Hôm nay bổng dưng được kết nối với các bạn ở Nam Cali. Mỗi lần nghe phone báo có tin nhắn thì được biết các bạn già lâu nay vì covid-19 cầm chân trong nhà ăn cơm thiu cơm hẩm nên vị nào cũng đòi ăn phở. Đến 9:00PM rồi mà còn rủ rê. Mà ăn phở dưới đó lại còn báo lên đây làm mình cũng thèm.
Thôi thì CNN gởi tặng các bạn những vần thơ CƠM VÀ PHỞ sưu tầm từ NguyenDacSongPhuong H21 < lượm trên Internet

CƠM HAY PHỞ

Một hôm trong bữa cơm, ông chồng thủ thỉ với vợ bằng thơ:

Ăn mãi cơm nhà, ngán tận hông
Thèm sao bát phở quán bên sông
Phở ngon, đậm chất vi dinh dưỡng
Xin phép bà, tôi thử được không?

Bà vợ nghe xong, hiểu ý chồng. Hơi tức tối, nhưng vẫn thủ thỉ lại với chồng:

Cơm nhà còn dẻo trong nồi đồng
Phở chỉ thơm tho mùi viển vông
Bổ dưỡng gì đâu, toàn bột ngọt
Cơm mình chất lượng lắm nghe ông!

Ông chồng tiếp tục nài nỉ vợ, nhưng lần này kiên quyết hơn:

Cơm nhà lạt lẽo, chẳng say nồng
Phở đấy dẻo dai, đúng ý ông
Thôi cứ để tôi qua nếm thử
Một tô chỉ tốn có vài đồng?

Bà vợ lần này tức ra mặt, nên gặn giọng kiên quyết lại vơi chồng:

Phở nấu giò heo chưa cạo lông
Ăn vào bệnh chết đó nghe ông?
Ham chi của lạ, mắc vào “Ếch”
Chỉ có cơm nhà, bảo đảm không?

Ông chồng thấy khuyên vợ không có áp phê, nên lớn tiếng hơn thua:

Nói mãi mà bà chưa chịu thông?
Tôi qua nếm thử chút cay nồng
Rồi mai khi đói dùng cơm lại
Thổi lửa, chung cơm tình vợ chồng.

Bà vợ lần này bốc hỏa thật sự, cơn “Hoạn Thư” đã đỉnh điểm:

Cơm nhà chán cũng ăn nghe ông?
Đừng có mon men, phở với nồng
Cơm lạt thì bà thêm mắm, muối
Phở kia béo ngọt, cũng là không?

Cha hàng xóm bên nhà nghe được cuộc tranh luận nãy giờ, vội hô sang:

Kề cận bên nhà, tôi cứ trông
Mong rằng nếm thử cơm nhà ông?
Ông chê thì để tôi vài bát!
Tôi nếm thử xem có ngọt không?

Bà vợ cha hàng xóm nghe thế, cũng lên tiếng nói với chồng mình:

Cơm khét nhà người, chi việc ông?
Nhà mình có thiếu cháo cơm không?
Chớ mà ăn vụng, coi chừng đấy?
Bà biết thì roi mây tét mông…

Ông chồng lúc này cũng bực mình lên tiếng:

Cơm khét, cơm khê cũng kệ ông
Đứa nào bước tới, chết nghe không?
Chưa ăn, ông để dành khi đói
Đừng tưởng ông đây, hết mặn nồng?

Bà vợ được thế, nên hù chồng:

Sáng dạ ra chưa, cái bụng ông?
Cơm mình lắm kẻ vẫn đang trông
Cơm nhà thơm phức ra ngoài ngõ
Để hở trộm vào, rinh mất không?

Ông chồng lúc này xuống nước, âu yếm vợ nói ngọt:

Tôi hết thèm rồi, phở với nồng
Cơm mình đậm chất, để cho ông
Từ đây dùng mãi tới đầu bạc
Tôi thử bà thôi có biết không… 

Thì ra các ông chồng nói dỡn hù bà xã chơi cho vui đấy mà.
Khi đang post bài nầy thì vẫn còn nghe tiếng chim gọi đàn ở Cali, ngày mai hẹn ăn phở ở đâu. Chúc gặp mặt vui vẻ nhưng hãy coi chừng nàng Co-vid đó nghe.

LÒNG HEO Và Rượu CORDON BLEU

Thiên Lôi Miệt Dưới

Ảnh minh họa lòng heo của CPFFoods.

Người Tây phương có câu ngạn ngữ “Những tư tưởng lớn thường gặp nhau”, áp dụng vào trường hợp khongquan2 và người viết quả thật chính xác.
Trước năm 1975, hai chàng hai chỉ số khác nhau, người phục vụ tại BTL/KQ, kẻ trấn thủ lưu đồn nơi xứ Thượng, không ở tù Việt Cộng chung trại, ra hải ngoại mỗi người hùng cứ một bên bờ đại dương, văn kỳ thanh bất kiến kỳ hình mà lại cùng thích xơi đậu rán, lòng heo, cùng thích uống Cordon Bleu, thì quả thật… tư tưởng lớn gặp nhau!
Năm nay lại là năm Hợi, người viết cũng nhân dịp này có đôi dòng về lòng heo, món nhậu khoái khẩu của dân Bắc Kỳ mà nay nơi xứ người chỉ còn là… huyền thoại, đồng thời tán hươu tán vượn về chai Cordon Bleu, loại mỹ tửu thường được sánh với mỹ nhân – về cả sắc, hương, vị!
DÂN CHƠI CỔNG SỐ 6
Tuy nhiên trước khi viết về lòng heo và chai Cordon Bleu, xin được phép đính chính: mặc dù cả sự nghiệp ăn nhậu lẫn đường tình ái đều liên quan mật thiết tới địa danh “Hố Nai”, người viết không phải một “ông Trùm” xứ đạo Hố Nai như khongquan2 đã viết, mà là “dân chơi” khét tiếng ở khu vực Cổng xe lửa số 6, Phú Nhuận..
Nguyên sau khi di cư vào Nam năm 1954, gia đình người viết tá túc nhà bà con ở nhà Thị Nghè một thời gian ngắn rồi lên Trảng Bàng, Tây Ninh, lập nghiệp ở xóm đạo Tha La, tới năm 1957 mới quay về Sài Gòn, sống với bà ngoại ở khu vực Cổng xe lửa số 6, đường Trương Minh Giảng nối dài, sau này gọi là đường Trương Minh Ký, Phú Nhuận.
[Bước đường lưu lạc của đám Bắc Kỳ di cư 54 xuống tận Tha La – sinh quán của “người hùng Hoàng Sa” Hải Quân Thiếu Tá Ngụy Văn Thà, một địa danh mà trước kia ngay cả dân Nam Kỳ cũng có nhiều người tưởng lầm nằm bên xứ Chùa Tháp – khi nào có dịp, người viết sẽ kể hầu độc giả]
Một cách chi tiết, nhà người viết nằm trong Hẻm số 6, cách Cổng xe lửa số 6 khoảng độ 50m, gần ngã tư Trương Minh Giảng & Nguyễn Huỳnh Đức. Đây là một con hẻm khá rộng rãi, sạch sẽ, xe hơi ra vào được, có một cái chợ chiều nho nhỏ, một dãy nhà mái ngói tường gạch 10 căn mới xây, cư dân đa số là công tư chức, sĩ quan, giới cầm bút, nghệ sĩ, sinh viên… chứ không xô bồ như sau này khi quân đội Mỹ đã tràn ngập Hòn Ngọc Viễn Đông.
Đường Trương Minh Giảng nhìn từ hướng Sài Gòn, Quận 3, qua tiệm thuốc lào 888 Tiến Phát trở thành đường Trương Minh Ký, Phú Nhuận, Quận Tân Bình, phía bên phải có tấm biển màu trắng ghi: RANH ĐÔ THỊ SAIGON; đường vào giáo xứ Bùi Phát phía bên trái (hình chụp năm 1966)
Ngoài đầu hẻm là nhà nữ ca sĩ Minh Hiếu, giữa hẻm, dưới tàng cây điệp cổ thụ là nhà một cô ca sĩ đang lên (người viết quên mất phương danh) bị thất tình nam ca sĩ Anh Ngọc tự tử chết; sau này nghe nói cô hay hiện về ngồi trên cây điệp khóc tỉ tê. Sau lưng nhà người viết là một cái ngõ cụt, trong đó có nhà thủ môn Đực 2.
Ngày ấy, nữ ca sĩ Minh Hiếu còn trẻ, được xưng tụng đẹp sang giống cô đào Liz Taylor của xứ Cờ Huê, chứ chưa trở thành “bà Vĩnh Lộc”; cô chạy một chiếc xế hộp thể thao màu đỏ, sau bán lại cho một ông Trung úy Không Quân đẹp trai hào hoa phong nhã.
Đối diện Hẻm 6, phía bên kia đường Trương Minh Giảng là một con đường đất không tên (sau này gọi là đường Thiệu Trị) đi vào một cái nghĩa địa cổ xưa hoang phế có tháp Phong Thần và sân quần vợt, có ngõ tắt đi bộ sang đường Công Lý. Cho tới cuối thập niên 1950, con đường không tên ấy hãy còn lũy tre già che khuất ánh dương, là nơi hành nghề của các bà đồng, thầy cúng, nhưng chẳng hiểu sao lại lọt vào một gia đình trung lưu, sản sinh cho đời một bông hoa biết nói rất đáng yêu và khá nổi tiếng: nữ văn sĩ Lệ Hằng.
Chính tại con Hẻm 6, người viết bắt đầu yêu thích Không Quân và ôm mộng gia nhập quân chủng hào hoa phong nhã này.
Nguyên ông Trung úy Không Quân nhắc tới ở trên là chỗ quen biết, sau khi lấy vợ đã được bà ngoại của người viết cho thuê một căn trên lầu để xây tổ ấm.
Ông Trung úy KQ này (về sau lên tới cấp Trung tá) khá vui tính, rất thân thiện và cực kỳ… naughty. Cùng với việc khoe người viết những tấm slide màu chụp ông đứng trước các loại phi cơ tối tân hiện đại khi du học bên Mỹ, ông còn lén cho thằng bé mới 13, 14 tuổi xem những tấm chụp đàn bà con gái xứ Cờ Huê… khỏa thân 100%!
Ba yếu tố nói trên – ông Trung úy Không Quân đẹp trai và naughty, hình các loại phi cơ tối tân hiện đại của Hoa Kỳ, tòa thiên nhiên của những người đẹp Mỹ quốc – đã khiến thằng bé ngây thơ vô tội ấy ôm mộng vào Không Quân, để được mặc đồ ka-ki vàng đội nón kết-pi xanh, được lái phi cơ phản lực, được du học ở Mỹ nơi có những cô gái mắt xanh da trắng sexy, đa tình.
Thế nhưng tới khi xếp bút nghiên theo việc đao cung, tuy cũng vào được Không Quân, người viết chỉ làm việc ở văn phòng chứ không được lái máy bay, không được du học ở Mỹ, cho nên cũng chẳng có cơ hội “hủ hóa” với những người em tóc vàng sợi nhỏ.
LÒNG HEO BẮC KỲ
Tới đây xin vào đề: lòng heo.
[Đúng ra người Bắc gọi là “lòng lợn”, tuy nhiên vì hai chữ “lòng lợn” có thể gợi tưởng tới “lợn lòng”, về sau ở miền Nam VN, Bắc hay Nam cũng đều gọi là “lòng heo” cho êm tai, lịch sự]
Lòng heo vừa là đồ nhắm (đồ nhậu) của các ông vừa là thức ăn trong bữa cơm của người Bắc, cho nên nam phụ lão ấu đều có thể xơi được.
Có thể viết lòng heo là món nhậu phổ biến nhất ở miền Bắc bởi vì bò thì rất hiếm, trâu để cày ruộng, gà để đẻ trứng (và nấu cháo cho người bệnh), chó để giữ nhà (và dọn kít trẻ con), chỉ có lợn là bị giết thịt đều đều.
Hồi còn ngoài Bắc, người viết sống ở một vùng quê – huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định – chẳng mấy thuở được ăn lòng heo. Bởi vì ở chợ quê, mỗi ngày người ta chỉ giết một con lợn, nhà nào có khách hoặc cần mua để biếu xén ai, thì đã ra chợ sớm để mua bộ lòng. Chỉ trong các dịp tết nhất, đình đám, ma chay giỗ kỵ, mấy gia đình trong họ chung nhau giết một con lợn thì mới được ăn lòng.
Sau khi vào Nam ở Cổng xe lửa số 6, nếu có được ăn lòng heo thì cũng là lòng đã được luộc sẵn, bán ở chợ Bùi Phát –
một xứ đạo Bắc Kỳ di cư nằm phía trong Vườn Xoài – lúc thiếu món này khi thiếu món khác; hơn nữa ở Sài Gòn thiếu gì món nhậu hấp dẫn, đám con trai Bắc Kỳ lớn lên trong Nam cũng không hưởn ăn lòng heo.
Phải đợi tới khi đi lính, thuyên chuyển từ xứ Thượng về xứ Bưởi, người viết mới có dịp “về nguồn” và khám phá ra những tinh túy và cái ngon tuyệt vời của lòng heo.
* * *Trước năm 1975, Biên Hòa là thành phố lớn nhất ở Vùng 3 Chiến Thuật, vốn được xây dựng từ thuở chúa Nguyễn cho một vị quan nhà Minh là Trịnh Hoài Đức khai phá đất Đồng Nai (nghĩa là Đồng Nai phát triển trước Sài Gòn – Gia Định), lại là nơi đặt Bộ Tư Lệnh Quân Đoàn III, có căn cứ không quân Biên Hòa lớn nhất Đông Dương, cho nên hàng quán vô số kể, các “tụ điểm” giải trí – lành mạnh cũng như không lành mạnh – mọc lên như nấm, từ Chợ Đồn tới bờ sông, từ Lò Than tới cổng Quân Đoàn, từ Dốc Sỏi tới Rừng Cao Su, từ Ngã Ba Vườn Mít tới Ngã Ba Tam Hiệp…
Tuy nhiên, nếu gạt bỏ những mục “giải trí không lành mạnh” sang một bên để chỉ bàn về ăn nhậu thuần túy, người viết cho rằng xứ Bưởi không thể sánh với các tỉnh miền Tây. Ngoài một vài nhà hàng sang trọng ở bờ sông dành cho các đại gia, dân trung lưu và thành phần “lính cậu”, thành phố Biên Hòa không có những quán nhậu “cao cấp” cỡ quán nhậu Trung Thành ở cầu Băng Ky, cũng không có những quán bình dân nhưng hấp dẫn như ở Miệt Dưới… Tạm gọi là độc đáo chỉ có mấy quán thịt rừng. Nhưng weekend nào cũng heo rừng xào lăn, nai nướng vỉ, lẩu dê… cũng chán, chưa kể giá cả rất ư… thiếu tình quân dân cá nước!
Vì thế, sau này người viết mới theo mấy chú lính KQ gốc Bắc 54 về các khu di cư Tân Mai, Hố Nai, Tam Hiệp thưởng thức “đặc sản Bắc Kỳ”.
Người Bắc xưa kia không có truyền thống ăn nhậu, vừa vì bản tính cần kiệm vừa vì không được thiên nhiên ưu đãi như dân trong Nam, cho nên có thể viết món ăn duy nhất được xem là đồ nhậu đúng nghĩa là… thịt chó. Nhưng, tạm thời gạt bỏ yếu tố tôn giáo, phong tục tập quán sang một bên, thì kể cả những bợm nhậu chuyên nghiệp cũng chẳng ai ăn thịt chó ngày này qua tháng khác, bởi thịt chó tuy bổ dưỡng (?) nhưng có tính nhiệt, ăn nhiều dễ bị khó tiêu, no hơi sình bụng; chưa kể tới mùi thịt chó sau khi ăn vào, một cái mùi rất khó diễn tả nhưng chắc chắn không thanh tao một chút nào. Kể cả dồi chó!
Người ta thường ca tụng “Sống trên đời ăn miếng dồi chó, xuống âm phủ biết có hay không”, nhưng cả đến dồi chó đúng điệu Bắc Kỳ cuốn quanh thân trúc xanh nướng trên than hồng thơm phức, ăn vào cũng thở ra toàn mùi… thịt chó!
[Để tránh tranh luận có thể xảy ra, xin được nhấn mạnh trên đây chỉ là nhận xét của cá nhân người viết]
Thứ đến, thịt chó ở Biên Hòa không ngon. Thịt chó ngon theo đúng tiêu chuẩn Bắc Kỳ phải là thịt chó ở Xóm Mới (Gò Vấp) và một vài tiệm ở Ngã Ba Ông Tạ và cổng trại Hoàng Hoa Thám của Nhảy Dù (đối diện nhà thờ giáo xứ Tân Việt), còn thịt chó dài dài từ đầu xa lộ xuống tới Ngã Ba Tam Hiệp, dù có lấy tên quán là Sống Trên Đời, Nai Đồng Quê, Mộc Tồn, Cây Còn, Lá Mơ… cũng đều là thịt chó mất gốc!
Vì thế, sau mấy lần được các chú lính đưa đi thưởng thức thịt chó, bê thui, lòng heo ở Tân Mai, Ngã Ba Tam Hiệp, Hố Nai, người viết đã kết lòng heo Hố Nai, một cách chính xác là ở Chợ Sặt, Hố Nai.
Cũng xin có đôi hàng đan thanh về Chợ Sặt, trung tâm thương mại, ẩm thực của vùng Hố Nai.
Hố Nai nằm dọc Quốc Lộ 1, trải dài hơn 10 cây số, phân chia thành nhiều giáo xứ cho giáo dân từ Bắc di cư vào Nam; thường thường ngoài Bắc ở địa phương nào khi vào Hố Nai sẽ lấy danh xưng đó. Theo ký ức của người viết, từ cây số 6 (tính từ trung tâm thành phố Biên Hòa) lần lượt là những giáo xứ lớn sau đây: Phúc Hải, Bắc Hải (Hải: Hải Dương), Hà Nội, Kẻ Sặt, Thánh Tâm, Thái Bình, Thanh Hóa, Bùi Chu, Bắc Ninh…
Trong số này Kẻ Sặt, nằm ngay ngã ba xa lộ, là khu vực sầm uất nhất, không phải sau khi đã có xa lộ Sài Gòn – Biên Hòa mà từ trước đó.
Kẻ Sặt nguyên là một làng lớn (sau trở thành thị trấn) ở tỉnh Hải Dương, có truyền thống thương mại, sau khi di dư vào Nam, trong khi đa số người dân Hố Nai phá rừng làm rẫy thì người Kẻ Sặt lo buôn bán, chỉ hai năm sau (1958) đã thiết lập Chợ Kẻ Sặt, gọi tắt là Chợ Sặt.
Nghe kể lại vào thời Đệ nhất Cộng hòa, giáo xứ Kẻ Sặt đã được nhiều nhà lãnh đạo Công Giáo quốc tế tới thăm, coi đây như một thành công điển hình của việc định cư giáo dân miền Bắc, trong số này có vị Khâm Sứ Tòa Thành và Hồng Y Giáo Chủ Francis Spellman của Nữu Ước.
[Hồng Y Giáo Chủ Francis Spellman (1889 – 1967) là vị Tổng Giám Mục đời thứ 6 của Nữu Ước. Là một người chống Chủ nghĩa Cộng sản một cách triệt để, Ngài đã hết lòng bao bọc, giúp đỡ ông Ngô Đình Diệm trong thời gian tha hương, và sau này vào năm 1954, đã ra sức vận động Thế Giới Tự Do hỗ trợ cuộc di cư của hơn một triệu người Việt từ miền Bắc vào Nam.
Dĩ nhiên, CSVN coi Hồng Y Francis Spellman là một kẻ tử thù. Cho tới nay, các trang mạng chính thức của CSVN cũng như ngoại vi như sachhiem.net, Vietsciences… vẫn tiếp tục xuyên tạc, đả kích, bôi nhọ Hồng Y Spellman cùng với giáo hội Công Giáo và hai nền Cộng Hòa của miền Nam VN]
Thời gian người viết từ Pleiku thuyên chuyển về Biên Hòa (1972), giáo xứ Kẻ Sặt đang xây ngôi thánh đường nguy nga với nét kiến trúc Đông Phương đặc thù, mà nhiều người cho là chịu ảnh hưởng của nhà thờ Phát Diệm, huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình, do Linh Mục Trần Lục xây vào cuối thế kỷ 19.
Về phần các chủ tiệm buôn, hàng quán ở Chợ Sặt hầu hết đã trở thành những “đại gia”, nhiều nhà đã sắm xế hộp.
Trai gái ở Chợ Sặt tuy mang tiếng “dân Hố Nai” nhưng văn minh (và chịu chơi) hết mình, có cả các ban nhạc trẻ, con gái thì mặc quần ống loe lưng xệ phóng Honda như bay!
Cái quán lòng heo mà người viết kết nằm trên quốc lộ 1, đối diện Chợ Sặt, tuy không phải cái quán bề thế, khang trang, sạch sẽ nhất trong vùng, nhưng rất ngon và giá… hơi đắt!
Với người sành điệu – ăn cầu ngon chứ không cầu sang – thì điều này cũng chẳng có gì mâu thuẫn, khó hiểu: những vị chủ nhân hàng quán yêu nghề (và dấu nghề) thường muốn tự tay mình thực hiện các món ăn để phục vụ thực khách cho nên không muốn xây quán lớn; đồng thời chỉ sử dụng nguyên liệu thực phẩm chất lượng cao để giữ uy tín cho nên không thể bán với giá bình dân.
Cái quán lòng heo nổi tiếng ở Chợ Sặt ấy thậm chí cái tên cũng chẳng có, chỉ có một tấm biển dựng trước cửa với mấy chữ “Tiết Canh – Lòng Heo – Cháo Lòng”.
* * *
Tới đây, trước khi mời độc giả cùng vào quán lòng heo ở Chợ Sặt để thưởng thức, người viết xin có đôi dòng về món lòng heo Bắc Kỳ một cách chung chung.
Như đã viết ở một đoạn trên, sở dĩ lòng heo được xem là món nhậu phổ biến nhất ở miền Bắc là vì trâu bò thì hiếm, gà thì quý, chó để giữ nhà, chỉ có lợn được nuôi với mục đích duy nhất là để giết thịt.
[Theo thống kê mới nhất, thịt heo chiếm tới 73,3% trong tổng số thịt người Việt tiêu thụ, tiếp theo là gà vịt 17,5%, chỉ còn lại 9,2% là các loại thịt trâu, bò, dê…]
Một bộ lòng heo đầy đủ gồm chín thứ, tám thuộc lục phủ ngũ tạng là tim, thận, gan, lá lách, dạ dày, cổ hũ, lòng non (ruột non), lòng già (ruột già), và một thuộc cơ quan truyền giống là tràng.
“Cổ hũ” là phần trên của dạ dày nối liền với thực quản, nhiều người gọi là “cuống họng” là thiếu chính xác.. “Tràng”, có khi còn gọi là “trễ”, dân quê miền Bắc gọi là “trường”, là dạ con và ống dẫn trứng của lợn cái. Lòng non để luộc, còn gọi là “dồi trường”, “phèo”, và lòng già để làm vỏ của “dồi”.
Trong chín thứ nói trên, tim, thận, dạ dày, và tràng là bốn thứ đứng đầu. Có điều là tuy được cho đứng đầu nhưng tim và thận lại không phải hai món khoái khẩu nhất – ít nhất cũng là với dân nhậu.
Người viết tin rằng các cụ cho tim, thận đứng đầu chẳng qua chỉ vì quan niệm “ăn gì bổ nấy”, đặc biệt là thận, mà người Bắc gọi là cật, hoặc văn hoa hơn là bồ dục (bầu dục).
Theo Tây y, thận (heo, bò, dê…) chứa nhiều chất đạm, chất béo, các chất khoáng, các sinh tố A, B1, C, PP… Còn theo Đông y, “thận vị mặn, tính lạnh không độc, có công hiệu bổ thận, ích tinh, tráng dương, chữa thận hư, suy yếu tình dục, di tinh mộng tinh, xương khớp đau mỏi, tai ù, mồ hôi trộm…”
Trong số các loại thận kể trên, thận heo (cật lợn) được ưa chuộng hơn cả, để làm thức ăn cũng như làm thuốc, vừa vì thận heo trắng hồng, thơm ngon, mềm hơn thận bò thận dê, vừa vì người ta tin rằng nó bổ dưỡng (và bổ dương) hơn.
Không biết các mợ Nam Kỳ nghĩ sao, riêng các mợ Bắc Kỳ thì tuyệt đối tin tưởng cật lợn là thần dược cho các đấng lang quân bị suy yếu tình dục. Nếu đêm qua chàng cứ xìu xìu ển ển như “kỳ vô phong”, hay “chưa đánh đã thua”, hoặc “đầu hàng sớm” thì sáng ra mợ sẽ cắp rổ đi chợ thật sớm để mua cặp bồ dục về cho chàng bồi dưỡng.
Phải đi chợ thật sớm bởi hai nguyên nhân:
(1) Mỗi ngày người ta chỉ giết ngần ấy con lợn (chợ làng quê chỉ giết một, hai con), đi muộn có thể bị các mợ khác (đồng cảnh ngộ) chớp mất.
(2) Đi sớm để tránh bị nhiều người chú ý (việc mua bồ dục), để khỏi phải ngượng ngùng cũng như để giữ thanh danh, uy tín cho ông chồng… vô tích sự.
Riêng ở các xứ đạo Công Giáo, ngoài các mợ mua bồ dục về bồi dưỡng cho chồng, còn một thành phần nữa (tuy ít hơn) cũng mua bồ dục là các bà sùng đạo (mộ quả) mua “lỡi” để vào nhà xứ “biếu Cha”.
Ngày ấy, món lỡi biếu Cha này được gọi một cách thanh tao lịch sự là “cỗ lòng chay”, gồm tim, gan, bồ dục, lá lách. Khi người viết thắc mắc về chữ “chay” thì được thân mẫu giải thích đại khái như sau:
Tim, gan, bồ dục, lá lách không phải là thịt thà mỡ màng khó tiêu, cũng không phải là những thứ… kém sạch sẽ trong bộ lòng (cổ hũ, bao tử, dạ con, ruột non, ruột già), mà là những món thanh tao, nhẹ bụng.
Nghe cũng có lý, chỉ có điều không ổn là nếu sự tin tưởng của các mợ Bắc Kỳ vào “bồ dục” là đúng, mà lại đem biếu các Cha thì… trớt qướt; bởi các ngài là người tu hành đâu cần tới món ăn “bổ thận, ích tinh, tráng dương” ấy!
[Xin được thanh minh thanh nga: rất có thể thông lệ mua “cỗ lòng chay” để biếu Cha chỉ có vào một thuở xa xưa ở xã Giao Thịnh, huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định của người viết, còn ở các nơi khác cũng như tại hải ngoại ngày nay, chẳng ai lại đi biếu các Cha những thứ sống sít ấy cả]
* * *
Tới đây viết về cách làm lòng heo. So với các món nhậu phổ biến khác, làm lòng heo tương đối đơn giản, ngoại trừ món “dồi”.
Viết một cách ngắn gọn, tất cả mọi thứ tim, gan, thận, lá lách, dạ dày, tràng, cổ hũ, lòng non (ruột non) chỉ cần rửa sạch rồi bỏ vào nồi luộc, có cần lưu ý chăng là dạ dày, tràng, lòng non đừng luộc kỹ quá, ăn sẽ bị dai.
Chỉ có món dồi là khó. Thực ra, nguyên tắc làm dồi heo hầu như dân Bắc Kỳ nào cũng biết, nhưng không phải ai làm cũng đạt, cũng ngon. Có thể viết đây là món công phu nhất trong lòng heo, và cũng là món mà qua đó thực khách có thể đánh giá trình độ tay nghề và bí quyết của chủ quán.
Còn nhớ hồi ở ngoài Bắc, trong gia tộc của người viết có ông bác họ làm dồi và đánh tiết canh nổi tiếng, nhà nào ngả lợn cùng đều nhờ ông đảm trách hai món ấy. Hiện nay tại hải ngoại, vì lòng già (ruột già) của heo Mỹ heo Úc không thể sử dụng (rất hôi và có đường kính quá lớn), cho nên nếu có điều kiện, phương tiện làm dồi, người ta đều làm theo kiểu miền Nam, tức là vỏ dồi làm bằng lòng non (ruột non), và sau khi luộc (hoặc hấp) chín sẽ được chiên trước khi ăn.
“Mợ chủ” của người viết cũng thế thôi, tuy nhiên để vớt vát, mợ đã cố gắng duy trì thành phần nhân dồi theo đúng truyền thống Bắc Kỳ, khiến người viết (chưa bao giờ về VN) cũng phần nào vơi bớt nỗi nhớ… dồi..
Lẽ dĩ nhiên, mợ được các bà bạn không tiếc lời tán dương và hỏi bí quyết. Nhưng, cũng theo đúng truyền thống Bắc Kỳ, mợ dứt khoát dấu nghề, cho nên sau đây người viết chỉ có thể phổ biến thành phần nguyên liệu, còn cách thức và bí quyết làm dồi thì bị… classified!
– Lòng non (ruột non): 500gr
– Tiết heo đông: 1kg
– Mỡ chài: 200gr
– Sụn cuống họng: 200gr
– Thịt ba chỉ: 100gr
– Húng quế, tía tô, rau răm, hành lá, củ hành tím
– Đường, muối; ai không sợ đau bao tử có thể thêm bột ngọt.
CHÚ THÍCH: Dồi heo làm sẵn bán ở một số tiệm ở Úc thường bỏ sả vào nhân.. Khi được chiên lên, ăn có thể thơm hơn nhưng sẽ mất mùi “dồi Bắc”. Thậm chí một số bà nội trợ còn “chế” bằng cách thêm gừng và riềng băm nhỏ vào nhân, ăn y như là dồi… chó!
TIẾT CANH – CHÁO LÒNG
Viết về món lòng heo của người Bắc mà không nhắc tới tiết canh quả là một thiếu sót không thể chấp nhận.
Theo trang mạng bách khoa tự điển Wikipedia, tiết canh là một món ăn độc đáo của Việt Nam, không nơi nào trên thế giới có món này. Ba loại tiết canh được ưa chuộng nhất là tiết canh heo, tiết canh vịt (trong đó có vịt xiêm), và tiết canh dê; ở đây chỉ nói về tiết canh heo.
Tiết canh heo gồm tiết đã hãm (cho khỏi đông) và nguyên liệu để làm nền (base), gồm rau thơm, sụn giòn, cổ họng, phèo, phổi đã luộc chín rồi băm nhỏ, băm càng nhỏ thì ăn càng ngon và thấm; sau hết là những miếng gan luộc, thái mỏng để đặt lên trên đĩa tiết canh.


