưa mẹ tôi vào Chùa Tam Tông Miếu. Tôi đã nói chuyện với Chùa để cụ có chỗ nương thân.”

Đó là lần cuối cùng tôi gặp ông Yêm. Sau đó, tình hình biến chuyển nhanh đến chóng mặt. Tôi nằm nhà suốt mấy ngày, ôm chiếc ti-vi theo dõi thời cuộc, không dám bước ra đường. Ngày 2 tháng 5,  tôi lái chiếc xe Volswagen con cóc cẩn thận rời nhà ở Cư xá Thanh Đa, sang Khu Nguyễn Tri Phương vấn an mẹ tôi.

Đường xá, phố phường này tôi đã thân quen trong mấy mươi năm sao lúc ấy thấy như đang lạc vào một nơi chốn xa lạ. Những lá cờ đỏ máu này, những con người cổ quái này như xuất hiện trong một cơn ác mộng. Một cảm giác sợ hãi làm tôi ớn lạnh.

Sau khi thăm mẹ tôi và biết mọi người bình an, kể cả hai người em đã về nhà sau khi tan hàng, tôi xuống đường Lê Lai thăm bà mẹ Ls Nguyễn Phượng Yêm. Tôi hỏi: “Anh Yêm đưa gia đình đi thoát rồi, phải không, thưa bà?” Bà cụ gật đầu rồi chắp hai tay, ngửa mặt khấn nguyện: “Cầu trời khấn Phật cho cha con nó đi bình an. Thời buổi chi mà khốn khổ như ri? Suốt mấy đời chạy giặc!” Rồi bà cúi xuống, thấy tờ “Sài-Gòn Giải Phóng” số đầu tiên với ảnh Hồ Chí Minh chiếm gần một phần tư trang nhất để bên cạnh, bà cụ giật tờ báo, đặt xuống đít, ngồi lên mặt HCM, nghiến răng: “Cũng vì thằng già ni!”

Bà cụ cùng quê với HCM, và là nạn nhân của chiến dịch “cải cách ruộng đất” đầu tiên ở Nghệ An, đã may mắn cùng các con trốn qua Lào và thoát được vào Nam trước Hiệp định Genève. Tôi không biết lý‎ do thực sự khiến bà quyết định ở lại Việt Nam, dù con cháu đều ra đi. Ông Nguyễn Phương Thiệp, anh Ls Nguyễn Phượng Yêm, khi đó làm Đại sứ VNCH tại Tây Đức, có xin cho mẹ một chỗ trên chuyến bay rời khỏi Sài-Gòn, nhưng bà đã từ chối cái chỗ mà bao nhiêu người đang mơ ước. Bà có người con trai, Nguyễn Phượng Nhu, em ông Yêm, làm phi công cho Air Việt Nam bị chết trong một tai nạn máy bay ở Quảng Tín năm 1974 và được an táng trong nghĩa trang Mạc Đỉnh Chi. Không biết có phải đó là lý do khiến bà ở lại. Trái tim của một bà mẹ Việt Nam có lý lẽ riêng, không ai hiểu được. Vài ngày sau, tôi thu xếp đưa bà cụ vào Chùa Tam Tông Miếu trên Đường Cao Thắng.

Cũng trong mấy ngày tới lui lo cho bà cụ, tôi được biết ông Trần Chánh Thành đã tự sát, do người nhà tới báo tin và cho biết ông có cơ hội để ra đi nhưng đã từ chối. Câu nói cuối cùng của ông: “Đi đâu bây giờ? Mỹ à? Họ đã bỏ rơi cả dân tộc này cho cộng sản, mặt mũi nào mà tôi bỏ chạy theo họ?”

Nhật báo Tiền Tuyến có một Văn phòng trên đường Lê Lai, ngay bên cạnh VP Ls Nguyễn Phượng Yêm, để tiếp xúc với độc giả và thân chủ quảng cáo. Có một cô thư ký, con một Thượng sĩ, làm việc tại đây. Tôi được tin hai cha con đã tự sát vào ngày 30.4.1975 sau khi TT Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng. Nghe tin này, lòng tôi se lại, mắt cay cay.