Trước khi ăn, rắc lạc rang giã vừa phải lên trên, vài cọng rau thơm, vài tép tỏi, miếng chanh…
Trong một buổi ăn lòng heo, tiết canh là món khai vị (entrée), kế tới là món chính (lòng heo), và kết thúc với cháo lòng.
Tới đây lại phải có đôi dòng về cháo lòng. Với đa số người miền Nam, cháo lòng là một món ăn tương đối bình dân, nhưng với dân Bắc kỳ chính gốc, “cháo lòng” là cháo cao cấp, còn “cháo huyết” mới là cháo rẻ tiền.
Cháo lòng của người Bắc được nấu bằng nước xương hầm (xương ninh) và có tim, gan, thận, dạ dày…, trong khi nước ngọt của cháo huyết chỉ là tiết cuối khi chọc tiết lợn, nên bát cháo huyết màu đen xỉn, lèo tèo vài miếng phổi, huyết cứng, thịt vụn, trông rất ư… bình dân nên giá cả cũng bình dân.
ĐẬU RÁN
Ăn lòng heo hoặc cháo lòng của người Bắc mà thiếu một đĩa đậu phụ rán (đậu chiên) thì coi như mới chỉ đạt tới 75% cái ngon.
Người viết đã bỏ công tìm hiểu nhưng không thể tìm ra lời giải thích tại sao đậu phụ rán lại hợp với lòng luộc và cháo lòng đến như thế.
Một số người thuộc các thế hệ đi sau, hoặc không chịu tìm hiểu tới nơi tới chốn, đã viết rằng đậu rán chỉ để ăn với cháo lòng, tương tự “dầu cháo quẩy”. Viết như thế là “un-backyism” (từ này mới sáng tạo, không có trong tự điển Oxford, Collins…)

Còn nếu đem món đậu phụ dồn thịt chiên ra để chứng minh đậu phụ hợp với thịt heo cũng không đủ sức thuyết phục, vì ở đây đậu phụ được rán riêng rẽ để ăn dặm với lòng heo hoặc cháo lòng.
Riêng người viết, qua trải nghiệm của bản thân, nhận thấy ăn lòng heo mà lâu lâu chơi một miếng đậu rán thơm lừng thì nó vừa bùi vừa béo không bút mực nào tả xiết!
Cách làm món đậu rán chẳng có bí quyết gì cả, ngoài việc nên mua loại đậu thật mịn (không bị xác) thì rán mới không bị khô; đồng thời phải ăn lúc còn nóng thì mới tận hưởng được cái thơm ngon của nó.
Thiên Lôi Miệt Dưới
Nguồn: https://www.tvvn.org/long-heo-va-ruou-cordon-bleu-thien-loi-miet-duoi/

Cái giá dạy môn Sử Địa

Nguyễn thị Cỏ May

Trưa ngày 16/10/2020, một thanh niên người Tchétchène, tên Abdoullakh Anzarov, đã cắt cổ Thầy giáo Sử Địa, ông Samuel Paty, ngay trước trường Trung học Le Bois d’Aulne nơi ông đang dạy, ở Thành phố Conflans-Sainte-Honorine, ngoại ô Tây-Bắc cách Paris chừng 40km Paris . Hành động dã man này đã làm cả nước Pháp và cả một phần thế giới, giựt mình kinh tởm . Những người dấn thân tranh đấu bảo vệ quyền tự do diển đạt, tự do báo chí, đang rùng mình nghĩ rằng phải chăng quyền tự do này từ nay bị kết án tận cửa học đường ?

Việc ám sát Thầy giáo Samuel Paty không chỉ có nghĩa là giết ông ấy để ông phải đền tội đã xúc phạm tới Mohamed, mà còn là một thông điệp gởi cho các nước Tây phương, quê hương của Dân chủ và Nhơn quyền. Thật vậy, giết xong, thủ phạm bèn hét lớn «Allah Akbar!!» (Chúa vĩ đại!) . Tiếp theo, nó chụp hình cái đầu nạn nhơn, phổ biến lên mạng . Bằng chứng chiến thắng tội ác vì Mohamed !

                                              Một vì sao xuất hiện

Cách nay 5 năm, cũng hồi giáo đã tấn công Tuần báo trào phúng «Charlie Hebd», giết 8  nhà báo và 3 nhơn viên Tòa soạn đang làm việc, để xử tội đã phát hành số báo 1177, hình bìa vẻ bức hí họa xúc phạm tới Mohamed . Và nay, trong lúc Tòa án Pháp xử vụ Tuần báo Charlie, một người hồi giáo tấn công bằng mả tấu hai người đang đi trước trụ sở củ của Tuần báo Charlie vì hiểu lầm đây là nhà báo Charlie .

Pháp và Tây Âu bị hồi giáo khủng bố liên tục trong lúc Chánh phủ các nước nơi đây đón nhận nhiều tỵ nạn người hồi giáo, với nhiều trợ cấp xã hội uu đải . Riêng Pháp đã tiếp nhận suốt thời gian gần đây hơn 50 000 người Tchétchènes tỵ nạn nội chiến .

Tên hồi giáo khủng bố Anzarov vừa giết Thầy giáo Samuel Paty cũng là người trong số dân tỵ nạn Tchétchènes này .  Anzarov sanh ngày 12 tháng 3 năm 2002 tại Moscou, tới Pháp năm 6 tuổi, vừa được giấy định cư vì trưởng thành hôm 4 tháng 3 . Gia đình ở thành phố Evreux, cách Paris chừng 70 km về phía Tây-Bắc .

Theo điều tra, lúc nhỏ, Anzarov có tánh tình hay gây gổ, đánh nhau với bạn . Nhưng trong thời gian gần đây, tánh tình thay đổi hẳn . Ít nói . Càng ít nói chuyện với bạn gái . Chịu khó giúp đở gia đình, săn sóc các em, đưa ông nội đi khám bịnh . Trong kỳ nhập học hồi tháng 9 vừa qua, Anzarov nghỉ học, đi làm để phụ giúp gia đình .

Một hôm, nhờ một người bạn chở dùm xuống  Paris chơi, tới Conflans-Sainte-Honorine, cậu ta xuống . Và dấn thân vào tội ác để phục vụ đức tin hồi giáo .

Theo báo cáo điều tra của cảnh sát, thì không có ai, cả nhà của Anzarov nữa, biết hay thấy cậu ta tới một nhà thờ hồi giáo nào, hoặc một nhóm hồi giáo nào  để bị ảnh hưởng. Tuyệt nhiên không có . Nếu Anzarov trở thành hồi giáo cực đoan đi đến hành động sát nhơn thì chính cậu ta đã âm thầm một mình chọn qua mạng internet và quyết định . Và cũng qua mạng, Anzarov tự tổ chức vụ ám sát Thầy giáo Samuel Paty .

Tới cuối trưa hôm 16/10 vùa qua, Anzarov chỉ cần giúp nhận diện đúng mục tiêu mà thôi . Tới trường Le Bois d’Aulne, Anzarov nhờ  một học trò, và cho em nhỏ này 300€, để chỉ ai là Thầy Samuel Paty .

Một vụ xử tội kẻ xúc phạm Mohamed

Sau cái chết thảm khóc cuả Thầy giáo Samuel Paty, cảnh sát phát hiện trên Twiter của thủ phạm một thư nhìn nhận hành động sát nhơn là xử tội kẻ xúc phạm Mohamed «Abdullakh, tôi tớ của đấng Allah, gởi Macron, kẻ lãnh đạo những tên ngoại đạo (infidèles), ta đã hành huyết một trong những con chó của địa ngục của mi đã dám hạ thấp  Muhammad . Mi hảy bảo những kẻ khác im ồm trước khi ta giáng cho một đón mới chí tử» .

 Mà ông Samuel Paty chỉ dạy học trò về quyền tự do diển đạt đúng theo chương trình giáo dục Lớp 4è (như Đệ 5 vn) của chánh phủ . Ông sử dụng những bức hí họa của Tuần báo Charlie Hebdo cho học trò của ông coi qua để đặt vấn đề thảo luận nhóm . Mà trước đó, ông đã luu ý học sinh có ai thấy nhạy cảm về chuyện này thì miển tham dự hoặc tránh coi hình. Tức Thấy Samuel Paty hoàn toàn không có ý khiêu khích hay bày bác tôn giáo .

Hoàn cảnh của những nhà giáo dạy các môn nhân văn ở Pháp ngày nay vô cùng thảm hại . Theo kết quả điều tra của Viện Ifop có 38% thầy cô đã tự kiểm duyệt bài vở và cả lời nói của mình một cách khắc khe để phòng tránh những chuyện không hay xảy ra cho chính mình!

Ngoài thư thừa nhận thành quả giết người của thủ phạm Anzarov, cảnh sát tìm thấy nhiều  loại võ khí và một số người liên hệ trong đó có cha mẹ học sinh học lớp của Thầy Samuel Paty .

Thi hành xong sứ mạng hồi giáo tự nguyện, thanh niên Anzarov chạy thoát thân, bị cảnh sát được tin truy nả và hạ sát liền sau đó .

Cả nước Pháp xúc động và tưởng niệm Thầy Samuel Paty

Sáng nay, 20/10/2020, Dân biểu mang quốc kỳ theo cách để tang xếp hàng đứng trước tiền đình  Quốc hội, bên cạnh là chơn dung Thầy giáo Samuel Paty, làm một phút mặc niệm truy điệu Thầy Samuel Paty bị sát hại một cách dả man trước trường Le Bois d’Aulne ở Conflans- Sainte- Honorine trước khi vào phòng họp . Dồng thời Đội lính Phòng vệ Cộng hòa trổi bản quốc ca «La Marseilleise» .

Trong Quốc hội, trước khi khai mạc phiên họp, Chánh phủ và Dân biểu cùng đứng lên giử một phút mặc niệm cho Thầy giáo Samuel Paty . Chiều ngày 21/10, lúc 6 giờ 30, tại Sân Danh dự hay Sân chánh (la Cour d’ Honneur, trước đây, làm lễ khai giảng đầu niên khóa) của Đại học Sorbonne, nơi tiêu biểu cho hiểu biết của Pháp, dưới tương của Victor Hugo và Louis Pasteur, TT Macron và đông đảo nhơn viên Chánh phủ, giới chức Giáo dục cử hành lễ truy điệu cấp Quốc gia Thầy giáo Samuel Paty . Ông Tổng thống, mặt đanh lại, mắt rướm lệ, lớn tiếng kêu gọi toàn dân đoàn kết, khai chiến với thế lực hồi giáo khủng bố .  Lần đầu tiên ông Tổng thống Macron dám công khai chỉ thẳng hồi Nhà nước hồi giáo .

Báo chí và các viện thăm dò dư luận hỏi dân pháp đối với hồi giáo, tất cả trả lời «không ưa» tới 75% nhưng không có mấy người dám nói ra . Sợ hay vì một thứ mặc cảm mang tính tổ tông ?

Nay trước cái chết quá đau lòng của Thầy giáo Samuel Paty, chánh giới pháp đều cực lực lên án hồi giáo khủng bố . Cả phe Tả nữa nhưng với chừng mực nào đó . Như Ségolène Royal, cụu Tổng trưởng của TT Mitterrand, cụu ứng cử Tổng thống, lên án vụ giết Thầy giáo Samuel Paty với lời nhận xét «hành hung» (agression), không dám nói rỏ hành động đó là «cắt cổ» . Hành hung hay tấn công mà cái đầu của nạn nhơn lìa khỏi xác, được hung thủ để qua một bên và chụp hình đưa lên mạng ! Và cũng chính ông Tổng thống của bà ấy, ông  Mitterrand, năm 1981, vừa đắc cử, liền hợp thức hóa cho 600 000 dân đen, á rặp hồi giáo ở lậu ở Pháp, sau đó, cho vào quốc tịch pháp để ông đắc cử thêm một nhiệm kỳ 7 năm nữa . Nước Pháp ngày nay thừa hưởng cái di sản xhcn của ông .

Tổng trưởng Nội vụ Gerald Darmanin vừa ra lệnh đóng cửa một nhà thờ hồi giáo ở Bobigny, ngoại ô Đông-Bắc Paris vì có những tuyên truyền có tính xách động có lợi cho khủng bố . Ông cũng chỉ thị các lực lượng an ninh theo dỏi kiểm soát những người hồi giáo có thành tích bất hảo, và nhứt là hiện nay, cộng đồng tỵ nạn Tchétchène . Ông cũng đề nghị dẹp bỏ Tổ chức chống những người chống hồi giáo (CCIF= Collectif Contre l’Islamophobie en France) vì đây chỉ là một tổ chức trá hình của con ngựa Thành Troye mà thôi .

Tối thứ ba 20 /10 /2020, một cuộc biểu tình quan trọng của chánh giời tại thành phố Conflans Sainte Honorine để tưởng niệm Thầy giáo Samuel Paty bị kẻ khủng bố hồi giáo thảm  sát . Từ hôm chủ nhựt tới nay, các thành phố lớn như Marseille, Toulouse, Bordeaux, Lyon, Strasbourg, Paris, nghĩa là cả nước Pháp, dân chúng xuống đường đông nghẹt bày tỏ lòng câm thù khủng bố hồi giáo, lên án mọi hành động khủng bố, bày tỏ lòng thương tiếc nạn nhơn .

Trong không tới 2 tuần nữa là nhập học sau lể Các Thánh (toussaint), các thầy cô dạy môn văn, sử địa, luân lý và công dân, sẽ gặp lại học trò của mình . Một kỳ nhập học đặc biệt . Một cuộc gặp lại học sinh của mình trong một hoàn cảnh cũng vô cùng tế nhị .

Cả  thầy lẫn trò đều không ai có thể quên được đồng nghiệp của mình, thầy của mình, vừa bị cắt đầu ngay trước trường vì đã dạy môn «luân lý và công dân» mà bài học hôm ấy là «quyền tự do diển đạt»!

Những ngày tới đây sẽ quyết định có nên tiếp tục làm nảy nở tinh thần thảo luận và phê bình ở trẻ con, truyền lại những hiểu biết là một phần tạo thành nền văn hóa của chúng ta hay không ?

Nguyễn thị Cỏ May

Xe cháo huyết của bà xẩm đó nằm trên vỉa hè phía đối diện với rạp hát
Casino Đakao, gần trụ đèn xanh đèn đỏ. Thành ra khi đi về hướng Gia
Định, gặp đèn đỏ, ngừng xe lại là thấy nó ngay ở bên tay mặt.

Hồi mới “giải phóng”, còn chút đỉnh tiền, chiều đi làm về tôi hay tấp vô đó “làm” một tô cháo huyết có kèm theo một dĩa giò-cháo-quẩy cắt khoanh. Không biết có phải tại vì buổi trưa ăn không đủ no thành ra chiều nghe đói sớm hay sao, mà lúc nào tôi cũng thấy cháo huyết của bà xẩm đó thật là ngon ! Cháo nấu nhừ, huyết cắt vuông thành từng miếng vừa vặn nhỏ để được nằm gọn trong lòng cái muỗng sành. Múc một muỗng vừa có cháo vừa có huyết đưa lên môi thổi cho bớt nóng trước khi cho vào miệng, mà nghe thơm phức làm chảy nước miếng. Còn giò-cháo-quẩy cho vào cháo, dù đã được cắt khoanh, nhưng vẫn giử nguyên cái giòn của nó. Cái “béo” của giò-cháo-quẩy làm cho cái “bùi” của cháo càng thêm đậm đà, và cái “giòn” của giò-cháo-quẩy thì thật “ăn rơ” với cái mềm mềm cứng cứng của huyết. Ngon không chê được!

Bà xẩm gọi tôi bằng “thầy Hai”. Sau “giải phóng”, từ ngữ cũng đã được đổi thay – cho nó hạp với… tác phong cách mạng – không còn gọi “ông A, bà B” gì nữa. Không còn xưng hô “thầy X, cô Y” gì nữa. Mọi giai tầng xã hội đều được xóa bỏ, mọi chênh lệch tuổi tác hầu như được san bằng. Trong… “xã giao thường thức”, để gọi nhau, người ta chỉ còn dùng có hai từ “anh” và “chị”, vừa ngắn gọn lại vừa… bình đẳng nữa!
Thành ra thấy được xử dụng rất thoải mái và… xả láng ! (Một hôm, một thằng bé cỡ tuổi cháu tôi đã gọi tôi bằng “anh”… ngon lành ! Có lẽ trong lòng nó cũng khoái được trịch thượng như vậy. Bởi vì nó biết “thằng chả không làm gì mình được” ! Đổi đời… sướng ở chỗ đó!).

Vậy mà bà xẩm vẫn gọi tôi bằng “thầy Hai”, thản nhiên không ngượng nghịu gì hết ! Có lẽ tại thói quen. Cũng như tôi vẫn gọi bả bằng “thím xẩm” chớ không là… “chị xẩm” với tiếng “chị” rất… thời trang từ ngữ!

Mặc dù bây giờ người ta hay nghi ngờ, dè dặt, bà xẩm, đối với tôi, vẫn nói chuyện một cách thật tình cởi mở:
– Tôi nhớ hồi trước thím đâu có cái xe cháo huyết này.

– Thầy Hai nói đúng đó. Hồi trước là cái tiệm. Nó nằm sau lưng tôi nè. Hồi đó buôn bán khá lắm, thầy Hai à. Tiệm có bốn năm cái bàn lận.

– Tôi biết mà. Hồi đó, lâu lâu tôi có chở vợ con lại đây ăn. Tôi ở bên Gia Định, gần xịt hè.

– Ủa ! Mà hồi đó thầy làm việc ở đâu vậy ?

– Tôi làm trong ngân hàng ở Chợ Cũ. Lái xe đi về trên đường này nên mới biết tiệm của thím đó chớ.

– Giải phóng rồi thầy cũng còn làm việc ở sở cũ hả ?

– Đâu có ! Mấy ổng đổi tôi xuống làm việc ở nhà máy ve chai Khánh Hội.

– Cha… Xa quá há ! Đạp xe chắc mệt hả thầy Hai ? Bây giờ ai cũng đi xe đạp hết trọi.

– Rồi cũng quen hà. Ủa ? Mà tại sao thím dẹp tiệm đi ?

– Thời buổi khó khăn mà thầy Hai. Giữ chi cái tiệm cho họ để ý. Làm ăn nhỏ nhỏ thôi. Như thiên hạ vậy mà.

– Rồi mấy đứa con thím đâu ? Tôi nhớ hồi đó trong tiệm có mấy đứa…

– Đi hết rồi. Đi trước giải phóng.

– Sao thím không đi ?

– Thầy Hai nghĩ coi. Tôi già rồi. Không biết tiếng, không biết chữ. Đi đâu ? Còn mồ mả chồng tôi, mồ mả ông già bà già ở đây mà đi đâu ? Còn thầy ? Sao thầy không đi ?

– Tôi kẹt !

Lâu lâu ăn cháo huyết của bà xẩm được một thời gian thì Nhà Nước đổi tiền. Tôi… trở tay không kịp. Vậy là kẹt cứng. Có khi cả tháng không dư được một đồng. Lấy gì ăn cháo huyết ? Để tránh… thấy hàng cháo huyết, mới đầu tôi thay đổi lộ trình. Tôi
đi ngã cầu sắt, vòng qua chợ Bà Chiểu, xa hơn, hôi hơn (vì đi ngang chợ) và mệt hơn. Được mấy tuần, tôi bỗng nảy ra một sáng kiến (Nhà Nước đã chẳng dạy: “Ta phải luôn luôn phát huy sáng kiến” à ?). Đó là vẫn đạp xe theo lộ trình cũ. Nhưng khi đến cách đèn xanh đèn đỏ độ vài chục thước, tôi rà thắng, mắt nhìn đèn ở đằng xa. Nếu là đèn đỏ, tôi bóp thắng ngừng ngay, đợi. Nếu là đèn xanh, tôi cắm đầu phóng nhanh đi tuốt. Thật là… thích thú. Tôi phục… tôi quá chừng !

Chiều hôm đó, đi làm về, mặc dù bụng đói meo, tôi vẫn áp dụng sáng kiến “canh đèn để vọt” kể trên. Nhưng không hiểu sao đèn đang xanh bỗng bật đỏ ngang không qua đèn vàng, khi tôi chỉ còn cách nó có vài thước. Nếu tôi… nhắm mắt chạy luôn, chắc cũng không sao. Đằng này, “bản năng” của một người công dân tốt trong tôi… bóp thắng. Xe đạp lết bánh một khúc rồi ngừng ngay trước xe cháo huyết !

Tôi chống chân chờ, mắt nhìn đèn đâm đâm. Bỗng tôi nghe tiếng bà xẩm, giọng niềm nở:
– Thầy Hai ! Thầy Hai à ! Trời ơi sao đâu mất vậy ? Vô ăn cháo đi !

Tôi làm bộ giật mình rồi nhìn về phía bả, mỉm cười cho… lấy có:
– Thím mạnh hả ?

Giọng của bà xẩm trở nên ân cần:
– Vô ăn cháo đi thầy Hai. Lâu quá mà…

– Tôi không có tiền ! (Tôi đã nói như vậy – dám nói như vậy – một cách thẳng thừng và không chút ngượng nghịu !).

– Không có sao ! Vô ăn đi ! Chừng nào trả cũng được. Mình quen mà… Thầy Hai !

Tôi lại nhìn đèn đỏ. Sao nó không xanh cho rồi, để tôi có cớ mà hối hả đạp đi, tránh được cái mùi thơm hấp dẫn của cháo huyết và tránh được lời mời rất thân tình của bà xẩm. Đèn vẫn đỏ ! Như… cố tình đỏ lâu để tôi có thời gian “đấu tranh tư tưởng”: một bên là “cái đói”, kéo thêm “cái thèm”, còn một bên là “cái xấu hổ” của một người chưa quen ăn chịu.

Tiếng bà xẩm vang lên:
– Thầy Hai đừng ngại mà… Vô ăn đi rồi mai mốt trả. Không có sao!
Lần này, “cái đói” cộng thêm “cái thèm” đã thắng. Tôi nuốt nước miếng bước xuống xe đạp thì đèn bật xanh. Nhưng trễ rồi. Thằng người hạ cấp trong tôi không còn đếm xỉa gì đến đèn xanh đèn đỏ. Nó chỉ còn thấy có tô cháo huyết ! Nó dẫn xe đạp lên lề khóa xe cẩn thận rồi nó bước lại ngồi lên ghế đẩu trước mặt bà xẩm. Nó còn mỉm cười chào bả một cách rất tự nhiên, không có vẻ gì của một người sắp sửa ăn chịu. Bà xẩm hỏi:
– Sao lâu quá không thấy thầy Hai vậy ?

Nó trả lời… gọn ơ:
– Tôi mắc về dưới tỉnh.

– Bà con ở dưới cũng mạnh hết hả ?

– Dạ, mạnh.

Bà xẩm múc cháo, rắc tiêu, rồi đẩy tô cháo đến trước mặt nó:
– Thầy Hai cứ ăn đi. Chừng nào có tiền trả cũng được, đừng lo !
Nó nuốt nước miếng, cầm muỗng múc cháo lên đổ cháo xuống cho mau nguội mà mắt sáng rỡ, mũi hít từng hơi mùi thơm mời mọc.

Giọng bà xẩm ôn tồn:
– Thời buổi bây giờ, đâu phải ai cũng còn tiền đâu thầy Hai. Hồi
trước, làm ăn dễ, có đồng ra đồng vô. Bây giờ, càng ngày càng khó khăn, ai cũng chăm bẵm hết.

Ngừng một chút rồi tiếp:
– Chỗ quen biết, tôi nói thiệt. Thầy Hai cứ tới ăn tự nhiên, đừng
ngại. Chừng nào thầy Hai trả cũng được hết. Mình với nhau mà… Phải thông cảm với nhau chớ ! Thầy Hai hiểu tôi không ?

Đến đây, bỗng thằng người hạ cấp trong tôi biến đâu mất ! Để lại tôi ngượng nghịu cúi đầu nhìn tô cháo, chỉ nói lí-nhí được có mấy tiếng: “Cám ơn thím. Dạ…”, rồi nín thinh. Tô cháo trước mắt tôi bỗng như to hơn, đầy hơn, đậm đà hơn… Bởi vì tôi thấy nó phải như vậy mới tương xứng với lòng tốt của bà xẩm. Và lần này, tôi có cảm tưởng như tôi ăn tô cháo đó chẳng bao giờ cho hết !

Tôi cúi đầu húp được vài muỗng thì bà xẩm đẩy tới một dĩa
giò-cháo-quẩy. Tôi vội xua tay:
– Không ! Không ! Tôi không ăn giò-cháo-quẩy đâu thím !

– Không phải đâu. Đây là tôi cho thầy Hai mà ! Không tính tiền !
Tôi ngước lên nhìn bà xẩm, dò xét. Bả nhìn tôi, hiền hòa, gật đầu nhè nhẹ như để nói “Thiệt mà ! Ăn đi !”. Miếng cháo tôi đang nuốt bỗng nghe như bị nghẹn ngang ở cổ họng, làm tôi ứa nước mắt… Tôi không dám nhìn bà xẩm nữa. Tôi nhìn tôi đang cúi đầu húp từng muỗng cháo, trịnh trọng như trong đời tôi lần đầu tiên tôi được ăn món này, món cháo huyết đậm tình người của bà xẩm Đakao…

TIỂU TỬ

Sưu tập của Đinh Văn Tuyên (K1)

ĐIỂU TÁNG và ĐỂU TÁNG

(Trần Trung Chính)

Tôi thi đậu vào lớp đệ thất niên khóa 1961 -1962, vào thời điểm ấy, các giáo sư phụ trách bộ môn Sử Địa thường sử dụng sách của Ông Bà Giáo Sư Tăng Xuân An. Ngoài các tài liệu giảng dạy có tính cách giáo khoa,  Ông Bà Giáo Sư Tăng Xuân An luôn luôn soạn thêm các Bài Đọc Thêm  để giúp các học sinh mở rộng kiến thức phổ thông.

Khi học về xứ Tây Tạng, danh xưng Nóc Nhà Của Thế Giới được Ông Bà Giáo Sư Tăng Xuân An cho biết vì 2 lý do:

1.- Cao Nguyên Pamir của xứ Tây Tạng cao trên 5,000 mét cho nên nhiệt độ luôn luôn lạnh và có tuyết quanh năm

2.- Cao Nguyên Pamir là nguồn gốc của đa số các con sông lớn của Á Châu, vì có lớp tuyết tích lũy lâu năm nên khi mùa hạ, lớp tuyết trên cùng tan chảy và cung cấp nguồn nước tự nhiên cho các con sông. Thí dụ sông Cửu Long (Mekong River ) dài trên 5,000 km là một con sông quan trọng ảnh hưởng đến sinh hoạt đời sống của dân chúng các nước Trung Hoa, Lào, Thái Lan và Việt Nam.

Trong Bài Đọc Thêm của xứ Tây Tạng, tôi đặc biệt chú ý đến bài viết có tựa đề ĐIỂU TÁNG. Gần 60 năm đã trôi qua, tôi chỉ nhớ những nét chinh (dĩ nhiên chi tiết và thứ tự bị đảo lộn nếu so với bài viết chính gốc). Ông Bà Giáo Sư Tăng Xuân An mô tả một đám táng của người Tây Tạng:

Người chết được khiêng trên một chiếc cáng không có hòm quách chi cả, thân nhân và bạn bè đi theo sau thành một đoàn người hướng tới “nghĩa địa”. Đặc biệt là “nghĩa địa” không có đào hố chôn và không có bia mộ. Từ xa người ta thấy có rất nhiều con chim kên kên đứng chờ sẵn, cũng như có một số con từ trên núi cao bay xuống “nghĩa địa”. Tới trước con chim kên kên đầu đàn, những người khiêng cáng dừng lại và đặt cáng xuống đất, người trưởng tộc của dòng họ rút dao găm rạch ngực của xác chết, moi ra quả tim của người chết đưa cho con chim kên kên đầu đàn.

Đợi cho con chim kên kên đầu đàn ăn trái tim xong, tất cả họ hàng bạn bè thân tộc với người chết mới quay về làng. Có lẽ quen với  thói tục như vậy nên đám chim kên kên không có chen lấn đánh nhau rỉa thịt xác chết như các phim quay các thú rừng hoang dã bên Phi Châu khi đám kên kên ăn thịt những con nai hay ngựa vằn mà chúng ta thấy trong các films của National Geographic.

Ông Bà Giáo Sư Tăng Xuân An giải thích người dân Tây Tạng chọn giải pháp  ĐIỂU TÁNG (để cho chim kên kên ăn thân xác của người chết)  vì:

1.- Nếu đem xác chết bỏ vào hang động thì trời quá lạnh nên thân xác vẫn còn nguyên không bị hủy diệt.

2.- Đất đai cần cho người sống nên không có chuyện lấy đất làm nghĩa địa như các dân tộc khác (Người Tây Tạng cần đất đai để cỏ mọc nhằm nuôi trâu YAK  lấy sữa và làm cream cũng như đất đai để trồng cây lương thực).

3.- Người sống rất cần than củi để sưởi ấm và nấu ăn nên không bao giờ sử dụng than củi để hỏa thiêu xác chết (hỏa thiêu là một sự phí phạm nghiêm trọng nếu không muốn nói là bị cấm).

Điểu táng Tây Tạng

Theo các nhà động vật vật học, loài kên kên có 2 loại chính:

• Loại thứ nhấtdanh xưng tiếng Anh là VULTURE = a large bird related to eagles and hawks , that eats the remain of dead animal . Loại thứ nhất này có kích thước rộng 80 cm, dài  cỡ 75 cm.

• Loại thứ haidanh xưng tiếng Anh là CONDOR =  a large vulture with a bar head and neck, found in the Andes Mountains (ở Nam Mỹ châu) and in California.

Cuối năm 2019, Tổ Chức Bảo Vệ Các Động Vật Hoang Dã báo động Loài Kên Kên có nguy cơ bị diệt chủng vì người ta đã tìm ra có từ hàng trăm đến hàng nghìn con chim Kên Kên bị sát hại hàng loạt. (bị sát hại bằng thuốc độc)

Lý do: ở châu Phi, bọn săn bắn lậu tê giác và săn voi buôc phải đầu độc các con chim Kên Kên vì chúng chỉ lấy sừng tê giác và ngà voi, bọn săn lậu này sẽ bị bắt nếu cảnh sát thấy hàng đàn kên kên bay rợp trời ở một cánh rừng nào đó.

Ôi vận mệnh các con chim kên kên đi đôi với vận mệnh của  loài tê giác và vận mệnh của loài voi. Oan nghiệt thay!

Tuy nhiên giống như câu chuyện TÁI ÔNG THẤT MÃ,  loài kên kên có danh xưng tiếng Anh là CONDOR đã tái sinh tại đát nước Hoa Kỳ sau tháng 3/2020 vì qua đám tang của George Floyd chúng ta thấy tất cả các đảng viên Đảng Dân Chủ biến thành các con kên kên CONDOR đúng như từ điển WEBSTER đã định nghĩa = eats the remains of dead people. Có điều hơi khác với những con chim Kên Kên chính gốc, tôi gọi những đảng viên Đảng Dân Chủ như Pelosi, như Joe Biden, như Adam Shiff là bọn ĐỂU vì:

1/ Những con chim Kên Kên chính thống không biết QUỲ trong khi bọn ĐỂU phải quỳ tại mọi nơi và mọi lúc để kiếm phiếu.

2/ Những con chim Kên Kên chính thống không quàng khăn mừng đám cưới đi dự đám tang.

3/ Những con chim Kên Kên chính thống ăn xác chết của mọi sinh vật không phân biệt giai cấp hay chủng loại địa vị lúc sinh thời, trong khi bọn ĐÊU trước khi “ăn xác chết” đã làm lễ phong thánh cho một tên tôi phạm có tiền án xấu.

4/ Những con chim Kên Kên chính thống ăn xác chết không tẩm liệm, trong khi bọn ĐỂU trước khi “ăn xác chết’ phải đi mua cái hòm giá 12,000 dollars và kéo cái hòm với xe ngựa tứ mã (chứ không thèm đi trên xe limousine đen như dân thường). Tôi chọn một phần tiêu đề của bài viết này là ĐỂU TÁNG với ngụ ý đám tang George Floyd do bọn ĐỂU cầm đầu Đảng Dân Chủ cử hành.

Đó là nói bọn ĐỂU về mặt hình thức, còn về mặt nội dung thì sao?

Trái khoáy số một: giương cao khẩu hiệu  BLACK  LIVE MATTER  (Sinh mạng người da đen mới quan trọng), thế còn sinh mạng của khác chủng tộc khác thì ra sao?

Trái khoáy số 2:  tự tâng bốc là biểu tình ôn hòa là quyền được hiến pháp bảo vệ, nhưng những nhà lập quốc (founders) không ghi trong hiến pháp là người biểu tình được quyền đập phá cửa tiệm xông vào bên trong lấy hàng hóa rồi đốt tiệm…

Trái khoáy số 3: tự cho mình có quyền phá bỏ các tượng đài mang tính chất lịch sử, ngăn trở nhân viên công lực thi hành nhiệm vụ, đòi hỏi giải thể lực lượng Cảnh Sát.

Trái khoáy số 4: phá hoại tài sản của Liên Bang, thí dụ đốt phá ở Tòa Án tại tiểu bang Washington  và tiểu bang Oregon, chính phủ Liên Bang vãn hồi trật tự thì bọn ĐỂU kiện chính phủ Liên Bang về chuyện chính phủ Liên Bang vi hiến

Trái khoáy sô 5: đòi hỏi quyền phá thai trên chiêu bài quyền tự do chọn lựa của người phụ nữ, thế còn quyền được sống của các thai nhi để ở đâu? Anh (chị) có quyền tự do nhưng không được xâm phạm vào quyền tự do của người khác. Điển hình là trên Freeway anh được tự do chạy trên lane của anh thôi, anh xẹt qua xẹt lại trên các lanes khác thì sẽ bỏ mạng ngay.

Trái khoáy số 6:  năm 1920, phong trào tự do tình dục được lan tràn, trường hợp phá thai gia tăng nhiều vì khoa học chưa tiến bộ trong chương trình kiểm soát sinh đẻ cho nên hệ quả của phong trào tự do tình dục là trẻ con được sinh ra không có ai nuôi nấng giáo dục và dân chúng bị bệnh giang mai, bệnh lậu hoành hành… Xã hội Liên Sô tổn thất nghiêm trọng khiến Lenin buộc phải chấm dứt phong trào tự do tình dục vào năm 1923.  Bây giờ, 100 năm sau người ta có phương tiện và sự hiểu biết để tránh được mang thai, vậy tại sao cứ phải đòi hỏi phụ nữ được quyền phá thai bất cứ lúc nào họ muốn?

Trái khoáy số 7: bọn ĐỂU mưu toan sửa đổi Hiến Pháp để phá bỏ hệ thống cử tri đoàn mà kết quả phải dựa trên phổ thông đầu phiếu.

Trái khoáy số 8: bọn ĐỂU đòi hỏi lập thêm tiểu bang thứ 51 (là vùng WASHINGTON  D.C.) để chúng chiếm đa số trong Thương Nghị Viện. (51 tiểu bang thì sẽ phải có 102 nghị sĩ)

Trái khoáy số 9: bọn ĐẺU mưu toan đưa con số 9 vị thẩm phán Tối Cao Pháp Viện lên 15 vị vì tỷ lệ hiện nay là 6-3 với một số vị còn trẻ nên tỷ lệ nghiêng về phía Bảo Thủ. (nếu đưa lên 15 vi thẩm phán thì phe Cấp Tiến mới có cơ hội cân bằng)

 Trái khoáy số 10: Căn bản của nền tư pháp là tính chất “bất hồi tố” , vậy mà bọn ĐỂU mưu toan làm luật để chính phủ liên bang phải bồi thường cho người da đen bị làm “nô lệ” trong quá khứ. Luật này nếu có, là một “sự hồi tố” vô lý vì từ 1865, không còn người da đen bị làm “nô lệ” và cũng không có người da trắng nào “sở hữu nô lệ”.

(Người viết chỉ đề cập đến 10 trái khuáy của bọn ĐỂU mà không hề đề cập đến những vấn đề khác như chiến tranh thương mại, như biến đổi khí hậu, hay hoặc tiền tệ và thị trường chứng khoáy v.v… vì đó là những vấn đề lớn ảnh hưởng đến nhiều quốc gia: những vấn đề lớn đó đã có những chuyên gia và nhiều nhà bình luận lão thành đề cập đến rồi.

10 trái khoáy mà người viết nêu ra chỉ là những vấn đề của nước Mỹ, giải quyết những vấn nạn của nội tình nước Mỹ trước thì mới có thể thực hiện mục tiêu MAKE AMERICAN GREAT AGAIN như Tổng Thống Donald Trump đã nêu ra. Vì vậy cuộc bầu cử vào ngày 3 tháng 11 năm 2020 là tối ư quan trọng. Câu chuyện không còn đặt vào cá nhân Tổng Thống Trump mà phải hiểu là câu chuyện giữa ÁNH SÁNG và BÓNG TỐI: dù chúng ta có yêu mến Tổng  Thống Trump nhiều thế nào đi nữa, ông cũng không thể làm Tổng Thống Hoa Kỳ tới 3-4 nhiệm kỳ được, nhưng chúng ta phải sử dụng lá phiếu để quét sạch bọn ĐỂU ra khỏi chính trường giúp cho những người tài giỏi và đức độ có cơ hội phục vụ đất nước một cách chính trực và công bằng để chính thể và cơ cấu chính trị của Hoa Kỳ luôn luôn là ngọn đuốc cho các quốc gia khác noi theo.

Thái độ thù hằn, bất hợp tác và phá thối của Đảng Dân Chủ đã xảy ra trước khi ông Donald Trump nhậm chức Tổng Thống vào ngày 20 tháng giêng năm 2017 khiến cá nhân người viết thay đổi suy nghĩ: trước kia theo thói quen và tài liệu giáo khoa cho rằng Hành Pháp là một Đảng chính trị thì Lập Pháp là một Đảng khác để coi như “cân bằng quyền lực”, nhưng đó là khi người ta còn giữ nguyên tắc hòa hợp để đem phúc lợi cho người dân và đem sự hưng thịnh và hùng cường cho đất nước. Chớ còn  từ năm 2017 đến giờ,  bọn ĐỂU mới chỉ nắm đa số ở Hạ Nghị Viện mà đã làm Hành Pháp của Tổng Thống Trump gặp biết bao trở ngại.

Do đó 4 năm sắp tới cử tri của Hoa Kỳ cần giúp Hành Pháp  Donald Trump “clear” đống rác rưởi tại chính trường Hoa Kỳ bằng cách không những bầu cho Tổng Thống Trump đắc cử thêm một nhiệm kỳ nữa, mà phải bầu cho tất cả đảng viên Cộng Hòa vào các chức vụ dân cử như Thương Nghị Sĩ, Dân Biểu, Hội Đồng thành phố, quận hạt, Thống Đốc…

Người Mỹ nổi tiếng với “ tính thực tế”,  nhưng  người Việt chúng ta lại hiểu lờ mờ về  “tính thực tế” của người Mỹ, đó là “ ta hãy làm được những gì mà ta có thể làm, đừng cố gắng làm những gì mà ta thích”.

Người viết xin nêu ra những SUY NGẪM VỀ CUỘC ĐỜI  (không biết tên của tác giả) làm nổi bật “tính thực tế” như sau:

◘ Không YÊU vẫn sống – Không ĂN mới chết

◘ Thất TÌNH vẫn sống – Thất NGHIỆP mới chết

◘ Thiếu TÌNH vẫn sống – Thiếu TIỀN mới chết

◘ Cô ĐƠN vẫn sống – COVID  mới chết

Trong khi đó vào năm 1960, nữ văn sĩ hiện sinh của Pháp là FRANCOISE SAGAN  còn “sống sượng” hơn khi cho rằng: Dẫu biết rằng sự giàu có không ngăn cản được đau khổ, nhưng tôi thích khóc trong chiếc JAGUARD hơn là cười trong chiếc xe buýt.

San José ngày 20 tháng 10 năm 2020

Trần Trung Chính

BA TÔI VÀ TRẠI TÙ VĨNH PHÚ…

Lê Xuân Mỹ

Vượt qua bao nhiêu cửa ải khó khăn, thủ tục nhiêu khê cuối cùng chúng tôi mới cầm được tờ giấy ra thăm ba tại trại cải tạo Tân Lập, Vĩnh Phú.

Tháng 2 năm 1979, hai mẹ con ra Hà nội bằng xe lửa. Sau khi hoàn tất mọi chuẩn bị sau cùng, chúng tôi cùng người gánh hàng thuê lên tàu chợ tuyến Cao Bằng Lạng Sơn để về ga Ấm Thượng. Hành lý mang theo là hai bao tải đồ ăn gồm lương khô, thực phẩm, thuốc men, áo quần…bất kỳ cái gì cũng cần thiết cho người đang “học tập” cải tạo. Năm 1978, tôi đã thăm được ba lần đầu tiên, đã biết trước địa điểm, lại háo hức mong gặp ba, chuyến đi lần này diễn ra suông sẻ nhanh chóng hơn trước rất nhiều.