Một hôm tôi nhận được lệnh tới trình diện “Tổ Luật” tại “Hội Trí Thức Yêu Nước” ở Đường Duy Tân. Tới nơi mới biết Tổ trưởng Tổ Luật của “Hội Trí Thức Yêu Nước” là Thẩm Phán Trần Thúc Linh. Nhớ lại trước đó mấy tuần, một hôm tất cả luật sư và thẩm phán tại Tòa Án Sài-Gòn đã ngưng công việc trong một giờ để bước ra thềm trước Tòa, phản đối Tổng Nha Cảnh Sát bắt giam ông Trần Thúc Linh, và yêu cầu chánh quyền trả tự do cho ông. Bây giờ Thẩm Phán Trần Thúc Linh ngồi trước mặt tôi, nhân danh “cách mạng”, phán: “Luật ở đâu, thời nào thì cũng phục vụ giai cấp thống trị. Làm chủ đất nước bây giờ là giai cấp công nhân lao động. Các anh cần biết như vậy để chấp hành pháp lệnh của cách mạng.” Không có trường luật nào dạy sinh viên như vậy. Tôi nghe mà chẳng hiểu gì cả, và sau mười ngày học tập chính trị, ngồi nghe vài viên chức trong ngành tư pháp từng sống bằng tiền lương của chế độ cũ nay thay phiên lên kể tội chế độ ấy và nói toàn giọng “cách mạng 30”, tôi không bao gờ lại Hội Trí Thức Yêu Nước nữa. Nghe nói về sau ông Trần Thúc Linh đã được “cách mạng” cho đi Pháp, sau khi đóng trọn vai trò “tên ngốc hữu dụng”.

Trước cuộc “đổi đời” khổng lồ đang diễn ra trong xã hội miền Nam VN lúc ấy, tôi không tìm được lối đi thì một hôm, một người bạn cũ đã hiện ra trước mắt tôi như một con ma đội mồ sống dậy sau 20 năm biến khỏi trần gian. Nguyễn Hữu Lộc. Người bạn học cũ của tôi ở Sài-Gòn. Rất thân với nhau. Lộc là con của chủ tiệm vàng Tân Việt trong Chợ Lớn, bảnh bao ngon lành như “dân cậu” con nhà khá giả của đất Sài Thành thuở ấy. Bỗng một hôm vào năm 1955, Lộc hẹn gặp tôi tại cái công viên nhỏ trước Sân Cộng Hòa. Sau khi liếc quanh không thấy ai khác, anh ta nghiêm giọng nói: “Ngày mai tôi sẽ đi tập kết ra ngoài Bắc.” Tôi liếc nhìn mặt Lộc xem có phải nó nói đùa không. Nó biết tôi đang như trời trồng nên giải thích: “Chị tôi ra ngoài đó nên tôi phải đi theo. Hẹn bạn sau hai năm anh em sẽ gặp lại nhau.”

Tờ mờ sáng hôm sau, tôi ra Kho 6 bến tàu Sài-Gòn tiễn Lộc lên đường.  Sau đó, tôi được biết Lộc có người chị, Nguyễn Thị Ngọc Dung, là một người trong mấy nữ sinh Marie Curie đã ném lựu đạn trong Rạp Majestic năm 1951, giết chết viên Trung úy Pháp, trưởng “bót” Catinat. Cả đám đã chạy thoát nhưng về sau đều bị bắt, bị đưa ra tòa lãnh án tử hình. Sau được “tòa mũ đỏ” (Tòa Thượng thẩm) ở Paris, giảm án còn khổ sai đày ra Côn đảo. Năm 1955, thi hành Hiệp Định Genève về trao đổi tù binh, Ngọc Dung được đưa ra miền Bắc.