Xuống ga Ấm Thượng, vượt qua gần 30 km đường bộ, 2 lần gọi đò qua những dòng sông nước chảy xiết, cuối cùng chúng tôi cũng đến được nhà khách K2 Tân Lập Vĩnh Phú vào lúc nửa đêm. Chuyến đi vất vả nhưng mẹ chịu đựng gian khổ và khoẻ hơn tôi tưởng tượng rất nhiều. Nghĩ đến lúc gặp lại ba vào ngày mai, hai mẹ con suốt đêm thao thức không ngủ được. Nằm bó gối ở một góc phòng, trong tiếng ễnh ương rên rĩ, tôi nhìn ra bên ngoài từ khe hở của vách tre lá của nhà khách ở một vùng đất gần biên giới Việt Hoa xa xôi, và cảm nhận cái nỗi thê lương của những tháng ngày mà ba tôi, người sĩ quan tù cải tạo, đã và đang trải qua.

Tiếp chúng tôi là một tay công an khá lớn tuổi với khuôn mặt rất hình sự. Tôi đưa giấy tờ, trình bày lý do, và xin phép được gặp ba. Gã cầm giấy tờ đi vào bên trong. Độ khoảng 15 phút, gã đi ra vẫn với khuôn mặt khó đăm đăm. Gã nói: Rất tiếc không thể để hai người gặp tù nhân này được. Ông nhà đang bị kỷ luật vì vi phạm nội quy trại. Hai người có thể để thức ăn và đồ dùng lại chúng tôi sẽ chuyển cho ông. Mẹ tôi bắt đầu khóc lóc và năn nỉ. Gã một mực cương quyết lắc đầu. Mẹ tôi càng lúc càng khóc to hơn.

Càng bị từ chối, nỗi uất ức càng lớn, bà bắt đầu nằm lăn ra sàn đất. Vừa la vừa lết, vừa khóc vừa hét. Gã công an lúng túng không biết xử lý cách nào. Những người đến thăm nuôi và cả những cán bộ của các bàn bên cạnh đều hướng về phiá chúng tôi. Tình hình căng thẳng đến tai cấp chỉ huy trại. Một sĩ quan công an bước vào. Hai người thầm thì nhỏ to gì đó. Cuối cùng viên sĩ quan đến gặp chúng tôi, dịu dọng.

Thật ra chúng tôi rất muốn giúp bà nhưng quả thật hiện nay ông nhà đang bị kỹ luật bị giam ở ngoài trại cách đây rất xa. Thôi bà về đi. Tuần sau bà quay lại. Tôi sẽ cho bà gặp ưu tiên với thời gian gấp đôi bình thường. Còn bây giờ bà cứ để thức ăn và đồ dùng chúng tôi hứa sẽ đưa tận tay ông nhà, không thiếu một thứ gì.

Năn nỉ ỉ ôi cách mấy cùng không lay chuyển tên cán bộ quản giáo, tôi nghĩ chắc là hết cách. Chắc phải ở lại Hà Nội thêm một tuần. Nhìn khuôn mặt có vẽ hiền lành của viên sĩ quan công an, tôi nghĩ gã có vẻ thiệt tình. Tôi nói nhỏ với mẹ, mình vê thôi, ba bị kỷ luật. có xin cũng không được. Chịu khó về Hà Nội ngủ lây lất. Tuần sau lên lại hy vọng họ giữ lời hứa cho gặp được ba lâu hơn.

Trong khi quay lại bàn tiếp tân để làm thủ tục đưa thức ăn và đồ dùng cho ba, bỗng dưng tôi thấy một ánh mắt hơi khác lạ của một tù nhân làm nhiệm vụ đem nước chè xanh cho những người đến thăm nuôi. Để ấm nước xuống bàn, người này đi chầm chậm về phiá chòi vệ sinh sau khi ngoái lại nhìn tôi, đôi mắt nhấp nháy kỳ lạ. Tôi xin phép gã cán bộ công an đi vệ sinh.

Bước vội vào phía trong vừa kịp thấy dáng khòm khòm của người tù nhân bước ra. Tôi bước vào, nhìn quanh cái chòi tiêu, tiểu được xây tạm bợ bằng lá tranh với cánh cửa tre nửa kín nửa hở. Tôi ngồi xuống và nhìn quanh vách tre lá. Tôi có linh cảm hình như người tù nhân muốn cho tôi biết một điều gì đó. Tôi cố nhìn thật kỹ. Quả đúng như linh cảm, trên góc đòn tre phía trái của cầu tiêu, tôi thấy một mảnh giấy nhỏ, trên đó viết nguệch ngoạc một dòng chữ: “Ông Điềm bệnh nặng.”

Hoảng hốt tôi vội chạy ngược vào phòng tiếp tân. Dằn cơn xúc động tôi kéo mẹ ra góc phòng báo tin. Mẹ bình tĩnh và khôn ngoan hơn tôi tưởng rất nhiều. Bà quay trở lại bàn tiếp tân và nói: Xin cán bộ cho tôi ở lại đây đợi chồng tôi về chứ bây giờ vừa đi vừa về Hà Nội cũng mất hai ngày. Gã cán bộ nói láo trơn tru: Ông bị biệt giam ở nơi rất xa, phải tuần sau chúng tôi mới đưa ông nhà ra găp bà được.

Đến lúc này nỗi uất ức trong lòng mẹ tôi bùng nổ, bà khóc và la hét to hơn: “Mấy ông nói láo, tôi biết chồng tôi đau nặng, đồ sát nhân, sao không cho chúng tôi gặp. Các ông có còn là con người không?”

Đến lúc này thì mẹ tôi không còn biết sợ là gì nữa, Tất cả những oán hận chất chứa trong lòng bao lâu này được dịp thoát ra, không ai có thể ngăn được. Cả phòng khách của K2 bắt đầu nhốn nháo, ồn ào. Nhiều người bu quanh mẹ tôi lúc này đang nằm lăn lộn dưới sàn đất cứng ngắt. Gã cán bộ chạy vào trong và đi ra cùng với viên sĩ quan lúc nãy. Gã dịu giọng nói với chúng tôi: Xin bà bình tỉnh Mời bà và anh vào trong, chúng tôi sẽ giải quyết. Nói xong gã ra lệnh cho hai tay công an dìu mẹ tôi vào căn phòng phiá trong. Có lẽ không muốn những người thăm nuôi khác biết chuyện.

Căn phòng sạch sẽ hơn phòng bên ngoài nhiều. Viên sĩ quan công an nói: Bây giờ tôi xin nói thật về tình trạng của ông nhà. Thật ra ông đang bệnh và chúng tôi đang tích cực chữa chạy cho ông. Nay bà đã biết, tôi sẽ thu xếp cho bà vào gặp ông. Ông nhà đang nằm ở bệnh xá, tôi sẽ cho người dẫn ông bà đi. Xin ông bà đợi một lát. Nói xong gã bước ra, nói nhỏ gì đó với công an trực.

Gã công an bước đi thật nhanh. Khoảng 40 hay 50 phút gì đó gã trở về, bước đi gấp gáp, hấp tấp. Lại thì thầm to nhỏ với viên chỉ huy. Tôi linh cảm có chuyện không hay. Lần này viên sĩ quan trầm giọng: Thưa bà, chúng tôi vừa mới nhận được tin, mặc dù chúng tôi đã tận tình chữa trị, nhưng vì sức yếu, ông nhà vừa mất cách đây 5 phút. Chúng tôi xin chia buồn với bà. Chúng tôi sẽ đưa bà đi gặp ông lần cuối cùng.

Nghe tin dữ, mẹ tôi như điên cuồng. Bà nằm lăn ra đất. Vừa khóc vừa la. Không từ nào mà bà không đem ra. Không nhân vật nào bà không réo tên chửi. Vừa chửi vừa khóc, khóc đến khan cả giọng. Mồ hôi quyện với đất đỏ dính đầy áo quần, mặt mũi. Hết khóc rồi bắt đầu cười ngây dại. Tôi ôm mẹ không nói được nên lời. Nỗi đau quá lớn làm thần kinh tôi như tê liệt. Ôm mẹ với trái tim nhói đau như kim châm và mẹ ngất đi.

Khoảng 15 phút sau, chúng tôi được dẫn di gặp ba. Nơi ba nằm là một căn nhà nhỏ đơn sơ gọi là bệnh xá nằm sâu trong K2 cách nhà khách khoảng 30 phút đi bộ. Ba nằm trên một giường tre, thân hình gầy guộc, khuôn mặt ốm nhom như bộ xương khô. Hàm râu lổm chổm có lẽ được cắt ngắn một cách vội vàng không dài thòn như lần đầu tôi gặp.

Hình như đã hết nước mắt, mẹ không khóc yên lặng ngồi bệt xuống đất vói tay ôm lấy ba. Tôi ngồi xuống phiá bên kia. Hai mẹ con ôm choàng lấy ba. Vẫn còn hơi ấm của một cơ thể vừa mới qua đời. Mẹ vuốt mắt ba. Mắt trừng trừng nhìn ba. Hình như tôi thấy trong mắt mẹ màu đỏ của máu. Sẽ không bao giờ tôi quên được cái hình ảnh của ba và mẹ tôi trong bệnh xá trại K2 Tân Lập hôm đó.. Mẹ không khóc nhưng lại ngất thêm một lần nữa khi tôi định kéo mẹ đứng lên.

Sau này qua một người bạn tù của ba, lúc mẹ con tôi đến thăm trại, đang hấp hối nhưng ba tôi biết. Lúc đó ba đã rất yếu. Ba nói ba sẽ cố gắng sống để găp mẹ một lần và ba cố gắng húp được vài muỗng cháo trắng. Những muổng cháo trắng cuối cùng trước khi ra đi mãi mãi. Giá mà tay cán bộ có một chút tình người thì có lẽ mẹ cũng được gặp ba một lần sau chót. Chỉ cần một lần mà thôi, của một cuộc tình ba mươi mấy năm. Tôi biết ba đã không đành lòng ra đi. Đành lòng sao được hả ba, khi vượt hàng ngàn cây số từ nam ra bắc, chỉ còn cách một bước chân thôi mà mẹ không thể nói với ba những lời yêu thương sau chót, để được nghe một lời trăn trối sau cùng. Tức tưởi và uất hận lắm ba. Mà thôi ba ơi. Cứ yên lòng ra đi rồi có ngày mẹ, ba và chúng con sẽ lại gặp nhau một nơi nào đó, trên thiên đàng. Chúng ta sẽ lại có những ngày tháng hạnh phúc bên nhau như thuở nào.

Để xoa dịu mẹ con chúng tôi, lần đầu tiên K2 có tổ chức một đám ma tù nhân tương đối đàng hoàng. Từ trước, đã có rất nhiều tù nhân chết ở đây. Toàn bộ được bó vào các manh chiếu mây tre rách rưới và được chon vùi sơ sài trong các mảnh đất trống bên trong trại. Ba có lẽ là người đầu tiên đưọc ưu tiên có hòm làm bằng gỗ ván thông dù rất mỏng dính. Chôn theo với ba là mấy bộ đồ rách bươm. Cũng có 4 người tù khiêng quan tài. Phía trước và phía sau có 4 công an đi cùng. Cũng có ly hương là cái chén ăn cơm cũ kỹ. Tôi cầm bài vị là một bức ảnh căn cước nhỏ xíu của ba còn sót lại trong trại. Mẹ đi sau quan tài. Đoàn đưa tang gồm 10 người lặng lẽ đi về phía một đồi trọc xa xa, phiá ngoài hàng rào trại K2. Trên đường đi, tôi để ý thấy có những gò đất với rất nhiều ngôi mộ vô danh.

Nơi chôn ba là một ngọn đồi, chỉ có một cây đa thật to. Những người tù đào vội một lớp đất không sâu lắm, hòm được đặt xuống và lấp lại. Thế là xong. Ba tôi, một sĩ quan cảnh sát miền nam thua cuộc, cuối đời nằm ở đây, một vùng đất gần tận cùng biên giới Việt Hoa. Một mình, cô đơn, lạnh lẽo. Mẹ không còn nước mắt để khóc. Suốt buổi lễ cứ nhìn trừng trừng. Một khuôn mặt tưởng như vô hồn, nhưng tràn đầy oán hận. Một nỗi hận đến vô cùng. Tôi cắn chặt môi đến tươm máu. Thôi ba ơi, hãy yên nghỉ tạm nơi đây, con sẽ quay trở lại một ngày không xa.

Trước khi trở về, tôi cẩn thận ghi dấu vị trí ngôi mộ với một chữ thập ghép bằng hai nhánh tre và khắc tên ba trên gốc cây to trước mộ.

Hai năm sau, thương ba nằm một mình hiu quạnh, mẹ con tôi trở ra lại trại Tân Lập cùng với một người đảo mộ thuê từ Hà Nội. Không xin được giấy phép bốc mộ, nửa đêm chúng tôi đã lén lút đào chui và trải qua những giờ phút gian truân, nguy hiểm. Cuối cùng chúng tôi cũng đem ba về nằm bên cạnh ôn mệ trong mảnh đất phía sau nhà, dưới chân núi Ngự Bình Huế.

Từ khi đem được ba về nằm ấm cúng bên cạnh những người thân yêu, cuộc sống của gia đình tôi từng bước thay đổi và trở nên tốt đẹp hơn. Có quá nhiều cái tình cờ, may mắn mà dù không muốn tin, tôi cũng phải tin có sự che chở của ba, có sự sắp đặt của ơn trên. Và nhờ đó gia đình mẹ và 9 anh em chúng tôi vượt qua được những ngày tháng khó khăn, tủi nhục, đen tối để đến cuối năm 1998 toàn bộ gia đình đoàn tụ trên miền đất thật xa quê nhà nhưng tự do này.

Là những người cuối cùng trong đại gia đình qua Mỹ theo diện đoàn tụ, vợ chồng chúng tôi cùng 3 con nhỏ về sống tại thành phố nhỏ Tulsa thuộc tiểu bang Oklahoma. Vào cuối năm 1998, khi chúng tôi mới đến cư ngụ, Tulsa là một thành phố hiền hoà nhưng cũng thật buồn và trầm lắng. Người Việt không nhiều, nhưng may mắn cũng có một vài chợ Việt Nam, một vài quán ăn người Việt, không ngon lắm nhưng cũng làm vơi đi nỗi nhớ nhà của những đứa con mới vừa lưu lạc.

Lúc vừa mới đến, thấy gia đình 5 người chưa có công việc làm, mấy người bạn đề nghị chúng tôi đi xin housing và chế độ trợ giúp cho người low income. Vào thời đó ở cái thành phố đất rộng người ít này, việc xin trợ cấp của chính phủ tương đối dể dàng. Ai cũng khuyên vì với tuổi đời gần 50, một vợ và 3 con còn nhỏ, tội gì phải đi làm cho vất vả, ở nhà của chính phủ, con cái có nhà nước lo, sáng kéo nhau ra quán cafe, chiều tập trung tại một nơi nào đó cùng với bạn bè, xem đánh cờ và ngồi tám chuyện ngày xưa. Vừa nhàn, vừa có tiền tội gì phải vất vả mưu sinh. Đâu phải ai cũng có điều kiện để xin được trợ cấp như gia đình tôi đâu.

Nhưng đó không phải là con đường của tôi sẽ đi. Đứa con của một sĩ quan tù cải tạo chết ở biên giới Việt Hoa ngày nào sẽ không thể sống như thế. Thế là, sau thời gian đầu chuẩn bị cho những việc cần thiết, lấy bằng lái xe, ở tạm nhà người em gái, chúng tôi bắt đầu cho một cuộc sống mới trên một miền đất xa lạ này.

Vợ tôi xin vào làm phụ bếp trong một nhà hàng Việt Nam. Tôi và đứa con đầu nhờ có bằng TOEFL nên đăng ký đi học đại học trở lại. Ngoài giờ học, cháu đi làm thêm công việc phục vụ nhà hàng, tôi nhờ có chút tay nghề sửa máy tính và tivi, xin vào làm technician cho hãng bán máy móc điện tử COMPUSA. Hai con nhỏ đi học ở trường gần nhà.

Tiền lương không cao lắm, nhưng với vật giá không đắt đỏ và con người hiền hoà của một thành phố nơi nhà thờ nhiều hơn nhà dân này, chúng tôi đã có những bước khởi đầu hội nhập không quá đỗi khó khăn. Và quan trọng là tôi được đoàn tụ với mẹ, các em, và cùng với gia đình riêng, chúng tôi đã sống không giàu có, nhưng lương thiện, đầy đủ và tự do..

Có quá nhiều điều để kể về những ngày tháng trên một miền đất không phải là nơi tôi sinh ra này, hy vọng sẽ có trong một bài viết khác, ở đây tôi chỉ muốn nói đến những mối nhân duyên mà ông trời đã sắp đặt liên quan đến câu chuyện của ba tôi, người sĩ quan tù cải tạo chết tại trại K2 Tân Lập Vĩnh Phú tháng Hai năm 1979.

Cuộc sống ở Tulsa phải nói là rất dể chịu và an bình. Với sự tằn tiện và chịu thương chịu khó, chúng tôi cũng mua trả góp được một căn nhà nhỏ, tạm đủ cho một gia đình 5 người, những ngày tháng an bình và hạnh phúc.

Nhưng rồi năm 2000, sau khi lấy lại bằng đại học, tôi xin được việc làm tại KLA-TENCOR ở San Jose, Ca. Nghe tôi định di chuyển về San Jose, bạn bè, người thân ai cũng bàn ra. Thứ nhất tôi đang sống an nhàn, mọi việc ồn định, lên San Jose, tuy lương cao hơn, nhưng nhà cửa, cuộc sống đắt đỏ, lạ lẫm, chắc chắn sẽ khó khăn vất vả hơn nhiều. Làm lại từ đầu, có trụ nổi không hay lại khăn gói trở về như một số người ở bên này.

Nhưng, với tôi, quan trọng không phải là đồng lương cao thấp, đường đi dễ dàng hay vất vả, bằng phẳng hay gập ghềnh, mà là một công việc phù hợp với cái kiến thức và cái khả năng được đào tạo của mình, trong một ngành nghề mình yêu thích. Thế là gia đình nhỏ, 5 người chúng tôi một lần nữa khăn gói đi về một thành phố xa lạ hơn, một nơi được xem như đắt đỏ vào bậc nhất nước Mỹ để kiếm sống.

Cho đến bây giờ trải qua gần 20 năm, với biết bao thăng trầm, thời gian, với tôi, thời gian ở San Jose vẫn là một quãng đời đáng sống. Có nhiều điều để nhớ lại, nhưng trong phạm vi bài viết, tôi muốn nhắc đến, chính là cái duyên, cái tình cờ sắp đặt của thượng đế, của định mệnh khi chính tại miền đất này, tôi đã gặp lại hình bóng của người cha thương yêu.

Đầu năm 2001, khi tôi đang làm tại KLA-TENCOR, lúc đó nhà cửa rất là hot. Tôi tìm mãi mới thuê được căn nhà 4 phòng ngủ. Giá thuê không hề rẻ, 1800USD một tháng. Trả tiền nhà rất vất vả khó khăn, mất toi ½ số tiền lương hàng tháng. Chúng tôi quyết định tìm người cho share lại bớt một phòng. Đúng lúc có một technician mới vào làm trong dây chuyền của tôi mới được tuyển vào làm việc, cần nơi ở. Thế là thoả thuận về ở chung. Vừa tiện đi làm chung xe, vừa sẽ chia tổn phí, tiện lợi đôi bề.

Ở một thời gian, làm chung với nhau cả năm, trong một dịp tình cờ khi nhờ ông bạn share phòng cắt tóc giùm, qua cuộc nói chuyện, phát hiện ra ông bạn cùng nhà mấy lâu nay cũng là một sĩ quan từng đi “học tập cải tạo”.

– Anh đi tù ở đâu?

– Tân Lập, Vĩnh Phú

– K mấy?

– K2. Biết ông Điềm không?

– Biết quá đi chứ.

Thế đó. Quá bất ngờ hơn, khi người share phòng bấy lâu lại chính là người đã đưa cho tôi mảnh giấy báo tin ba tôi đau nặng tại phòng thăm nuôi K2 trại cải tạo Tân Lập ngày nào.

Không thể nói hết sự kỳ diệu của định mệnh, khi sau 22 năm ngày mất, một sĩ quan tù binh cải tạo gặp lại người con của một bạn tù trên một đất nước quá xa vùng đất biên giới xa xôi. Không diệu kỳ sao được, khi trong hàng triệu người Việt lưu lạc, có mặt trên hàng chục quốc gia, sống trên hơn 50 tiểu bang của Hoa Kỳ, tôi gặp lại đúng một người duy nhất đã đút cho ba tôi những muỗng cháo trắng cuối cùng trước lúc lâm chung. Người đã sống với ba trong những tháng ngày bi thảm đó. Một trong 4 người bạn tù khiêng cha tôi về miền đất lạnh

Từ xưng anh, từ đó tôi gọi là chú, chú L. Hai chú cháu có những đêm thức trắng để kể chuyện về ba tôi.

Chú là người báo cho ba tôi biết hai mẹ con chúng tôi đang đợi chờ mỏi mòn tại phòng thăm nuôi. Duy nhất, chú là người bên ba để chứng kiến những giọt nước mắt cuối cùng tức tưởi của một người đang hấp hối. Chú là người duy nhất nhìn thấy cặp mắt mong đợi mỏi mòn của ba. Dù chỉ gần nhau trong gang tấc, trước khi ra đi vẫn không thể nhìn nhau một lời sau cuối.

Cám ơn chú L. Người bạn tù của ba tôi, ân nhân không bao giờ quên được của tôi. Sau khi nghỉ hưu, chú về ở với con gái nghe đâu ở tiểu bang Minnesota xa xôi. Chưa một lần chúng tôi gặp lại nhau. Nhưng dù ở bất cứ nơi đâu, cháu cũng cầu mong chú và những người thân yêu thật nhiều may mắn và bình an.

Và tôi tin rằng ở một nơi nào đó thật xa xôi, ba vẫn luôn dõi theo và che chở cho gia đình chú cũng như cho mẹ con chúng tôi. Nếu có một kiếp sau, con vẫn sẽ là con của ba, người tù cải tạo chết ở miền đất biên giới Việt Trung, ngày 10 tháng 2 năm 1979.

LÊ XUÂN MỸ

TRẮC NGHIỆM “IQ” –  Nguyễn Tường Tuấn

Qua điện thoại nói chuyện với vị cựu Giáo sư Đại học Khoa học, Sài Gòn, năm nay thầy cũng trên 80, nhưng rất tỉnh táo. Sự am hiểu của thầy về lịch sử thế giới, nhất là chính trị nước Mỹ, đủ làm cho nhiều công dân Hoa Kỳ phải ngả mũ kính phục.

Chúng tôi đặt câu hỏi: – Thầy nghĩ sao, nếu Joe Biden thắng trong ngày 3/11/20?

Câu trả lời ngắn gọn:

– Nếu thế thì đúng là dân Mỹ “NGU” cả bầy!

Shock! Chúng ta, may mắn được ở trên quê hương giầu đẹp mang tên Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ, nghĩ gì? Thầy có quá lời chăng? Thời gian gần ngày bầu cử Tổng thống 3/11/20, có quá nhiều chuyện xẩy ra trên chính trường Mỹ! Cứ xem như ngày 3/11/20 công dân Hoa Kỳ sẽ trải qua cuộc thi trắc nghiệm về chỉ số thông minh (Intelligence quotien – IQ) của mình trên lá phiếu, và cả thế giới sẽ nhìn vào kết quả để đánh giá sự thông minh của chúng ta!

Xin các cử tri người Việt cẩn thận.

 I. CHUYỆN NGẠC NHIÊN THÁNG 10.

 Trong những năm bầu cử Tổng thống Hoa Kỳ vào tháng 11, bao giờ tháng 10 trước đó cũng xẩy ra nhiều thay đổi, biến chuyển cả tốt lẫn xấu, người Mỹ gọi là “October surprise“. Những điều ngạc nhiên này có thể đến từ một hoặc cả hai đảng tranh cử, đến từ đảng cầm quyền hay đảng đối lập. Mỗi bên sẽ tung ra những đòn chí tử để dành chiến thắng, và tháng 10 trước ngày bầu cử một vài tuần là thời gian để đưa ra tuyệt chiêu. Tháng 10 năm nay điều gì xẩy ra? Cử tri chúng ta phải tỉnh táo như thế nào để vượt qua kỳ thi trắc nghiệm IQ với nhiều cạm bẫy?

* Thẩm phán Amy Coney Barrett. Tổng thống Donald Trump đề cử bà Thẩm phán Amy Coney Barrett (ACB) thay thế vị trí cố Thẩm phán Ginsburg, có thể xem là một ngạc nhiên và bất ngờ của tháng 10/20. Qua phiên điều trần trước Uỷ ban Tư pháp, Thượng viện, bà ACB đã chứng minh cho thế giới thấy sự thông tuệ, kinh nghiệm chuyên môn, và bản lĩnh của mình. Người khó tính đến mấy, cũng phải công nhận là bà vượt qua mọi tiêu chuẩn mong muốn (overqualify). Nhưng đảng Dân chủ lại rất sợ điều này! Không cần người thông minh, họ chỉ thích một Thẩm phán TCPV “bù nhìn” nhắm mắt bỏ phiếu cho những chương trình đảng Dân chủ theo đuổi, nghe có giống lũ quan toà cộng sản tại Việt Nam không?

Nếu được phê chuẩn, theo thiển ý đến 99% chúng ta sẽ có tân Thẩm phán Tối cao Pháp viện Amy Coney Barrett trước ngày 3/11/20, vì đảng Cộng hoà hiện chiếm đa số tại Thượng viện, đủ số phiếu đề cử.

Trong tuyệt vọng, đảng Dân chủ đã đưa ra nhiều lập luận ngớ ngẩn, đánh lừa những cử tri thiếu hiểu biết với hy vọng nhóm người này sẽ liên lạc với văn phòng Thượng nghị sĩ tại tiểu bang nơi cư trú, yêu cầu bỏ phiếu bác bỏ việc chấp thuận bà ACB. Chuyện này sẽ không đem lại kết quả! Xem truyền hình, ai cũng thấy một mình Thẩm phán ACB đã vững vàng trước sự tấn công vũ bão của các TNS Dân chủ. Vị Thẩm phán 48 tuổi, như một “Sư tử” điềm đạm, đối đầu các lĩnh tụ chính trị già hơn mình vài chục năm, tấn công mọi phía như bầy “Linh cẩu” (Hayena) đói khát! Không cần tài liệu để trước mặt, bình tĩnh, không nổi nóng, bà đã dậy cho những TNS này bài công dân giáo dục vỡ lòng! “Tòa án không được lập ra để giải quyết mọi vấn đề hoặc thay đổi những sai trái trong đời sống xã hội của chúng ta … các quyết định chính sách và phán quyết có giá trị của chính phủ phải do các đơn vị chính trị soạn thảo, và người Thẩm phán TCPV sẽ làm hết sức mình để ‘đạt được kết quả cần thiết theo luật’ bất kể sở thích riêng tư của mình. (Courts are not designed to solve every problem or right every wrong in our public life,” that “the policy decisions and value judgments of government must be made by the political branches” and that she has done her utmost to “reach the result required by the law,” whatever her preferences might be). Ngớ ngẩn nhất là các TNS đảng Dân chủ muốn đưa vào TCPV một Thẩm phán có cùng một suy nghĩ chính trị với mình. Đó không phải là vai trò và nhiệm vụ của Thẩm phán! Không phân biệt được nhiệm vụ khác biệt giữa lập pháp và tư pháp, thế mà các vị dân cử đảng Dân chủ ngồi đến hai ba chục năm nơi Quốc hội thật là phép lạ!

Từ bao nhiêu năm nay, đảng Dân chủ đã coi thường sự thông minh của cử tri chúng ta. Đối với họ, nếu là người da đen, không bầu cho Joe Biden, không phải là người da đen! Chính trị gia “chuyên nghiệp” của đảng Dân chủ quan niệm, cứ bỏ phiếu cho tôi, và tôi sẽ giúp bạn hưởng trợ cấp xã hội suốt đời. Bảo hiểm sức khoẻ đầy đủ, không phải đóng một xu nào, dù là di dân bất hợp pháp. Vào đại học miễn phí. Phá thai không tốn tiền ..v.v. Đáng tiếc, nhiều người đã bán rẻ tương lai tươi sáng của bản thân và gia đình, chỉ để đánh đổi tiện nghi nhất thời! No free lunch in America!

Tổng thống Donald Trump đã công khai tuyên bố trong những cuộc vận động tranh cử mới đây tại Florida, và Pennsylvania: “Ngày nào tôi còn làm Tổng thống, phúc lợi an sinh xã hội của dân chúng sẽ không bao giờ bị cắt giảm“. Nghe rõ chưa các cụ tị nạn?

Nếu bỏ phiếu cho Joe Biden, IQ của bạn đúng là có vấn đề! Hoặc khối óc còn mải mê ngủ đông!

 * Joe Biden & Hunter Biden. Ngạc nhiên thứ hai trong tháng 10, phải dành riêng cho đảng Dân chủ và ứng cử viên Tổng thống Joe Biden. Mặc dù được giới truyền thông, báo chí thiên tả xúm vào ủng hộ, đưa lên tận mây với những con số thăm dò (poll) lúc nào cũng hơn Tổng thống Donald Trump trên dưới 10 điểm!

Nếu bạn là người có IQ trung bình! Hãy so sánh những buổi vận động tranh cử của Tổng thống Donald Trump với 10,000 đến  20,000 người tham dự, và những con số thăm dò đám báo chí, truyền hình đưa ra sẽ biết sự khác biệt rõ ràng giữa NGƯỜI và SỐ. Con số có cao đến mấy cũng chỉ là con số, không ai biết họ tìm hiểu, thống kê như thế nào? Nếu các nhà thăm dò, tìm hiểu nơi tiểu bang xanh (Dân chủ) thì Biden hơn điểm là cái chắc. Họ có đếm những người được gọi qua điện thoại để thăm dò, không muốn tham dự không? Tỷ lệ xác xuất ra sao, người trả lời thăm dò có thể nói dối làm sao biết được? Chính nhân viên trong ban vận động tranh cử của Joe Biden cũng tin rằng sự khác biệt rất khít khao, không như truyền hình thông báo. Đòn tâm lý chiến cuối cùng của Dân chủ chỉ biết dựa vào những con số thăm dò, có thế thôi sao?

Nhưng với đám đông tụ tập trong những buổi vận động tranh cử của Tổng thống Donald Trump thì đếm được. Mọi người phải ghi danh, có thể phải qua thử nghiệm “China virus”, chắc chắn nhân viên an ninh, bảo vệ sẽ biết rõ số người tham dự. Tin vào NGƯỜI THAM DỰ hay SỐ THĂM DÒ, sẽ là câu trả lời cho chỉ số thông minh của mình.

Sự ngạc nhiên thứ hai, đến trong tháng 10 là câu chuyện 3 chiếc máy vi tính đưa vào tiệm The Mac Shop tại Delaware, sửa chữa vào ngày 12/4/19. Theo luật pháp, sau 90 ngày không trả tiền và cũng không đến lấy, chiếc laptop sẽ đương nhiên thuộc quyền sở hữu của tiệm. Ông John Paul Mac Isaac, chủ tiệm theo đúng luật đã tìm thấy trong bộ nhớ của máy có nhiều hình ảnh về chuyện phòng the của người lớn, tài tử chính không ai khác hơn là cậu quý tử Hunter Biden, con của cựu Phó Tổng thống Joe Biden. Chuyện đó không quan trọng, nhưng những e-Mail còn lưu trữ trong máy mới là chính. Những e-Mail liên quan đến thương vụ làm ăn mờ ám giữa Hunter Biden và công ty dầu khí Burisma Holding tại Ukraine. Ông John Paul Mac Issac đã báo cho FBI và không quên làm bản sao trước khi FBI đến lấy máy! Sau 90 ngày, chiếc máy đương nhiên thuộc sở hữu của công ty do ông Issac làm chủ, và ông có toàn quyền xử dụng, kể cả việc sao chép trước khi đưa cho FBI. Theo John Paul Mac Issac, ông đã liên lạc với nhiều văn phòng các vị dân cử Quốc hội về sự việc này, nhưng không nhận được trả lời! Từ đó, ông tìm đến Luật sư Robert Costello, người làm việc trong văn phòng ông Rudy Giuliani, cựu Thị trưởng New York và cũng là Luật sư riêng của Tổng thống Donald Trump để giao nộp “của nợ”. Chắc chắn ông Rudy Giuliani và nhóm luật sư sẽ phải dành ra rất nhiều thời gian để tìm hiểu thật hư của những e-Mail trong máy của Hunter Biden. Rudy Giuliani là luật sư riêng của Tổng thống Donald Trump, không ăn lương của chính phủ, và ông có bổn phận làm việc cho thân chủ mang tên Donald Trump. Khi đảng Dân chủ tố cáo ông Trump làm ăn với Nga, Ukraine, Luật sư Giuliani đã qua Ukraine để điều tra thêm về những cáo buộc này, chắc chắn ông dùng thời gian đó để xác nhận với chính quyền, Bộ tư pháp Ukraine về những e-Mails trong máy của Hunter Biden. Chúng ta có thể tin được một Luật sư kỳ cựu như ông Rudy Giulianai không đời nào lại để sơ hở pháp lý cho gia đình Joe Biden quật ngược lại. Nói rõ hơn là có thể tin tưởng khá chính xác về tài liệu!

Luật sư Rudy Giuliani sau đó cung cấp cho New York Post, tờ báo xuất bản đứng hàng thứ tư trên nước Mỹ, một số tin tức về những e-Mails trao đổi giữa Hunter Biden và ông Vadym Pozharskyi, Cố vấn Hội đồng Quản trị công ty Burisma, tại Ukraine. Trong đó, ông Vadym Pozharskyi cám ơn Hunter Biden đã giới thiệu ông ta với Phó Tổng thống Joe Biden. New York Post đã tung ra món quà ngạc nhiên tháng 10 khi chỉ còn hơn hai tuần nữa là đến ngày bầu cử 3/11/20.

Cậu quý tử Hunter Biden từng bị Hải Quân sa thải vì dính líu đến cần sa, ma tuý; không hề biết một chữ Ukraine, cũng chẳng có chút kinh nghiệm nào liên quan đến thương vụ dầu khí của Burisma Holding. Ấy thế mà hiên ngang ngồi trong Hội đồng Quản trị Burisma, lĩnh $50,000 USD một tháng, chỉ vì là con của Phó Tổng thống Joe Biden dưới thời Barrack Obama. Không biết csVN đã hướng dẫn cho các đồng chí, đồng rận Ukraine bài học “5 C” (con cháu các cụ cả) hồi nào?

Nếu không phải là Hunter Biden, thay vào là một ai đó trong gia đình Donald Trump, chắc nước Mỹ đã nổ tung từ mấy ngày nay rồi. CNN, MSMBC, NBC, ABC, CBS và phóng viên các báo The New York Times, Washington Post ..v.v. Sẽ bu quanh Toà Bạch Cung 24/7 để trực tiếp truyền hình. Cụ bà 80 tuổi Nancy Pelosi sẽ hiên ngang ôm Tu chính án số 25, run rẩy vào tái chiếm toà nhà tượng trưng cho uy quyền nước Mỹ. Những người chống Trump, sẽ lập luận: Đúng là bọn Cộng hoà, chỉ lợi dụng để chống phá Joe Biden, chúng “ngu” đến nỗi bắt Joe Biden chịu trách nhiệm cho thằng con Hunter Biden. Ai làm, người ấy chịu! Bình tĩnh các bạn Dân chủ nhé! Trước khi đọc tiếp, đừng quên đã nhiều lần ứng cử viên Joe Biden tuyên bố không biết chút gì về việc làm của cậu con cả. Khổ một nỗi, những e-Mail mới khám phá trong laptop của Hunter Biden lại nói khác.

Điện thư tiết lộ, văn phòng Public relation, Blue Star Strategies là đơn vị thu xếp cuộc gập gỡ giữa nhân viên Hội đồng Quản trị Burisma với chính quyền Barrack Obama tại Toà Bạch Cung. Sau buổi tiếp xúc đó, Phó Tổng thống Joe Biden dẫn đầu đoàn ngoại giao Hoa Kỳ đến thăm Ukraine, và cậu Hunter Biden cùng tham dự, lúc đó quý tử đã là thành viên trong Hội đồng Quản trị. 

Trong e-Mail ông Vadym Pozharskyi, Cố vấn của Burisma, gửi cho Hunter Biden và cộng sự viên của anh ta là Devon Archer, viết rõ “mục tiêu” chính của Burisma là tạo mối giao thiệp vững chắc với chính quyền Hoa Kỳ, và mong mỏi sự trợ giúp của nội các Barrack Obama với những thương vụ liên quan đến Burisma …. Họ mong chính phủ Mỹ dùng áp lực bắt chính quyền Ukraine phải chấm dứt toàn bộ điều tra về những sai phạm, tham nhũng của Burisma tại Ukraine.

Trong e-Mail ngày 2/12/2015, Blue Star Strategies cho Burisma biết sẽ có buổi họp tại Toà Bạch Cung, tuyên bố về chuyến viếng thăm Ukraine của Phó Tổng thống Joe Biden, lịch trình chuyến đi đính kèm một số điểm quan trọng Joe Biden sẽ thảo luận với chính quyền Ukraine.

Hunter Biden đã giúp Blue Star Strategies tiếp xúc nhanh chóng và kết quả với Toà bạch Cung. Một ngày sau khi đến Ukraine, Phó Tổng thống Joe Biden đọc bài diễn văn tố cáo tình trạng tham nhũng tệ hại tại Ukraine. Mục tiêu chính ông Joe Biden sẽ đốn hạ trong chuyến đi này là Công tố viên Viktor Shokin, ông này đang thay mặt chính phủ Ukraine điều tra những vi phạm của Burisma.

Đời thuở nhà ai, Phó tổng thống Hoa Kỳ đến Ukraine và đòi hỏi chính phủ nơi đó phải sa thải vị Công tố viên của mình? Chẳng một quốc gia văn minh nào làm và chấp nhận điều đó cả! Công pháp quốc tế và thể diện quốc gia để đâu? (Tucker Carlson Reveals New Email In Hunter Biden-Burisma Scandal | The Political Conservative.html).

Một năm sau khi rời nhiệm vụ Phó Tổng thống, trong một cuộc nói chuyện tại trụ sở “Council on Foreign Relations” tại Thủ đô Hoa Thịnh Đốn (Washington D.C), ông Joe Biden đã vui vẻ kể về thành tích bất hảo của mình. Nhớ lại chuyến đi Kyiv vào cuối năm 2015, cựu PTT Joe Biden đã nói với Tổng thống Petro Poroshenko, Ukraine, “Ông phải tống cổ tên Công tố viên, hay là số tiền viện trợ $1 tỷ USD sẽ bị hoãn lại. Tôi nhìn thẳng vào mặt ông ta, và nói: Tôi sẽ rời nơi đây trong 6 tiếng đồng hồ, nếu tên Công tố viên chưa bị đuổi, anh sẽ không nhận được tiền. Thằng chó đ… đó bị tống cổ” (https://www.buzzfeednews.com/article/miriamelder/joe-biden-ukraine-hunter). Bạn đọc vào đường link trên sẽ nghe trực tiếp vị đương kim ứng cử viên Tổng thống ăn nói không khác gì đàn em của “Bố già Mafia”. Tổng thống Ukraine có đúng 6 tiếng đồng hồ để quyết định. Bằng chứng rõ ràng, chính đương sự tự thú!

Căn cứ theo những e-Mails, Phó Tổng thống Joe Biden phụ trách các chương trình đối ngoại, nên gia đình con cái đã nhận những hợp đồng béo bở. Hunter Biden chưa bao giờ làm bất cứ việc gì liên quan đến ngành dầu mỏ, nhưng công ty dầu khí Burisma vẫn vui vẻ cúng mỗi tháng $50,000 USD lương. Anh của Hunter, nhận hợp đồng xây dựng trị giá $1 tỷ USD tại Iraq. Tham nhũng, lợi dụng quyền thế, xung đột lợi ích, của đương kim ứng cử viên Tổng thống Joe Biden, khiến những vụ án tham nhũng của bọn cán bộ vc trở thành trò trẻ con!

Từ Ukrain qua Trung cộng, Hunter Biden nhận thù lao môi giới $10 triệu USD và hợp đồng kinh doanh trị giá $1.5 tỷ USD. Lý thú hơn cả, Joe Biden đòi hỏi cậu quý tử phải chia đôi lợi nhuận cho “Bố già”, một trong những e-Mails do chính Hunter Biden viết cho người thân tiết lộ điều này! Qua những chi tiết trên, chúng ta sẽ thấy con người thật của ứng cử viên Joe Biden. Ăn chia tiền bất chính với con trai!

Có một số đông bạn đọc chưa biết những chi tiết này, lý do dễ hiểu: Truyền thông thiên tả như CNN, MSNBC … hoặc các hệ thống mạng xã hội từ chối đăng những thông tin bất lợi cho Joe Biden trong những ngày cận kề bầu cử. Theo Newsbusters, CNN và ABC trong hai ngày Thứ tư 14/10 và Thứ năm 15/10 hoàn toàn không có một tin tức nào tường thuật. NBC giới thiệu trong 45 giây. CBS 4 phút 28 giây. Và MSNBC 4 phút 34 giây. Twitter kiểm duyệt và không cho đăng bài báo của New York Post, họ còn xoá luôn cả thông tin trên tài khoản của cô Phát ngôn viên Toà Bạch Cung Kayleigh McEnany nếu đề cập đến sự kiện này! Tổng thống Donald Trump cũng không thoát! Chỉ có truyền hình Fox News là thông tin cập nhật đầy đủ. Facebook không chịu thua, tất cả những tin tức bất lợi cho chiến dịch tranh cử của Joe Biden đều bị “kiểm duyệt”. Lấy cớ là nguồn tin cần kiểm soát lại xem đúng hay sai! Trong khi đó, tin bất lợi cho Tổng thống Trump thì đăng ngay, không cần biết đúng hay sai. Sự thiên vị rõ ràng, ai đó còn tin vào CNN … cần phải gập bác sĩ thần kinh để kiểm soát lại khả năng “nhận thức” của mình.

Theo bản tin của truyền hình CNBC một trong những hệ thống chống Tổng thống Donald Trump, cho biết, trong gần hai năm, từ tháng 5/17 đến tháng 3/19, Uỷ ban Điều tra đặc biệt về những liên quan của Nga với chiến dịch tranh cử Tổng thống Donald Trump của Công tố viên Robert Mueller, tốn gần $32 triệu USD đến từ tiền thuế của chúng ta, và không tìm ra được một bằng chứng nào cả! Hãy xem, lần này Luật sư Rudy Giuliani và báo New York Post với đầy đủ bằng chứng sẽ giúp IQ của dân Mỹ thay đổi đến đâu? (https://www.cnbc.com/2019/08/02/robert-muellers-russia-probe-cost-nearly-32-million-in-total-doj.html).

Hôm nay, Chủ nhật 18/10 còn đúng 16 ngày nữa là dân chúng Hoa Kỳ sẽ thi trắc nghiệm và chứng minh cho toàn thế giới chúng ta là một dân tộc “thông minh”. Uỷ ban An ninh Nội địa (Homeland Committee) của Thượng viện đã chính thức yêu cầu FBI trả lời về câu chuyện Biden Hunter. Hạ viện cũng mở phiên điều trần, hỏi tội Facebook và Twitter …

Luật sư Rudy Giuliani cũng công khai cho biết, ông chỉ mới giao cho New York Post khoảng hơn 5% toàn bộ e-Mail tìm được trong máy của Hunter Biden! Còn nhiều thâm cung bí sử sẽ được công bố trong những ngày sắp đến!

Bạn sẽ chọn lựa giữa ánh sáng hay bóng tối? Chọn một Tổng thống “Nói là làm” hay một “Bố già” Mafia chính trị? Nước Mỹ đi về đâu sau ngày 3/11? Tất cả nằm nơi lá phiếu của chúng ta.

Nguyễn Tường Tuấn

Cái chết bí ẩn của nhà vật lý hàng đầu thế giới .

Cuộc thương chiến Mỹ – Trung được cho chỉ là phần nổi, đằng sau đó là cuộc chiến công nghệ, khi các tập đoàn Trung Quốc đều bị Tổng thống Donald Trump “sờ gáy”, từ Huawei, Tik tok… Việc Trung Quốc tập trung 1.000 nhà khoa học tài năng người Hoa ở Mỹ và không tiếc tiền thâu tóm các doanh nghiệp công nghệ bản địa, bị Nhà Trắng cho rằng đây là hành động trộm cắp công nghệ để tuồn về Trung Quốc.

Đỉnh điểm của cuộc chiến công nghệ là giám đốc tài chính Huawei bị bắt giữ, nhiều nhà khoa học bị điều tra và cái chết bí ẩn của chuyên gia vật lý nổi tiếng người Hoa Trương Thủ Thịnh.

Cuối tháng 12/2018, đúng vào hôm “Công chúa Huawei” Mạnh Vãn Chu bị bắt giữ tại Canada cũng xảy ra vụ việc Trương Thủ Thịnh (Shou Cheng Zhang), nhà vật lý người Mỹ gốc Hoa nổi tiếng là “Người Hoa gần với giải Nobel vật lý nhất”, đồng thời là nhà đầu tư mạo hiểm bất ngờ nhảy lầu tự sát tại Mỹ ở tuổi 55. Thông tin ông chết lại được công bố cùng ngày với việc Mạnh Vãn Chu bị bắt đã phủ bóng mây nghi vấn lên cái chết bất thường này.

15 tuổi đã học đại học

Ngày 6/12/2018, Trường Đại học Stanford và người thân của Trương Thủ Thịnh đều đã xác nhận tin ông qua đời. Người nhà ông nói trong một văn bản tuyên bố, Trương Thủ Thịnh đã bất ngờ qua đời hôm 1/12 sau một thời gian chống chọi với chứng trầm cảm.

Trương Thủ Thịnh sinh năm 1963 tại Thượng Hải, 15 tuổi đã vào học tại khoa Vật lý, Đại học Phục Đán; 17 tuổi được cử sang CHLB Đức học, cùng năm qua Mỹ học nghiên cứu sinh Tiến sĩ tại phân hiệu Stony Brook University trực thuộc Đại học bang New York; người trực tiếp hướng dẫn là Giáo sư Dương Chấn Ninh, người đã đoạt giải Nobel về Vật lý. Năm 1987 ông lấy được bằng Tiến sĩ, năm 1993 ông được Đại học Stanford mời giảng dạy tại khoa Vật lý, hai năm sau thì trở thành Giáo sư suốt đời của khoa này ở tuổi 32.

                Giáo sư Trương Thủ Thịnh. Ảnh: News.stanford.

Những thành tựu xuất sắc của Trương Thủ Thịnh về Vật lý Lượng tử đã đưa ông trở thành người nổi tiếng trên quốc tế, Năm 2007, Tạp chí “Science” của Mỹ coi thành quả nghiên cứu của ông và đồng nghiệp là một trong “10 thành tựu lớn mang tính đột phá quan trọng toàn cầu”. Đó là chứng minh được giả thiết về hạt fermion của nhà vật lý Ettore Majorana mà các nhà vật lý vất vả tìm kiếm trong suốt 80 năm trước đó. Trương Thủ Thịnh đã đặt tên cho loại hạt bí ẩn mà ông tìm thấy là “Hạt Thiên sứ”.