Sau 20 năm, thay vì 2 năm, chúng tôi đã gặp lại nhau.  Hôm ấy, tôi đang đứng trên bao lơn căn nhà trên lầu 4 Cư  xá Thanh Đa hóng gió từ dưới sông đưa lên, chợt trông thấy một người đàn ông cưỡi chiếc xe Honda, dừng lại bên dưới.  Y mặc một chiếc áo Montagu màu đỏ, có một khẩu Colt 45 đeo lủng lẳng bên hông. Y ngước mặt nhìn lên và nhăn răng cười. Tôi quay vào gọi vợ tôi: “Loan ơi, thằng Lộc nè!”

“Thằng Lộc đâu đây?” Vợ tôi trả lời, không tin, nhưng cũng chạy ra nhìn. Người đàn ông loay hoay khóa xe xong, lại ngước mặt lên cười lần nữa, trước khi đi vào cầu thang. Vợ tôi cũng đã nhận ra Lộc vì cùng là bạn học, đưa một bàn tay bịt ngang miệng, không thốt nên lời. Chúng tôi đều nhận ra cái răng khểnh khi cười của Lộc, vì từ 20 năm nay, hình ảnh Lộc cùng những kỷ niệm với nhau trong mấy năm ngồi chung lớp tại một trường tư ở Sài-Gòn không bao giờ phai mờ trong đầu chúng tôi.

Chúng tôi cùng quay vào trong nhà, mở cửa đứng chờ. Khi thằng Việt Cộng xuất hiện, chúng tôi ôm lấy nhau, cùng ứa nước mắt. Sau 20 năm chinh chiến không ngừng, hàng triệu sinh linh đã bị tàn sát, bao nhiêu vật đổi sao dời, tôi đã di chuyển mấy lần, căn chung cư này cũng là nơi ở tạm, vậy mà Lộc cũng tìm ra. Hắn nhìn tôi với đôi mắt ngấn lệ cảm thương, nói:

–   Chúng tôi dại khờ nên bị sập bẫy. Còn ông, ông nghĩ sao mà còn ở lại đây?

(S.T.)

Còn biết nói sao, khi cả một dân tộc đã bị lừa trong suốt mấy thế hệ.

Mà hình như không có mấy người đã mở mắt.

Ký Thiệt

CÁO PHÓ Lê Văn Khiêm

Dưới đây là Cáo Phó chính thức của gia đình K1 Lê Văn Khiêm do con gái anh (Lê Tú Trinh) post trên trang Facebook Khiem Le của anh:

Gia đình chúng tôi vô cùng thương tiếc kính báo tin: Chồng, Ba, Ông của chúng tôi là:
Cố Phật Tử: Le Van Khiem; Pháp Danh: Nguyen Hien
Sinh ngày 4 tháng 12 năm 1943 tại Ben Tre. Đã qua đời lúc 12:23 ngày 29 tháng 3 năm 2020 tại Baton Rouge, LA.
Hưởng thọ: 77 tuổi
Tang lễ được diễn ra tại Resthaven Gardens of Memory and Funeral Home, 11817 Jefferson Hwy, Baton Rouge, La 70816

CÁCH LY

Cách ly hai thước nhớ dùm cho
Tay rửa thường xuyên diệt khuẩn lò
Cấm túc trong nhà trông hổ trợ
Giam phòng một cõi ước mong phò
Trời thanh tản bộ tăng đề kháng
Nắng nóng phơi mình giảm nỗi lo
Vũ Hán nguyên nhân gây đại dịch
Chệt Tàu tung chưỡng thử thăm dò

ĐOÀN NGỌC NAM

Các Bài Họa:

1. Ở NHÀ HOÀI CÙN CẲNG QUÁ

Thèm đi một chút chớ nào cho
Cấm cách như trong ngục Hỏa Lò
Dọn dẹp loay hoay không kẻ giúp
Lau chùi cặm cụi chẳng ai phò
Rửa tay ngậm muối lòng còn sợ
Bịt mặt che đầu bụng vẫn lo
Ở mãi trong nhà cùn cẳng quá
Ngày nao tin tức cũng thăm dò