Trong sự nghiệp nghiên cứu khoa học của mình, Trương Thủ Thịnh đã được nhận tất cả các giải thưởng lớn về Vật lý, chỉ ngoại trừ giải Nobel. Trương Thủ Thịnh là Viện sỹ Viện Mỹ thuật và Khoa học Mỹ (American Academy of Arts and Sciences), Viện sỹ Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Mỹ (United States National Academy of Sciences, NAS), Viện sỹ quốc tịch nước ngoài Viện Khoa học Trung Quốc. Giáo sư Dương Chấn Ninh, người đã nhận giải Nobel Vật lý từng nhận xét về người học trò của ông: “Đối với cậu ấy, việc được nhận giải Nobel chỉ còn là vấn đề thời gian”.

Chính quyền chú ý

Những thành tựu của ông Trương Thủ Thịnh được chính phủ Trung Quốc chú ý. Năm 2009 ông được lựa chọn tham gia “Kế hoạch ngàn người” – tức kế hoạch du nhập nhân tài từ nước ngoài về của Trung Quốc. Ông được Đại học Thanh Hoa mời về làm đồng Chủ nhiệm Trung tâm nghiên cứu Khoa học và công nghệ Lượng tử, nhiều lần được các nhà lãnh đạo Trung Quốc tiếp và biểu dương. Tháng 1/2018, Trương Thủ Thịnh đã được trao Giải thưởng Khoa học kỹ thuật quốc gia năm 2017.

Giáo sư Trương Thủ Thịnh ra đi cùng ngày “Công chúa Huawei” bị bắt. Ảnh Box.

Năm 2012, phát biểu tại Diễn đàn thế kỷ của Đại học Thanh Hoa, Trương Thủ Thịnh nhớ lại chặng đường phát triển của ông: “Năm 2008, Trung Quốc bắt đầu thúc đẩy “Kế hoạch ngàn người”, cá nhân tôi rất vinh hạnh khi gặp được cơ hội như thế. Nhớ lại năm 1978, hồi đó bắt đầu khôi phục thi đại học, thực hiện Cải cách mở cửa; tôi chưa học Cao trung (tức Trung học Phổ thông) vẫn thử tham gia dự thi và đã đỗ ngay.

Sau đó, Trung Quốc bắt đầu cử lưu học sinh đi du học, tôi được chọn đào tạo dài hạn tại Đại học Berlin, Đức. Sau đó tôi giảng dạy tại Đại học Stanford, vẫn luôn nhớ đến sự phát triển của đất nước. Khi mà Trung Quốc cần dùng khoa học kỹ thuật để thúc đẩy phát triển thì “Kế hoạch ngàn người” được triển khai, đã cho tôi một cơ hội mới; sự giao lưu học thuật của tôi với các đồng nghiệp trong nước ngày càng rộng mở và dày hơn”.

Gần đây, “Kế hoạch ngàn người” của Trung Quốc gây nên sự chú ý và lo ngại của các giới quốc phòng, tình báo và học thuật Mỹ. Họ chỉ trích đây là bộ phận quan trọng trong nỗ lực của Trung Quốc nhằm chuyển nhượng, sao chép để cuối cùng đuổi kịp và vượt Mỹ về quân sự, công nghệ… Mục tiêu của họ là thúc đẩy việc di chuyển công nghệ và bản quyền sở hữu trí tuệ của Mỹ tới Trung Quốc một cách hợp pháp và cả phi pháp.

Năm 2013, Trương Thủ Thịnh và nhà Vật lý người Anh Stephen Hawking đã được trao Giải thưởng Vật lý cơ sở. Sau khi được nhận giải, ông đã phát biểu trên đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV): “Tôi cũng là người đặc biệt tán thành tư tưởng Giấc mộng Trung Hoa do Chủ tịch Tập Cận Bình đề ra”. Ông đã cho các phóng viên xem bức ảnh ông và một học giả trẻ người Trung Quốc chụp chung với Giáo sư Dương Chấn Ninh. Ông nói, 3 thế hệ học giả có bối cảnh và cuộc sống khác nhau, “nhưng chúng tôi đều có chung một giấc mộng”.

Trương Thủ Thịnh không nói rõ thêm “giấc mộng chung” đó là gì, nhưng mọi người đều hiểu đó chính là “Giấc mộng Trung Hoa”, thực hiện “phục hưng dân tộc Trung Hoa vĩ đại” mà lãnh đạo Trung Quốc tuyên bố. “Giấc mộng” đó bị các học giả phương Tây giải thích là “Chiến lược bí mật để Trung Quốc thay thế Mỹ bá chủ toàn cầu”.

Cũng năm 2013, Trương Thủ Thịnh và Cốc An Giai – một học trò của ông ở Đại học Stanford cùng nhau sáng lập ra quỹ đầu tư mang tên Danhua Capital. Công ty đầu tư mạo hiểm này đặt ở Silicon Valley, có số vốn ban đầu là 434,5 triệu USD, đầu tư cho hơn 100 công ty startup có tiềm năng nhất ở Mỹ, phần lớn trong các lĩnh vực nhạy cảm trí tuệ nhân tạo (AI), người máy, số liệu và blockchain.

Báo chí Trung Quốc công khai đưa tin, đứng sau quỹ Danhua Capital là Tập đoàn phát triển Trung Quan Thôn của Trung Quốc – một công ty quốc doanh được chính quyền thành phố Bắc Kinh tài trợ. Năm 2006, một Trung tâm sáng tạo Trung Quan Thôn – Silicon Valley diện tích 7 ngàn mét vuông đã được khánh thành tại thành phố Santa Clara, tiểu bang California.

Tiền vốn của quỹ ra đi, công nghệ tiên tiến của nước ngoài và nguồn nhân lực cao cấp được mang về. Theo Bloomberg, từ năm 2014 đến giữa năm 2018, Trung Quốc đã cho lập 1.171 pháp nhân đầu tư như vậy, với số vốn lên tới 5,9 ngàn tỉ nhân dân tệ, tương đương 858 tỉ đô la!

Xâm nhập và bị điều tra

Sự thâm nhập của Trung Quốc vào Silicon Valley đã khiến các giới ở Mỹ chú ý. Hồi tháng 6-2018, hãng Reuters đưa tin, hơn 20 công ty đầu tư mạo hiểm ở Silicon Valley đã có mối quan hệ mật thiết với các quỹ của chính phủ hoặc công ty quốc doanh của Trung Quốc.

Hồi tháng 11/2018, bản Báo cáo điều tra Khoản 301 cập nhật” của Văn phòng Đại diện thương mại Mỹ (USTR) nói, có chứng cứ cho thấy chính phủ Trung Quốc đã lợi dụng một loạt công ty đầu tư mạo hiểm (Venture Capital) ở Silicon Valley và một số trung tâm công nghệ để tạo thành một mạng lưới.

Đầu tư và các hoạt động liên quan của họ nhằm thúc đẩy thêm mục tiêu chính sách của chính phủ Trung Quốc trong giới doanh nhân. Báo cáo đã nêu đích danh tên Danhua Capital là một trong số các công ty lợi dụng đầu tư mạo hiểm để giúp chính phủ Trung Quốc có được các công nghệ mũi nhọn và bản quyền sở hữu trí tuệ liên quan của Mỹ.

      Cái chết của Giáo sư Trương Thủ Thịnh gây rúng động dư luận – Ảnh YT

Tiến sĩ Điền Nguyên, một bình luận viên thời sự người Hoa cho rằng, “Kế hoạch ngàn người” của Trung Quốc gắn kết các nhà khoa học gốc Hoa với Bắc Kinh, đương nhiên bị người Mỹ chú ý. Một ví dụ điển hình là Trung tâm Y học Tây Nam của Đại học University of Texas có ít nhất 4 giáo sư gốc Hoa tham gia “Kế hoạch ngàn người” đã bị điều tra, bị sa thải hoặc bị buộc từ chức.

Ông Điền Nguyên nói, Danhua Capital của Trương Thủ Thịnh bị chính phủ Mỹ điều tra, thậm chí “Báo cáo 301” còn trực tiếp điểm tên, nói quỹ đầu tư này là “lô cốt đầu cầu” của Trung Quốc ở Đại học Stanford và Silicon Valley, chuyên thu thập những công nghệ mà Trung Quốc đang cần. Ông nhấn mạnh, “Kế hoạch ngàn người” bị coi là sự xâm thực các nhà khoa học người Hoa ở nước ngoài; chỉ cần có tên trong “Kế hoạch ngàn người” là về cơ bản đã trở thành đối tượng điều tra hàng đầu của Cục điều tra Liên bang Mỹ (FBI).

Ông nói: “Chỉ cần người nào tham gia “Kế hoạch ngàn người” là về cơ bản đã đối mặt với áp lực từ hai phía: một là từ phía chính phủ Mỹ và một đến từ phía Trung Quốc. Họ biệt đãi anh và quyết không để anh không có sự báo đáp lại”. Cho đến nay, chưa phát hiện được bằng chứng cho thấy quỹ trên làm việc theo lệnh của chính quyền Bắc Kinh, song quy mô và hoạt động của các quỹ đầu tư của nhà nước Trung Quốc đã gây lo ngại cho các nhà hoạch định chính sách Mỹ.

Ví dụ, Quỹ Đầu tư công nghiệp vi mạch Trung Quốc, còn được gọi là Quỹ Lớn (Big Fund) có vốn khoảng 21 tỉ đô la, được phân bổ thêm 47 tỉ đô la nữa trong năm 2018, hoàn toàn có thể “nuốt trọn” những doanh nghiệp vi mạch khổng lồ của Mỹ không mấy khó khăn qua các hoạt động đầu tư cổ phiếu, mua bán và sáp nhập…

Chính vì thế, Mỹ đã âm thầm điều tra hoạt động của các quỹ đầu tư của Trung Quốc và tháng 8-2018 đã công bố báo cáo sơ bộ về cung cách và chính sách công nghệ của Trung Quốc, làm cơ sở để kiến nghị Quốc hội Mỹ sửa đổi luật đầu tư, tăng quyền hạn của Ủy ban Đầu tư nước ngoài (CFIUS), siết chặt việc xem xét các dự án đầu tư, mua bán sáp nhập có sự tham gia của các quỹ đầu tư Trung Quốc.

Sự kiện Quỹ Danhua Capital bị USTR nêu tên, cùng với việc thành viên chương trình Ngàn tài năng liên tục bị sa lưới pháp luật ở Mỹ có thể là những yếu tố đưa tới chứng trầm cảm của nhà khoa học tài năng Trương Thủ Thịnh. Dù sao cái chết của ông – cùng với vụ bắt Phó chủ tịch Huawei – cũng làm hé lộ phần nào góc tối trong cuộc đối đầu công nghệ giữa Trung Quốc và Mỹ, thường bị che khuất sau những tuyên bố ồn ào về tăng thuế, cấm vận…

Thực ra, cuộc thương chiến Mỹ-Trung không phải là chuyện thuế khóa, mà chính là công nghệ: cuộc chiến nhằm xác định vai trò thống trị về công nghệ, qua đó định hình toàn bộ nền kinh tế trong tương lai. Nhiều báo chí Trung Quốc khi đưa tin Trương Thủ Thịnh qua đời đều thống nhất nói là do “mắc chứng trầm cảm”; tuy nhiên trên các diễn đàn mạng xã hội ở bên trong Trung Quốc và hải ngoại lại lan truyền các thông tin khác hẳn.

Có tin nói ông Trương Thủ Thịnh do đầu tư thất bại, đã tự sát vì không chịu nổi trách nhiệm. Lại có tin nói do ông đang bị FBI điều tra. Nhiều người chú ý đến sự trùng hợp: hôm ông Trương Thủ Thịnh tự sát cũng chính là ngày bà Mạnh Vãn Chu – Phó chủ tịch, CFO (giám đốc tài chính) của Huawei bị bắt giữ tại Canada. Có nguồn tin nói, 1 ngày trước đó hai người còn tham dự hoạt động bên lề Hội nghị cấp cao G20 tại Buenos Aires.

Lại có tin nói, năm 2017, ông Trương Thủ Thịnh đã tiếp xúc với giới chức lãnh đạo Huawei tại Thâm Quyến để thương lượng chuyện hợp tác với nhau… Về vụ này, tin công khai trên báo chí cho biết, ngày 1-4-2017, trong thời gian tham dự Hội nghị cấp cao công nghệ tại Thâm Quyến, Trương Thủ Thịnh đã gặp gỡ Dư Thừa Đông, Chủ tịch Công ty Trung Đoan trực thuộc Tập đoàn Huawei. Vụ này được coi là hai bên bàn chuyện hợp tác chế tạo chip bán dẫn.

Đủ mọi tin đồn xung quanh Trương Thủ Thịnh chưa được xác nhận; có lẽ chúng sẽ mãi mãi trở thành điều bí ẩn không thể được làm sáng tỏ đi theo cái chết đột ngột của ông. Steven Kivelson, Giáo sư vật lý của ĐH Stanford, bày tỏ cái chết của Trương là một “mất mát không thể tưởng tượng”. Những nghiên cứu của ông về lượng tử được tạp chí Science xác định là một trong 10 thành tựu khoa học hàng đầu năm 2007. Ông cũng nhận nhiều giải thưởng vật lý, gồm Europhysics năm 2010, giải Oliver Buckley và giải Dirac năm 2012, cùng giải Vật lý Frontiers năm 2013.

Nguyễn Hoàng-T.T (Theo Forbes)

Chuyện tình thời chinh chiến: CHỊ NGUYỆT

(Tác giả Cửu Long: Viết theo lời kể của một H.O)

(Câu chuyện thật của người trong cuộc và những thương tâm cho những nhân vật chính.) 

Chị tên Nguyệt, lúc đó chị khoảng 13 tuổi, còn tôi khoảng 11. Theo lời người ta kể thì chị mồ côi cha mẹ được vợ chồng người hàng xóm đem về nuôi. Ông Bà Chín không có con nên họ xem chị như con cái trong nhà, cho chị đi học. Đổi lại, chị phải dọn dẹp nhà cửa và chăm sóc Ông Bà Chín. Chị học trên tôi hai lớp, tôi đệ thất, còn chị lớp đệ ngũ. Theo như chị kể lại, quê chị ở Tân Thành, Việt Cộng về chiếm làng, ba má chị mất tích chỉ hai ngày sau đó. Người cậu của chị phải dẫn cả gia đình chạy di tản ra quận lỵ nơi tôi ở. Họ dẫn chị theo nhưng không đủ điều kiên nuôi cả gia đình gần 10 người nên cho Ông Bà Chín làm con nuôi.

Nhà chị đối diện nhà tôi trên đường dẫn ra bờ sông Tiền Giang. Buổi sáng đầu tiên tôi gặp chị trong bộ bà ba đen cũ đã ngả màu phèn vàng úa và đôi dép đứt quai phải nối lại bằng giây kẽm. Chị đang quét nhà, từ trong ra ngoài thì bị bà Chín rầy, bảo phải quét từ ngoài vào trong. Bà giải thích quét ra là đẩy hết cái phước ra ngoài, phải quét vô để nhận được phước. Tôi thấy hai mắt chị long lanh nước mắt như muốn khóc nên vội chạy tới hỏi:
– Bộ mầy mới tới đây làm cho bà Chín hả?
Chị trả lời:
– Hông phải, tao là con nuôi của ba má Chín.
Tôi nói với chị:
– Tui tên Bình, nhà tui bên đó.
– Tao tên Nguyệt, mầy mấy tuổi?
– 11
– Tao 13, mầy phải gọi tao bằng chị.
– Ừ, chị Nguyệt hé.
Vậy là tôi làm quen được với chị từ đó. Năm chị học hết đệ tứ thì phải thôi học do Ông Chín bịnh nặng rồi qua đời, Bà Chín một mình không đủ điều kiên cho chị tiếp tục đi học. Mỗi ngày chị ra sạp vải ngoài chợ tiếp Bà Chín buôn bán. 

 Năm tôi 15 tuổi phải xa nhà lên tỉnh tiếp tục học thi tú tài một, rồi tú tài hai nên ít khi được gặp lại chị. Sau khi đậu tú tài hai chuẩn bị vào đại học thì nghe tin Bà Chín cũng vừa qua đời, bỏ lại ngôi nhà cũ nát vì không có người đàn ông chăm sóc. Lúc này tôi đang rảnh rang nên tình nguyện giúp chị sửa sang lại căn nhà của chị được thừa hưởng. Mỗi ngày trước khi chị ra sạp vải, chị hay hỏi tôi cần mua vật dụng gì để chị gọi người đem tới, tôi khỏi phải mua. Sau ba tháng hè, tôi cũng tạm sửa lại căn nhà của chị, tuy không khéo nhưng cũng không dột trước hổng sau.

Khi cuộc chiến càng ngày càng khốc liệt, tôi nhập quân ngũ, vào trường Bộ Binh Thủ Đức. Ngày ra trường về thăm ba má thì gặp lại chị Nguyệt. Lúc nầy chị đã là gái đôi mươi, có rất nhiều chàng trai đang theo đuổi nhưng chị vẫn phòng không gối chiếc. Nhiều lần chị tâm sự với má tôi:
– Con trai cái quận nầy sao mà như công tử bột, tối ngày chỉ biết lo tán gái, nhậu nhẹt, nhìn như cọng bún thiu cô nào vô phước mới rước họ về làm chồng.

Hai tuần phép qua rất nhanh. Ngày tôi chuẩn bị trình diện sư đoàn, chị đem tượng Phật nhỏ qua đưa cho tôi, bảo giữ trong người làm vật hộ thân. Hai mắt chị long lanh nước mắt như muốn khóc. Tôi vội nói:
– Vài bữa có phép thường niên tôi về thăm chị. Chị ráng giữ gìn sức khỏe.
– Bình đi mạnh giỏi, Nguyệt mỗi đêm sẽ đọc kinh cầu xin Trời Phật che chở cho Bình.
Tôi hơi giật mình khi chị xưng Nguyệt chứ không còn mầy tao như ngày xưa. Thật sự mà nói, lúc nào tôi cũng vẫn xem chị như người thân trong gia đình, không có một chút tình cảm trai gái giữa tôi và chị.
– Cảm ơn chị lo lắng cho tôi.
Tôi ra đi biền biệt. Hơn mười tháng sau tôi trở về thăm nhà sau khi xuất viện do bị thương chân phải. Đêm đầu tiên vừa về tới nhà là chị qua thăm, hỏi như muốn khóc:
– Sao Bình bị thương mà không cho Nguyệt hay để đi thăm?
– Vết thương không có gì trầm trọng lắm đâu chị, vả lại tôi không muốn chị lo lắng, lặn lội đường xá xa xôi nguy hiểm cho chị.
– Bình nói vậy coi Nguyệt như người dưng sao?
– Đâu phải vậy chị, tôi thương chị như người thân trong nhà mà.
– Ừ nhớ đó nhe, thương như người thân trong nhà.

Trong những ngày phép dưỡng thương đó nhiều khi chị làm bộ gọi tôi qua sửa dùm cây đèn dầu hay đóng lại chân bàn bị lung lay. Chị nấu đủ món cho tôi ăn, bảo là tẩm bổ để khi trở lại đon vị có đủ sức đi hành quân. Có ngày chị đóng cửa sạp vải, lấy cớ mệt về nhà nghỉ. Chị bảo muốn về để gần gũi, tâm sự với tôi trước khi về đơn vị. Không biết ba má tôi nghĩ gì mà cứ thỉnh thoảng hỏi khi nào tôi lập gia đình. Tôi viện cớ đang thời chiến tranh chưa muốn lập gia đình.
Lần lượt hai đứa em gái tôi lấy chồng phương xa, bỏ lại ba má tôi già yếu. Thằng em trai còn đi học viện đại học Cần Thơ, được hoãn dịch phải bỏ học về nuôi ba má. Tôi thì ra đi biền biệt, cả năm mới về thăm nhà. Mỗi lần về chỉ năm ba hôm rồi lại ra đi. Chị thì vẫn phòng không đơn chiếc. Có lần tôi hỏi:
– Sao chị chưa chịu lấy chồng để có người lo lắng trước sau cho chị?
– Bình nhìn chung quanh đây xem ai là người xứng đáng cho Nguyệt nâng khăn sửa túi? Nguyệt thà ở giá suốt đời chứ không muốn chung chăn với những người hèn nhát, chạy chọt giấy tờ trốn quân dịch.
– Vậy cỡ người đàn ông như thế nào chị mới chịu?
– Người ấy phải giống như Bình, sống đời trai hiên ngang lo giúp nước, diệt giặc, bảo vệ quê hương.
– Vậy để tôi tìm ông nào trong đơn vị giới thiệu cho chị nhe.
– Đồ quỉ, đùng có chọc Nguyệt như vậy nữa, Nguyệt nói thiệt mà.

Cuộc đời cứ thế trôi đi. Ngày 30 tháng 4 1975 tôi bị bắt rồi đi tù trại cải tạo Vườn Đào. Năm sau chị đến thăm tôi. Chị cho hay thằng em tôi bị bọn công an phường bắt tội phản động. Nó rải truyền đơn nên bị bắt. Họ đánh nó chết trong tù. Hai đứa em gái theo chồng vượt biên ngày đất nước rơi vào tay cộng sản, không biết tin tức gì cho đến nay. Ba má tôi bịnh nặng không đi thăm tôi được nên nhờ chị đi dùm. Chị còn kể là sạp vải của chị đã bị xung vào hợp tác xã. Bây giờ chỉ sống nhờ chăm sóc khu vườn nhỏ của ba má tôi kiếm huê lợi nuôi sống ba má tôi và chị. Nhìn chị già đi rất nhiều so với ngày xưa. Mắt chị hoằn đen, hốc hác, tiều tụy đi. Tôi cũng không hơn gì chị sau một năm tù đày, lao động, thiếu ăn.

Ba má tôi lần lượt qua đời không có một đứa con về để tang. Chị phải bán ngôi nhà của chị để có tiền chôn cất ba má tôi. Đều dặn mỗi ba tháng là chị đến thăm một lần, tiếp tế cho tôi thêm chút thức ăn phụ vào phần ăn ít ỏi của người lính tù thất trận. Bốn năm sau thì họ thả tôi. Ngày ra trại với vài chục đồng chi phí xe cộ và mảnh giấy ra trại. Tôi với năm người bạn tù đi bộ ra đến chợ Mỹ Phước Tây đón xe ra Cai Lậy. Mấy bà bán hàng trong chợ nhìn chúng tôi trong bộ quần áo rách bươm liền gọi:
– Mấy cậu vô đây ăn sáng rổi hãy đi, 2 tiếng nữa xe mới chạy.
Họ đem cho chúng tôi 6 dĩa cơm sườn bì và sáu ly cà phê đen. Đó là bữa cơm ngon nhất trong bốn năm đời tù cải tạo của tôi. Mọi người chung quanh bu nhau kẻ cho trái bắp, người cho gói xôi bảo là để dành đi đường ăn đỡ đói. Chúng tôi nhìn họ mà nước mắt cứ tuôn tràn không nói nên lời, dù chỉ một tiếng cám ơn. Khi đến giờ xe chạy, người tài xế xe nhất định không lấy tiền cho dù chúng tôi cố dúi tiền vào tay anh. Tôi nhớ lại tên quản giáo Ba Phần lên lớp chúng tôi:
– Các anh có tội rất lớn với nhân dân. Chúng tôi giữ các anh trong vòng rào kẽm gai là để bảo vệ các anh vì nhân dân sẽ trả thù cho những tôi ác các anh đã gây ra.
Nhân dân chợ Mỹ Phước Tây đã trả thù chúng tôi với những dĩa cơm sườn, những gói xôi, những trái bắp mà họ có thể để dành cho người thân của họ trong lúc cả nước phải thắt lưng buột bụng trong thời kỳ bao cấp, củi quê gạo châu này.