NCM

2. CHIA SẺ

Ai thiếu khẩu trang tớ gíup cho
Lọai nầy nhiều lớp mới ra lò
Trăm ngàn giàu có đem ra bán
Một chút khó nghèo gọi trợ phò
Đến chợ đi làm được bảo hộ
Ra đường tản bộ bớt âu lo
Đồng hương mấy kẻ quan tâm bạn
Bảo trọng thân tâm xin dặn dò

PHIẾN NGUYỄN 

3. CỨ LẠC QUAN

Rực rỡ nắng hè đi chẳng cho
Thì ta bày nhậu ơ bên lò
Mình ông ăn mặn lăng xăng nướng
Bà cụ trường trai đếch chịu phò
Kinh tế lụn tàn đừng có hoảng
Ngàn hai chắc nụi cớ gì lo
Nhìn lên màn ảnh nhìn con số
Để họ thống kê để xét dò

TRẦN PHÁP

4. CÔ NA

Nhân quyền Cộng Sản khó ban cho
Dân chủ Trung Hoa xáo trộn lò
Răm rắp im hơi không được chống
Tuân hành thuần phục cúc cung phò
Vi trùng Vũ Hán đừng suy nghĩ
Virus China cũng chớ lo
Lây nhiễm toàn cầu dù diệt chũng
Cận Bình chủ đạo mất công dò./-

TQN

5. TRỐN DỊCH

Đi chợ mua đồ họ cũng cho
Cá tôm làm sẵn đặt lên lò
Lặt rau dễ ợt không cần giúp
Nêm nếm ngon ơ chớ có phò
Trốn dịch hai tuần chưa hết sợ
Gần xa sáu feet vẫn còn lo
Chỉ mong covid mau tiêu tán
Để khỏi ngày đêm mõi mắt dò

TPK

6. TRỊ Ả CÔ VY

Cô Vy muốn trị tớ bày cho:
Đặt bếp nồi xông nấu bốn lò
Cỡi áo trùm mền rà rột rẹt
Chúi đầu hả miệng hít phì phò
Bạc hà, long não: hây đừng ngại
Lá bưỡi, dầu tràm: tuyệt khỏi lo
Cử sáng rồi trưa, chiều đến tối
Trăm phần hết bịnh hổng cần dò.

CHÁT

KHÔ TẶNG CHÁT

7. CHÁT HIẾN TIM CHO

Cô Vy muốn Chát hiến “tim cho”
Cò bót xưa kia vốn “bổn lò”
Vú Hán nguy to ai dám rớ
Ký Ninh đắng nghét tớ xin phò
Cách ly treo cẳng qua “cơn lú”
Bịt mũi che mồm “tồn cái lo”
Hổ dữ Bắc Kinh thề “bắt cọp”
Mỹ Tàu toan sống “mái thăm dò”

KHÔ TẶNG CHÁT

Gà Tre Lê Quang Phú nhờ tìm người thân. Xin nhờ chuyển tiếp nếu có tin vui xin báo cho bạn Lê quang Phú hoặc cho Căn Nhà Nhỏ biết nhé. Thành thật cám ơn. Đây là tin nhắn của Gà Tre LQP:

” Nhờ bạn nhắn giùm qua CNN để tìm Cựu Đại Đội Trưởng CSDC ở Qui Nhơn, tỉnh Bình Định, tên NGUYỄN VĂN THƠ ( Vợ tên DUNG), hiện đang ở đâu?

Nếu được xin số điện thoại của anh THƠ vì có thân nhân muốn liên lạc. Cám ơn bạn trước và cầu xin mọi điều an lành đến với gia đình bạn. Phú Gà Tre K1“

Theo đề nghị của bạn Toán  trưởng K1, sáng nay mình có gọi phone nói chuyện hỏi thăm con gái của bạn Lê Văn Khiêm.
Mời các bạn nghe một audio clip dưới đây để nghe cháu Trinh tâm sự và gởi lời cám ơn sự quan tâm của các bác.