Khi xe đến Cai Lậy thì khoảng 2 giờ chiều. Năm người bạn tù chờ xe về Sài Gòn, còn tôi về miền Tây. Anh lơ xe chạy ra ngã ba Cai Lậy ngoắc xe lại gởi tôi lên chuyến xe cuối cùng. Trước khi lên xe, anh đưa cho tôi một ổ bánh mì thịt rồi chào tay kiểu quân đội. Như cái máy, tôi chào lại vì theo phản ứng tự nhiên của một người lính VNCH dù đã thất trận. Anh nói vội rồi chạy vào trong chợ Cai Lậy.
– Ông thầy đi đường bình an.
Tôi nhìn theo anh lơ xe, cố nhớ gương mặt anh để khi nào có dịp tôi sẽ trả lại ơn nghĩa anh đã dành cho chúng tôi. Một lần nữa, anh tài xế nhất định không chịu lấy tiền xe. Mấy người đàn bà trên xe nhìn tôi với ánh mắt thông cảm. Họ nhường cho tôi một chỗ ngồi hàng ghế cuối xe.
Tôi về đến nhà khoảng 10 giờ đêm. Ngôi nhà cũ kỹ cửa đóng im lìm. Tôi gõ cửa.
– Ai mà gõ cửa ban đêm ban hôm vậy?
Tiếng chị Nguyệt đang ngáy ngủ từ bên trong.
– Bình đây chị.
Tôi nghe tiếng chân trần chạy hấp tấp ra cửa. Chị Nguyệt mở cửa rồi ôm lấy tôi khóc:
– Nguyệt không biết Bình về hôm nay. Có đói không để Nguyệt hâm cơm lại cho Bình ăn?
– Trên đường về tôi được người ta cho ăn nhiều lăm, đến giờ còn no lắm.
Tôi đến trước bàn thờ ba má, quì lạy xin lỗi tội bất hiếu không về chịu tang ngày hai người mất. Tôi nhìn khói nhang quyện vòng theo cây đèn dầu le lói như ba má về thăm thằng con xấu số mới ra tù. Tôi quì trước bàn thờ mà nước mắt cứ tuôn tràn.
– Ba má tha tội cho con, vì hoàn cảnh tù đày mà con không về để tang cho ba má.
Chị đặt tay lên vai tôi:
– Hai bác rất hiểu cho Bình, đừng quá đau buồn, hãy ráng lên để đối đầu với những ngày sắp tới.

Và những ngày sắp tới đến với tôi trong khổ cực của “thằng sĩ quan Ngụy”. Họ bắt tôi trình diện hàng tuần, không được đi xa khỏi xã. Tất cả những hành vi của tôi đều bị theo dõi. Đôi khi bọn công an xã đến gõ cửa ban đêm để kiểm tra, xét nhà và muốn biết chắc chắn là có tôi trong nhà. Tôi sống như người bị giam lỏng trong nhà tù lớn.
Tôi nhìn chị chăm sóc cho tôi từng miếng ăn, giấc ngủ như một người vợ lo cho chồng mà nghĩ đến cái vô tình của tôi.
– Chị Nguyệt.
– Gì đó Bình?
– Tôi muốn hỏi chị chuyện nầy.
– Ừ, Bình nói đi.
Ngập ngừng một hồi tôi nói:
– Chị nhớ lúc mới quen, chị bảo tôi phải gọi chị hay không?
– Nhớ chớ sao không. Những ngày vui đó qua mau quá.
– Chị còn muốn tôi gọi chị nữa hay không?
– Vậy Bình muốn gọi tôi gì đây?
– Tôi gọi chị là vợ tôi được không?
Chị Nguyệt nhìn tôi với ánh mắt rất ngạc nhiên rồi đổi sang mừng rỡ:
– Em chờ câu nói đó của anh lâu lắm rồi.

Hai tháng sau chúng tôi làm đám cưới. Tiệc cưới rất đơn giản, chỉ mời bà con lối xóm. Hai năm sau Nguyệt cho tôi đứa con trai đầu lòng. Tôi đặt tên Nhẫn để nói lên cái nhẫn nại của chị dành cho tôi. Năm sau nữa thì chị cho tôi thêm đứa con gái, chị đặt tên nó là Cam để nói đến cái cam khổ của vợ chồng chúng tôi.

Một hôm đầu năm 1990, chị chạy hớt hãi về nhà:
– Anh ơi! Họ muốn cho mình đi định cư bên Mỹ.
– Em lại mơ tưởng viển vông. Ai lại cho thằng sĩ quan Ngụy như anh đi khỏi Việt Nam.
– Đây nè, coi đi.
Chị đưa cho tôi xem tờ báo cho biết Bộ Ngoại Giao và Quốc Hội Mỹ chấp thuận cho tù nhân chính trị được đi định cư tại Mỹ ký ngày 30/7/1989. Lòng vòng lo nạp đơn, lót tiền cho họ ký giấy cũng hơn hai năm. Tôi dở mộ đem xương cốt ba má thiêu rồi đem gởi vô chùa vì tôi biết là sẽ lâu lắm mới trở lại quê hương nầy. Tuy đã nuôi tôi lớn lên, tuy nhiều người vẫn còn tình người sẳn sàng đùm bọc che chở người thất trận. Nhưng tôi phải ra đi để con tôi có tương lai hơn, có nhiều cơ hội để vươn lên với đời hơn.

Bao nhiêu tiền chúng tôi dành dụm đều cạn sạch. Ngày gia đình tôi lên máy bay đi Mỹ, trong túi còn đủ 200 đồng đô la sau khi bán nhà, bán đất của cha mẹ để lại. Đáp xuống phi trường JFK thành phố New York. Cả gia đình hai đứa em gái tôi có mặt đầy đủ đón gia đình tôi. Ba anh em chúng tôi ôm nhau khóc sau hơn 17 năm xa cách. Mấy đêm đầu tiên tôi không ngủ được, vừa lạ chỗ, vừa lo lắng cho tương lai sắp đến. Mình phải làm gì lo cho gia đình, cho con cái đi học, và đủ mọi chuyện cứ liên tục hiện lên trong đầu. Từ quê hương bỏ lại sau lưng, từ quê hương thứ hai sẳn sàng bao dung cho người lính thất trận.
26 năm sau, nhìn lại từ ngày đến đất nước Mỹ giàu lòng nhân đạo nầy, hai đứa con tôi đã ra trường đi làm xa. Vợ chồng tôi nghỉ hưu dời về vùng đất ấm Florida. Chị Nguyệt nay đã gần 70 nhưng vẫn còn nét đẹp của người phụ nữ Việt Nam luôn lo cho chồng, cho con. Sáng nào tôi cũng có ly cà phê sữa nóng ít sữa, còn chị thì vẫn một ly trà cúc đường phèn. Nhiều lần tôi nói lời cảm ơn chị đã cưu mang ba má tôi khi tôi còn trong tù cải tạo. Chị chỉ cười đưa hàm răng khểnh rồi nói:
– Em kết anh từ lúc mình mới gặp nhau lần đầu.
– Vậy tại sao bắt người ta kêu bằng chị?
– Làm chị cho nó oai chút chơi mà …
– Lúc nào em cũng là Chị Nguyệt của anh.

•Cửu Long – Viết theo lời kể của một HO.

TẢN MẠN CHUYỆN ÔNG TRUMP VÀ NHỮNG TAI BAY VẠ GIÓ

• Toàn Như

          Đã lâu rồi tôi “gác bút” hầu như không viết gì, một phần vì bận rộn chuyện riêng, một phần bỗng dưng lười biếng viết, (có lẽ vì tuổi già ngày một lão hóa?). Kể từ sau cuộc bầu cử năm 2016, tôi chưa viết một bài nào về ông Trump vậy mà đôi khi cũng bị tai bay vạ gió. Có lẽ vì tuy không viết nhưng thỉnh thoảng tôi có “ngứa tay” tiếp chuyển (forward) một vài bài lên diễn đàn có liên quan đến chính trị HK mà tôi nghĩ nó phù hợp với quan điểm của mình. Có lẽ cũng vì lý do này mà tôi đã bị tai bay vạ gió, bị đả kích vì những bài viết đó ủng hộ ông Trump. Thật là vô lý, ủng hộ hay không ủng hộ một người nào là quyền tự do (ngôn luận) của mỗi người, sao lại đả kích, chống đối người không đồng quan điểm với mình. Cho nên thật không thể tưởng tượng được rằng có người chỉ vì thấy những bài ủng hộ ông Trump do tôi chuyển còn những bài và ý kiến chống ông Trump (trái chiều với những bài tôi chuyển) không được phổ biến trên diễn đàn đã nghĩ rằng tôi là thủ phạm của việc này nên đã có những lời lẽ xúc phạm nặng nề đến tôi một cách vô lý. Thật là oan ôi ông địa cho tôi. Mặc dù sự thật sau đó tôi đã được giải oan và người ta đã xin lỗi nhưng dù sao tôi cũng cảm thấy bị tổn thương khó mà quên được cái vụ “tai bay vạ gió” vô duyên này.

          Nay chỉ còn không đầy một tháng nữa sẽ đến ngày tổng tuyển cử 3/11/2020, trong tất cả các cuộc bầu cử trong ngày này, cuộc bầu cử tổng thống vẫn là trọng tâm đáng chú ý nhất. Nhân thấy việc bênh và chống ông Trump vẫn còn lùm xùm trên các diễn đàn nên tôi bỗng muốn “tái xuất” tản mạn một đôi điều để giải tỏa một vài suy nghĩ cá nhân về chuyện ông Trump và cuộc bầu cử năm nay, mặc dù bình luận hay bình loạn thời sự không phải là sở trường của tôi, nên xin các bạn thông cảm nếu tôi có viết gì không phải.

          Kể từ ngày ông Trump đắc cử Tổng Thống thứ 45 của Hoa Kỳ, chính trường Hoa Kỳ đã luôn sôi động, nếu không nói là lộn xộn. Nó lộn xộn từ ngay sau ngày 8/11/2016, ngày mà kết quả cuộc bầu cử Tổng Thống công bố ông Trump đắc cử. Ngay sau đó nhiều cuộc biểu tình chống đối ông đã diễn ra ở nhiều nơi, ngay cả trước ngày ông tuyên thệ nhậm chức. Những người biểu tình đã đưa ra những biểu ngữ như “Not My President”, “Never Trump”, “Dump Trump”, “Build Bridges, Not Walls”,… và thậm chí ở nhiều nơi còn xảy ra bạo động. Thật là một sự bất công cho ông Trump, người đã đắc cử tổng thống một cách hợp lệ theo đúng hiến pháp HK mà lại bị chống đối. Có lẽ họ, đảng Dân Chủ (DC) chống đối vì họ cay cú vì bà Clinton có hơn ông Trump trên 2 triệu số phiếu phổ thông trên toàn quốc mà lại thất cử, nhưng họ lại cố tình quên rằng ông Trump đã thắng với con số cử tri đoàn vượt xa bà Clinton cũng không nhỏ (306/232).

          Nghĩ cũng tội cho ông Trump, nhưng làm sao trách ông được khi hiến pháp HK đã qui định thể thức bầu cử như thế. Tôi nghĩ, đó là luật chơi mà ai đã tham gia cuộc chơi buộc phải tôn trọng. Chứ chẳng lẽ được làm vua còn thua thì làm giặc phá đám sao?

          Cho nên thật đáng buồn, kể từ sau cuộc bầu cử đó cho đến nay, nước Mỹ đã rơi vào một cuộc khủng hoảng phân hóa chính trị chưa từng thấy. Đảng DC cứ muốn lật ngược kết quả bầu cử, hết việc đòi đếm phiếu lại đến việc điều tra ông Trump thông đồng với Nga tiêu tốn trên 30 triệu đô la mà vẫn không tìm ra bằng chứng nào, rồi lại bầy ra việc đàn hặc kết tội ông Trump vì cuộc điện đàm với tổng thống Ukraina nhưng rút cục cũng thất bại.  Thế rồi tiếp theo là nhiều cuộc biểu tình, có cả bạo động, cứ liên tục diễn ra ở nhiều nơi trên khắp lãnh thổ HK vì đủ mọi lý do, như phản đối kỳ thị chủng tộc, đòi công bằng công lý cho người da đen, phản đối cảnh sát sử dụng võ lực, đòi quyền bình đẳng giới tính, đòi quyền tự do phá thai, v.v…

          Những sự chia rẽ vì bênh và chống ông Trump cứ thế diễn ra liên tục. Sự phân hóa như vậy không chỉ diễn ra giữa hai đảng DC và Cộng Hòa (CH) mà đã còn lan cả ra ngoài cộng đồng, cả Mỹ lẫn Việt. Cộng đồng người Việt cũng bị cuốn hút vào trận chiến bênh – chống ông Trump này cũng dữ dội không kém và đã tạo ra một sự phân hóa không phải là nhỏ. Sự phân hóa đã đến ngay cả trong nhiều gia đình vì sự khác biệt chính kiến giữa vợ chồng, con cái hay giữa các anh chị em. Trong cùng một gia đình, có người ủng hộ ông Trump, có người chống nên đã khiến cho đôi khi có sự bất hòa. Trong một gia đình còn như thế huống chi ngoài xã hội giữa những bạn bè không cùng chính kiến.

          Chính vì những quan điểm bênh và chống ông Trump trái ngược nhau như thế nên đã có những cuộc tranh luận trên các diễn đàn. Việc bất đồng quan điểm chính trị đưa đến tranh luận sẽ là bình thường, không có gì đáng nói nếu mỗi bên đều dùng những ngôn từ ôn hòa, những lý lẽ thuyết phục, không thóa mạ người bất đồng quan điểm. Thế nhưng dường như sự tranh luận đôi khi đã trở thành quá khích. Một số người không ủng hộ ông Trump cứ gán cho những người ủng hộ ông Trump là “Cuồng Trump” kèm theo những ngôn từ nặng nề xúc phạm gần như thóa mạ nên mới có lời qua tiếng lại.

          Tôi cũng bị gán cho cái mác là “Cuồng Trump” vì tôi là người theo CH ủng hộ Tổng thống Trump. Sở dĩ tôi chọn ghi danh đảng CH vì tôi là một cựu tù “cải tạo” được định cư tại Mỹ theo chương trình H.O., một chương trình do một vị tổng thống CH (Ronald Reagan) khởi xướng. Lúc đầu tôi nghĩ, mình là một H.O. nên chọn đảng CH như một sự “đền ơn đáp nghĩa”, ăn quả nhớ kẻ trồng cây. Lý do ban đầu thì như vậy nhưng sau này khi tìm hiểu về hai đảng thì tôi thấy việc chọn lựa CH của tôi là hợp lý vì tôi thấy nó gần gũi với quan điểm bảo thủ của mình. Tôi không thích chủ trương gọi là cấp tiến của đảng DC với những sự ủng hộ thiên tả nghiêng về xã hội chủ nghĩa, ủng hộ phá thai không hạn chế, tự do luyến ái, hôn nhân đồng tính, tăng thuế, mở cửa biên giới, v.v…

          Cũng vì mang tiếng cuồng Trump nên tôi đã bị mất đi một vài người bạn do sự khác biệt lập trường này. Đúng ra không phải vì tôi “cuồng Trump” mà mất bạn mà chỉ vì những người bạn kia do bất đồng ý kiến đã có những lời lẽ xúc phạm quá đáng, thô lỗ, kém văn hóa khi tranh biện. Có lẽ đây không chỉ là trường hợp cá biệt của riêng tôi mà còn xảy ra trong nhiều bạn bè khác. Sở dĩ có những sự bất hòa này vì đã có những sự công kích lẫn nhau – phần lớn đến từ phía chống Trump –  với những lời lẽ không được lịch sự, thậm chí khiếm nhã. Đối với tôi, trong tình bạn phải biết tôn trọng sự khác biệt của nhau. Không công kích, không chế diễu đả phá. Bạn thích màu xanh, tôi yêu màu đỏ; bạn thích cải lương, tôi mê tân nhạc; bạn thích sống tự do, tôi yêu cuộc sống yên ả; bạn thờ phượng Chúa, tôi kính yêu Phật; bạn thích ông A nhưng tôi thích ông B,… Xin hãy để những sự khác biệt đó qua một bên, đừng tranh chấp hơn thua, đúng sai vì nó sẽ làm mất đi một tình thân rất khó hàn gắn.

          Trong sinh hoạt đời thường tại HK, dù muốn hay không chúng ta cũng bị lôi cuốn vào đời sống chính trị của nó qua việc ủng hộ một ứng cử viên nào đó trong một cuộc bầu cử. Cụ thể như trường hợp ƯCV Trump nay là tổng thống thứ 45 của nước Mỹ. Kể từ khi có ông Trump lên làm tổng thống, cộng đồng người Việt bỗng có một từ ngữ mới ra đời. Đó là “Cuồng Trump” và “Cuồng chống Trump” do hai phe chống đối và ủng hộ ông Trump sáng chế ra. Cuồng Trump dĩ nhiên là những người theo đảng CH ủng hộ ông Trump và ngược lại là những người theo đảng DC chống lại. Cả hai đều xứng đáng là những fan cuồng theo đảng mà mình đã ủng hộ khó mà thay đổi.

          Nếu phân loại như vậy thì tôi đúng là người Cuồng Trump. Tôi cuồng Trump vì trước hết ông không phải là một chính trị gia chuyên nghiệp lắm thủ đoạn. Ông là một doanh nhân thành đạt một bước trở thành tổng thống HK vượt qua bao nhiêu đối thủ dày dạn kinh nghiệm chính trị đầy mình. Tôi thích ông ở sự bộc trực thẳng thắn, không màu mè, nghĩ sao nói vậy, đôi khi hơi sỗ sàng bỗ bã làm những người nghe – nhất là những đối tượng được nhắc đến – cảm thấy khó chịu. Khác hẳn với những chính trị gia chuyên nghiệp, họ thường mị dân “nói vậy nhưng không phải vậy”. Phải nói ông Trump là người yêu đất nước HK, ông muốn làm cho HK hùng mạnh trở lại như khẩu hiệu “Make America Great Again” của ông khi ra tranh cử. Có thể có người không đồng ý với tôi về điều này nhưng cũng không thể phủ nhận rằng trong 3 năm đầu nhiệm kỳ của ông trước khi có đại dịch Covid-19 bùng phát, kinh tế HK đã tăng trưởng rất mạnh; tỷ lệ thất nghiệp xuống thấp kỷ lục chỉ có 3.5% (trước khi có dịch); thị trường chứng khoán cũng tăng nhanh kỷ lục, chỉ số Dow Jones từ hơn 17.000 điểm vào cuối nhiệm kỳ TT Obama đã tăng lên gần 29.000 điểm vào giữa tháng 10-2020 dù đang giữa đại dịch. Đặc biệt cũng như nhiều người Việt khác, tôi còn thích ông Trump ở việc ông chống Trung Cộng và chủ nghĩa cộng sản dù nhiều người chống ông không tin vào chuyện này. Nhưng tin hay không tin thì cũng phải nhìn nhận, từ trước đến nay chưa có vị TT Hoa Kỳ nào như ông Trump công khai tuyên bố chống chủ nghĩa cộng sản cùng với Trung Cộng và xã hội chủ nghĩa ngay tại diễn đàn Liên Hợp Quốc. Dĩ nhiên việc chống này không dễ dàng gì và còn lâu Trung cộng mới có thể sụp đổ, nhưng biết đâu được, đâu có ai ngờ rằng Liên Sô đã sụp đổ chỉ vì cuộc chiến tranh giữa những vì sao của TT Ronald Reagan.

          Tôi nghĩ có lẽ những người cuồng Trump đều nghĩ như tôi. Còn những người chống ông Trump thì chỉ nói đi nói lại cái điệp khúc như: Trump là người nói dối thậm chí đến 20.000 lần trong hơn 3 năm (bịa đặt phóng đại như thế mà vẫn có người tin); Trump kỳ thị chủng tộc với người da màu (nhưng sao có nhiều người da màu lên tiếng ủng hộ ông thì không thấy nói); Trump không tôn trọng phụ nữ và gái gú lăng nhăng (từ trước khi ông làm tổng thống, còn từ khi ông vào Tòa Bạch Ốc thì không có một scandal nào như trường hợp ông TT Bill Clinton của đảng DC); Trump làm mất lòng đồng minh (thực ra ông chỉ muốn lấy lại sự công bằng cho nước Mỹ đã bị đồng minh lợi dụng từ lâu); v.v…

          Năm 2016 khi tranh cử với bà Hillary Clinton, ông Trump chỉ là một người vô danh tiểu tốt trong chính trường Mỹ. Không ai nghĩ ông có cơ may thắng bà Clinton, một người có kinh nghiệm đầy mình với 8 năm làm Đệ nhất phu nhân, 8 năm làm thượng nghị sĩ, 4 năm làm ngoại trưởng, 2 lần ứng cử tổng thống. Các cuộc thăm dò trước kỳ bầu cử vào thời gian đó đều nói bà Clinton thắng cách xa ông Trump từ 5 đến 10 điểm, thậm chí có cuộc thăm dò còn nói bà thắng đậm với trên 10% cách biệt. Nhưng kết quả thì mọi người đã biết, ông Trump đã thắng vẻ vang với tỷ lệ số cử tri đoàn cách biệt xa tới 306/232 phiếu. Một kết quả mà một số người trong cộng đồng người Việt đã nói theo kiểu võ hiệp Kim Dung là “vô chiêu thắng hữu chiêu”.

          Năm nay 2020, cuộc bầu cử tổng thống lại đang diễn ra và đang đi dần đến sự phân định thắng thua giữa đương kim tổng thống Donald Trump và ông cựu phó tổng thống Joe Biden. Theo những cuộc thăm dò đã công bố  của hầu hết của các cơ quan truyền thông dòng chính (TTDC)  mà đa số nghiêng về đảng DC đều nói ƯCV Joe Biden đang dẫn trước ông Trump khoảng 4-5 điểm. Liệu những cuộc thăm dò này có chính xác như những cuộc thăm dò năm 2016 hay không? Hay lịch sử sẽ lập lại y như năm 2016, ông Trump sẽ lại thắng cử nhiệm kỳ II. Nếu chuyện này xảy ra thì rồi sẽ có những chuyện gì, khó ai biết trước được. Tuy nhiên, nếu điều đó xảy ra thật thì chắc chắn ông Trump sẽ còn gặp nhiều khó khăn rắc rối hơn trong nhiệm kỳ này. Bà chủ tịch Hạ Viện Nancy Pelosi đã từng hăm he đòi đàn hặc ông vì đã dám đề cử nữ thẩm phán Amy Coney Barrett thay thế cố thẩm phán Ruth Bader Ginsberg vào Tối Cao Pháp Viện trước cuộc bầu cử ngày 3/11/2020 mà không đợi đến sau cuộc bầu cử.  Bà còn lập ra một ủy ban đặc biệt để chuẩn bị truất phế tổng thống viện dẫn tu chính án thứ 25 và không biết còn những chiêu trò gì khác mà bà và đảng DC sẽ làm để gây áp lực lên ông Trump nếu ông thắng cử. Thôi thì chúng ta cứ chờ đợi “que sera sera”, việc gì đến sẽ đến. Chúng ta hãy chờ xem!!!

TOÀN NHƯ

(Viết giữa mùa dịch tháng 10/2020) 

Bài xướng:

  NGƯỜI VỀ THEO TIẾT THU

Người trở về đây giữa tiết Thu
Heo may se lạnh đuổi mây mù
Đò xưa hờ hững bơ vơ khách
Xóm cũ nao lòng tiếng hát ru
Ngày ấy tóc xanh trăng sáng tỏ
Bây giờ đầu bạc ánh sao lu
Ước mơ xưa đã vào quên lãng
Một kiếp phù sinh được mấy Thu!

                Tuyết Mai

Bài họa 1:

      ĐI VỀ GIỮA MÙA THU

Cất bước đăng trình buổi cuối Thu
Mây trời giăng mắc quyện sương mù
Con đường lất phất làn mưa buị
Cây lá rì rào thoảng gió ru
Thuở ấy trời quen đèn tỏa sáng
Ngày nay đất lạ điện mờ lu
Nhân tình thế thái đời dâu biển
Một cỏi đi về thóang mấy Thu.

           Phiến Nguyễn

Bài họa 2:

      BAO GIỜ MỚI HẾT THU

Hè đã qua rồi, lại đến Thu
Mưa phùn lất phất lẫn sương mù
Chim bay về tổ không còn hót.
Lá rụng lìa cành mãi miết ru
Ngày cũ xuân thì còn sáng chói
Bây giờ tuổi hạt tợ trăng lu
Tha phương đất khách bao năm tháng
Đếm tới bao giờ mới hết thu.

NCV

Bài họa 3:

NHỚ NHỮNG MÙA THU

Quê người lạnh lẽo đã sang thu
Ảm đạm sương rơi cảnh tối mù
Dưỡng dục công cha lời giảng dạy
Sinh thành nghĩa mẹ tiếng khuyên ru
Tuổi xuân trai tráng tinh thần sáng
Thân hạc lão già khí phách lu
Hải ngoại trông về thương nhớ lắm
Còn đâu một thuở những mùa thu

Đoàn Ngọc Nam

Bài họa 4

GIÃ BIỆT THU

Hoãng sợ năm nay sống với Thu
Ngày qua đêm lại mãi mây mù
Cháy rừng khủng khiếp trời mờ mịt
Cô Vít kinh hoàng người khóc ru
Dân chủ hùa theo gây rối loạn
Cộng hòa đáp trả bớt bù lu
Cầu mong Trời Phật qua cơn nạn
Nhân loại cười to giã biệt Thu./-

TQN.

Bài họa 5

TRUNG THU BUỒN

Lá vàng lác đác báo vào thu
Trống bải tường chưa? trời tối mù
Nhớ lắm thầy cô lời giảng dạy
Thương nhiều bố mẹ tiếng đưa ru
Đi ra đóm lửa khơi nguồn sáng
Ở lại trăng rằm khuất bóng lu
Vân vũ bao trùm khắp mọi nẽo
Còn chi con cháu -đón trung thu

TP

Bài họa 6

KHÚC TIẾNG THU

Lành lạnh se hồn buổi chớm thu
Xa xa núi thẳm phủ sương mù
Bên sông văng vẵng lời ai hát
Cuối xóm thâm trầm nghĩa mẹ ru
Chiều xuống cánh diều căng gió lộng
Đêm về mây xám quyện trăng lu
Ngoài hiên lá đổ gieo hoài cảm
Xao xuyến trong lòng khúc TIẾNG THU

CH/TPK

Thế Nào là Police, Thế Nào là Sheriff?

Trong hệ thống công quyền của Mỹ có nhiều loại cảnh sát và nó có tên riêng để cho người dân biết trách nhiệm của từng giới cảnh sát. Trong tiếng Việt của chúng ta chưa có sự phân biệt rõ ràng về các ngành cảnh sát ngoài 2 ngành cảnh sát sắc phục và cảnh sát dã chiến.

Tại Hoa Kỳ vì nước quá lớn và có nhiều trách nhiệm khác nhau được phân định rõ ràng do đó nó có nhiều cái tên khác nhau.

1. Cấp thành phố thì gọi là police

2. Cấp quận hạt thì gọi là sheriff hay deputy. Chữ deputy hoàn toàn không có nghĩa là phó cảnh sát. Khi muốn truy lùng tội phạm từ city này chạy qua city kia thì cảnh sát city phải thông báo và nhờ sheriff đi bắt vì county có toàn quyền truy bắt tội phạm ở các city bên trong quận hạt. Nhưng cảnh sat city này không được qua city khác bắt giử.

3. Cấp tiểu bang thì gọi là State police; Cảnh sát giao thông thì gọi là highway patrol. Khi truy bắt tội phạm chạy tùm lum trong nhiều quận hạt thì cảnh sát city-police hay sheriff phải nhờ tới state police thì mới qua quận hạt bắt giữ nghi phạm được.

Bài dịch nào dịch chữ deputy là phó cảnh sát trưởng hay đại biểu là bài dịch từ người bên VN hay bài dịch của Google translate.

 (United States): a law enforcement officer who works for the county sheriff‘s office; a deputy sheriff or sheriff’s deputy; the entry level rank in such an agency

Một thời cà phê Sài Gòn – thập niên 1960-1970

Có bao giờ bạn tự hỏi vì sao người ta phải ra tiệm để uống cà phê? Vì pha cà phê đâu có khó, và bạn hoàn toàn có thể tự pha một tách cà phê đậm đà ở nhà để uống. Đó là bởi vì cà phê ngon chỉ mới được một nửa, và chúng ta đâu chỉ cần uống cà phê, chúng ta còn ghiền “uống” con người tại quán cà phê; “uống” không khí và cảnh sắc cà phê; “uống” câu chuyện quanh bàn cà phê và nhiều thứ nữa. Vậy thì mời bạn cùng tôi trở lại không khí cà phê Sài Gòn những năm cuối 1960 và đầu 1970.

Sài Gòn những năm giữa thập niên 1960 đến đầu thập niên 1970 tuổi trẻ lớn lên và tự già đi trong chiến tranh. Những “lưu bút ngày xanh” đành gấp lại; những mơ mộng hoa bướm tự nó thành lỗi nhịp, vô duyên. Tiếng cười dường như ít đi, kém trong trẻo hồn nhiên; khuôn mặt, dáng vẻ tư lự, trầm lắng hơn và đầu óc không thể vô tư nhởn nhơ được nữa. Những điếu thuốc đầu tiên trong đời được đốt lên; những ly cà phê đắng được nhấp vào và quán cà phê trở thành nơi chốn hẹn hò để dàn trải tâm tư, để trầm lắng suy gẫm.

Có một chút bức thiết, thật lòng; có một chút làm dáng, thời thượng. Đối với một thanh niên tỉnh lẻ mới mẻ và bỡ ngỡ, Sài Gòn lớn lắm, phồn vinh và náo nhiệt lắm. Phan Thanh Giản đi xuống, Phan Đình Phùng đi lên; hai con đường một chiều và ngược nhau như cái xương sống xuyên dọc trung tâm thành phố giúp định hướng, tạo dễ dàng cho việc di chuyển. Cứ như thế, cái xe cọc cạch, trung thành như một người bạn thân thiết lê la khắp Sài Gòn, Chợ Lớn, Gia Định.

Những ngày này, tôi là khách thường trực của quán Cà phê Thu Hương đường Hai Bà Trưng. Quán nằm ở một vị trí đẹp, chiếm ba lô đất ngó chéo qua phía trại hòm Tobia; nơi đây có một căn phòng hẹp vừa đặt quầy thu tiền, vừa là chỗ ngồi cho những ai thích nghe nhạc với âm thanh lớn, phần còn lại là một sân gạch rộng, có mái che nhưng không ngăn vách, từ trong có thể nhìn rõ ra đường qua những song sắt nhỏ sơn xanh với một giàn hoa giấy phủ rợp. Ngồi đây có thể nghe được văng vẳng tiếng nhạc vọng ra từ bên trong; cảm được chút riêng tư cách biệt, nhưng đồng thời cũng có thể nhận ra được sức sống bừng lên mỗi sáng, dáng vẻ mệt mỏi, u ám mỗi chiều đang lặng lờ chảy qua trên đường phía ngoài.

Chủ quán ở đây là một người đặc biệt: Khó chịu một cách dễ thương. Hình như với ông, bán cà phê chỉ như một cách tiêu khiển và pha cà phê là một nghệ thuật kỳ thú. Ông hãnh diện với tên tuổi của Thu Hương và muốn bảo vệ nó. Bạn là khách uống cà phê phải không? Xin cứ ngồi yên đó. Cà phê được bưng tới, ông chủ sẽ ngồi đâu đó quan sát và sẽ xuất hiện đúng lúc cạn phin, sẽ bỏ đường, khuấy đều cho bạn và sẽ lịch sự “xin mời” khi mọi việc hoàn tất. Ly cà phê như vậy mới là cà phê Thu Hương, đó là cung cách của Thu Hương, đặc điểm của Thu Hương.

Trong lãnh vực kinh doanh quán cà phê, có người dùng âm thanh; có người dùng ánh sáng và cảnh trí; có người nhờ sự duyên dáng của tiếp viên; có người dùng phẩm chất của cà phê để hấp dẫn khách. Ông chủ Thu Hương đã chọn cách cuối cùng, cách khó nhất và ông đã thành công. Khách đến với Thu Hương là ai? Nhiều lắm, nhưng dù từ đâu họ đều có điểm giống nhau là tất cả đều trẻ và đều có vẻ “chữ nghĩa” lắm; “ông”, “bà” nào cũng tha tập cours quằn tay, cộng thêm các tập san Sử địa, Bách khoa, Văn và vân vân…

Bạn thường ăn phở gà Hiền Vương, phở Pasteur; bạn thường đi qua đi lại liếc liếc mấy bộ đồ cưới đẹp ở nhà may áo dài Thiết Lập, vậy bạn có biết cà phê Hồng ở đâu không? Thì đó chứ đâu, gần nhà may Thiết Lập, cách vài căn về phía đường Nguyễn Đình Chiểu, ngó xéo qua mấy cây cổ thụ ở bờ rào Trung tâm Thực nghiệm Y khoa (Viện Pasteur). Tôi phải hỏi vì tôi biết có thể bạn không để ý. Quán nhỏ xíu hà, với lại cái tên Hồng và tiền diện của nó trông ủ ê cũ kỹ lắm, chứ không sơn phết hoa hòe, đèn treo hoa kết gì cả. Từ ngoài nhìn vào, quán như mọi ngôi nhà bình thường khác, với một cái cửa sổ lúc nào cũng đóng và một cánh cửa ra vào nhỏ, loại sắt cuộn kéo qua kéo lại. Quán hẹp và sâu, với một cái quầy cong cong, đánh verni màu vàng sậm, trên mặt có để một ngọn đèn ngủ chân thấp, với cái chụp to có vẽ hình hai thiếu nữ đội nón lá; một bình hoa tươi; một con thỏ nhồi bông và một cái cắm viết bằng thủy tinh màu tím than. Phía sau, lúc nào cũng thấp thoáng một mái tóc dài, đen tuyền, óng ả, vừa như lãng mạng phô bày vừa như thẹn thùng, che giấu.

Cà phê Hồng, về ngoại dáng, thực ra không có gì đáng nói ngoài cái vẻ xuề xòa, bình dị, tạo cảm giác ấm cúng, thân tình và gần gũi; tuy nhiên, nếu ngồi lâu ở đó bạn sẽ cảm được, sẽ nhận ra những nét rất riêng, rất đặc biệt khiến bạn sẽ ghiền đến và thích trở lại. Hồi đó nhạc Trịnh Công Sơn đã trở thành một cái “mốt”, một cơn dịch truyền lan khắp nơi, đậu lại trên môi mọi người, đọng lại trong lòng mỗi người. Cà phê Hồng đã tận dụng tối đa, nói rõ ra là chỉ hát loại nhạc này và những người khách đến quán – những thanh niên xốc xếch một chút, “bụi” một chút (làm như không bụi thì không là trí thức) – đã vừa uống cà phê vừa uống cái rã rời trong giọng hát của Khánh Ly.

Không hiểu do sáng kiến của các cô chủ, muốn tạo cho quán một không khí văn nghệ, một bộ mặt trí thức hay do tình thân và sự quen biết với các tác giả mà ở Cà phê Hồng lâu lâu lại có giới thiệu và bày bán các sách mới xuất bản, phần lớn là của hai nhà Trình Bày và Thái Độ và của các tác giả được coi là dấn thân, tiến bộ. Lại có cả Time, Newsweek cho những bạn nào khát báo nước ngoài. Quán có ba cô chủ, ba chị em; người lớn nhất trên hai mươi và người nhỏ nhất mười lăm, mười sáu gì đó. Nói thật lòng, cả ba cô đều chung chung, không khuynh quốc khuynh thành gì, nhưng tất cả cùng có những đặc điểm rất dễ làm xốn xang lòng người: Cả ba đều có mái tóc rất dài, bàn tay rất đẹp và ít nói, ít cười, trừ cô chị.

Những năm 1980, Cà-phê Hồng không còn, tôi đã thường đứng lại rất lâu, nhìn vào chốn xưa và tự hỏi: Những người đã có thời ngồi đây mơ ước và hy vọng giờ đâu cả rồi? Còn chị em cô Hồng: những nhỏ nhẹ tiểu thư, những thon thả tay ngà, những uyển chuyển “chim di” giờ mờ mịt phương nào?

Viện Đại học Vạn Hạnh mở cửa muộn màng nhưng ngay từ những năm đầu tiên nó đã thừa hưởng được những thuận lợi to lớn về tâm lý, cùng với những tên tuổi đã giúp cho Đại Học Vạn Hạnh được nhìn vừa như một cơ sở giáo dục khả tín, vừa như một tập hợp của những thành phần trẻ tuổi ý thức và dấn thân. Tuy nhiên, dường như cái hồn của Đại Học Vạn Hạnh được đặt tại một tiệm cà phê: Quán Nắng Mới ở dốc cầu, ngó xéo về phía chợ Trương Minh Giảng. Quán Nắng Mới có nhiều ưu thế để trở thành đất nhà của dân Vạn Hạnh, trước nhất vì gần gũi, kế đến là khung cảnh đẹp, nhạc chọn lọc và cuối cùng, có lẽ quan trọng nhất là sự thấp thoáng của những bóng hồng, có vẻ tha thướt, có vẻ chữ nghĩa. Các nhóm làm thơ trẻ đang lên và đang chiếm đều đặn nhiều cột thơ trên báo chí Sài Gòn ngồi đồng từ sáng đến tối để… làm thơ. Nhưng đông hơn cả, ấm áp hơn cả là những nhóm hai người, một tóc dài, một tóc ngắn chờ vào lớp, chờ tan trường và chờ nhau. Nắng Mới đã sống với Vạn Hạnh cho đến ngày cuối cùng. Nắng Mới nay không còn. Những con người cũ tứ tán muôn phương.

Có một quán cà phê thân quen nữa không thể không nhắc đến: Quán chị Chi ở gần đầu đường Nguyễn Phi Khanh, kế khu gia cư xưa cũ, rất yên tĩnh và rất dễ thương, nằm phía sau rạp Casino Đa Kao. Ở đó có những con đường rất nhỏ, những ngôi nhà mái ngói phủ đầy rêu xanh, những hàng bông giấy che kín vỉa hè, trầm lắng cô liêu và im ả tách biệt lắm mà mở cửa ra là có thể nghe người bên trái nói, thấy người bên phải cười và có cảm tưởng như có thể đưa tay ra bắt được với người đối diện bên kia đường.

Quán chị Chi độ chín mười thước vuông, chỉ đủ chỗ để đặt ba bốn chiếc bàn nhỏ. Quán không có nhạc, không trưng bày trang trí gì cả ngoại trừ một bức tranh độc nhất treo trên vách, bức tranh đen trắng, cỡ khổ tạp chí, có lẽ được cắt ra từ một tờ báo Pháp. Tranh chụp để thấy một bàn tay dắt một em bé trai kháu khỉnh, vai đeo cặp sách, miệng phụng phịu làm nũng, hai mắt mở to nhưng nước mắt đang chảy dài theo má, phía dưới có hàng chữ nhỏ: “Hôm qua con đã đi học rồi mà”.

Khách đến với chị Chi không phải coi bảng hiệu mà vào, cũng không phải nghe quảng cáo, mà hoàn toàn do thân hữu truyền miệng cho nhau để đến, nhiều lần thành quen, từ quen hóa thân và quyến luyến trở lại. Chị Chi có bán cà phê nhưng tuyệt chiêu của chị là trà; loại trà mạn sen, nước xanh, vị chát nhưng có hậu ngọt và mùi thơm nức mũi. Trà được pha chế công phu trong những chiếc ấm gan gà nhỏ nhắn, xinh xinh. Ấm màu vàng đất, thân tròn đều, láng mịn, vòi và quai mảnh mai, cân đối. Mỗi bộ ấm có kèm theo những chiếc tách cùng màu, to bằng ngón tay cái của một người mập, vừa đủ cho hốp nước nhỏ.

Ấm có ba loại, được gọi tên ra vẻ “trà đạo” lắm: độc ẩm, song ẩm và quần ẩm, nhưng hồi đó chúng tôi thường “diễn nôm” theo kiểu “tiếng Việt trong sáng” thành ấm chiếc, ấm đôi và ấm bự. Trà được uống kèm với bánh đậu xanh – loại bánh đặc biệt của chị Chi – nhỏ, màu vàng óng và mùi thơm lừng. Nhắp một ngụm trà, khẽ một tí bánh, cà kê đủ chuyện trên trời dưới đất, trông cũng có vẻ phong lưu nhàn tản và thanh cao thoát tục lắm. Quán chị Chi giờ đã biến tướng ít nhiều nhưng dù sao cũng xin cảm ơn chị và xin đại diện cho những anh chị em đã từng ngồi quán chị bày tỏ lòng tiếc nhớ đến chị và đến những ngày khó quên cũ.

Những năm cuối thập niên 1960, Sài Gòn có mở thêm nhiều quán cà phê mới, và thường được trang hoàng công phu hơn, có hệ thống âm thanh tối tân hơn và nhất là quán nào cũng chọn một cái tên rất đẹp, phần lớn là dựa theo tên những bản nhạc nổi tiếng: Cà phê Hạ Trắng, Lệ Đá, Diễm Xưa, Hương Xưa, Hoàng Thị, Biển Nhớ, Hoài Cảm, Da Vàng… Tuy nhiên, ở một con đường nhỏ – Hình như là Đào Duy Từ – gần sân vận động Thống Nhất bây giờ, có một quán cà phê không theo khuôn mẫu này, nó mang một cái tên rất lạ: Quán Đa La.

Đa La là Đà Lạt, quán của chị em cô sinh viên Chính Trị Kinh Doanh, có lẽ vừa từ giã thác Cam Ly, hồ Than Thở để về Sài Gòn học năm cuối tại nhà sách Xuân Thu hay sao đó, mở ra. Trường kinh doanh quả là khéo đào tạo ra những môn sinh giỏi kinh doanh: Tin mấy cô sinh viên mở quán thật tình là không được chính thức loan báo ở đâu cả; tuy nhiên, cứ úp úp mở mở như vậy mà tốt, nó được phóng lớn, lan xa, tạo ấn tượng mạnh và quán được chờ đón với những trân trọng đặc biệt, những náo nức đặc biệt. Những cô chủ chắc có máu văn nghệ, đã cố gắng mang cái hơi hướm của núi rừng Đà Lạt về Sài Gòn: Những giò lan, nhưng giỏ gùi sơn nữ, những cung tên chiến sĩ đã tạo cho quán một dáng vẻ ngồ ngộ, dễ thương; rồi những đôn ghế, những thớt bàn được cưa từ những gốc cây cổ thụ u nần, mang vẻ rừng núi, cổ sơ đã giúp cho Đa La mang sắc thái rất… Đa La.

Ngày khai trương, Đa La chuẩn bị một chương trình văn nghệ hết sức rôm rả, với những bản nhạc “nhức nhối” của Lê Uyên Phương, Nguyễn Trung Cang, Lê Hựu Hà… Đa La đông vui, chứng kiến sự nở hoa và tàn úa của nhiều mối tình. Nhưng Đa La vắng dần những người khách cũ và đóng cửa lúc nào tôi không nhớ.

Cà phê Hân ở Đinh Tiên Hoàng, Đa Kao là quán thuộc loại sang trọng, khách phần lớn ở lớp trung niên và đa số thuộc thành phần trung lưu, trí thức. Bàn ghế ở đây đều cao, tạo cho khách một tư thế ngồi ngay ngắn, nghiêm chỉnh và bàn nào cũng có đặt sẵn những tạp chí Pháp ngữ số phát hành mới nhất. Câu chuyện ở Hân chắc là quan trọng lắm, lớn lắm; nhìn cái cách người ta ăn mặc; trông cái vẻ người ta thể hiện là biết ngay chứ gì; có lẽ cả thời sự, kinh tế tài chánh, văn chương, triết học đều có cả ở đây. Một chỗ như vậy là xa lạ với dân ngoại đạo cà phê. Nhưng Hân là một nơi hết sức đáng yêu, đáng nhớ của nhiều người, dù ngồi quầy là một ông già đeo kính như bước ra từ một câu chuyện của văn hào Nga Anton Chekov.. Về sau, đối diện với Hân có thêm quán cà phê Duyên Anh của hai chị em cô Hà, cô Thanh; cô em xinh hơn cô chị và được nhiều chàng trồng cây si.

Hai tiệm cà phê, một sang trọng chững chạc, một trẻ trung sinh động, đã trở thành một điểm hẹn, một đích tới mà khi nhắc đến chắc nhiều anh chị em ở trường Văn Khoa, trường Dược, trường Nông Lâm Súc ngay góc Hồng Thập Tự – Cường Để còn nhớ, cũng như nhớ món bánh cuốn ở đình Tây Hồ bên trong chợ Đa Kao thờ cụ Phan, nhớ quán cơm “lúc lắc” trong một con hẻm nhỏ đường Nguyễn Bỉnh Khiêm mà nữ sinh viên vừa đi lên căn gác gỗ vừa run khi được mấy chàng mời cơm.

Bạn nào muốn gặp các nhà văn nhà thơ, muốn nhìn họ ngậm ống vố, đeo kính cận nói chuyện văn chương thì mời đến quán Cái Chùa (La Pagode), anh em nào muốn có không khí trẻ trung đầm ấm mời đến Hầm Gió; anh em nào muốn có chỗ riêng tư tâm sự thì cứ theo đường Nguyễn Văn Học (nay là Nơ Trang Long) chạy tuốt lên Gò Vấp, vào quán Hương Xưa, ở đó có vườn cây đẹp, các cô chủ đẹp và cái cách người ta đối đãi với nhau cũng rất đẹp. Cũng đừng quên nhắc đến quán Chiêu, hẻm Cao Thắng. Rồi còn cà phê hàng me Nguyễn Du, cũng Beatles, cũng Elvis Presley như ai; và cả pha chút Adamo quyến rũ. Giá ở đây thật bình dân nhưng thường xuyên chứng kiến những pha so găng giữa học sinh hai trường nghề Cao Thắng và Nguyễn Trường Tộ.

Cafe La Pagode

Chán cà phê thì đi ăn nghêu sò, bò bía, ăn kem trên đường Nguyễn Tri Phương, góc Minh Mạng (này là Ngô Gia  Tự) hoặc bên hông chợ Tân Định. Phá lấu đã có góc Pasteur – Lê Lợi, nhưng chỉ dành cho các bạn có tiền. Rủng rỉnh tí xu dạy kèm cuối tháng có Mai Hương (nay là Bạch Đằng Lê Lợi). Quán Mù U, hẻm Võ Tánh, chỗ thương binh chiếm đất ở gần Ngã tư Bảy Hiền dành cho những bạn muốn mờ mờ ảo ảo. Muốn thưởng thức túp lều tranh mời đến cà phê dựa tường Nguyễn Trung Ngạn gần dòng Kín, đường Cường Để. Rồi quán cà phê Cháo Lú ở chợ Thị Nghè của một tay hoạ sĩ tên Vị Ý.

Cao cấp hơn có La Pagode (đổi thành Hương Lan trước khi giải thể), Brodard, Givral. Thích xem phim Pháp xưa, phim Mỹ xưa và ngồi… cả ngày xin mời vào rạp Vĩnh Lợi trên đường Lê Lợi để chung vai với đám đồng tính nam. Vào Casino Sài Gòn có thể vào luôn hẻm bên cạnh ăn cơm trưa rất ngon tại một quầy tôi đã quên tên. Nhưng rạp Rex vẫn là nơi chọn lựa nhiều nhất của sinh viên, cả nghèo lẫn giàu. Cuộc sống sinh viên cứ thế mà trôi đi trong nhịp sống Sài Gòn. Nghèo nhưng vui và mơ mộng.

Tất cả những gì tôi nhắc tới là một chút ngày cũ, một chút cảnh xưa, một phần hơi thở và nhịp sống của Sài Gòn trong trí nhớ. Xin tặng anh, tặng chị, tặng em, đặc biệt là tặng tất cả những ai tha hương có lúc bỗng bàng hoàng nhận thấy, dường như một nửa trái tim mình còn đang bay lơ lửng ở cà phê Hồng, Thu Hương, hay đâu đó ở quê nhà.

Lương Thái Sỹ -An Dân